Uzay haberleri · Dünyadan
Bir Falcon 9, en erken 6 Ekim’de 08:08 UTC civarında Vandenberg’den ABD Uzay Geliştirme Ajansı için 21 Northrop Grumman veri aktarım uydusuyla kalkacak; 5 Ekim denemesi kalkıştan saniyeler önce durdu. Bu, dördüncü Tranche 1 fırlatması; aktarım katmanı 126 uydunun 84’üne çıkıyor. Bizim yorumumuz: lazer ağının artık büyük ölçekte kendini kanıtlaması gerekiyor.
Fırlatma dosyası · ABD Uzay Geliştirme Ajansı
Hedef: en erken 6 Ekim 2026, 08:08 UTC. Senin saatinle:
Fırlatma saati hâlâ değişebilir. Güncel saat fırlatmalar sayfamızda.
Fırlatmalar sayfası →Kısa videomuz fırlatmayı, lazer bağlantılarını ve uydu başına maliyeti anlatıyor.
Bir Falcon 9, Kaliforniya’daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nün SLC-4E rampasından, ABD Uzay Geliştirme Ajansı (SDA) için Northrop Grumman’ın ürettiği 21 veri aktarım uydusuyla kalkacak. 5 Ekim’deki ilk deneme, bir ölçüm sınırların dışında kaldığı için son saniyelerde roketin kendi bilgisayarları tarafından durduruldu; yeni deneme en erken 6 Ekim, yaklaşık 08:08 UTC. B1103 kodlu itici altıncı kez uçuyor ve Landing Zone 4’e geri inecek.
Uydular, “Proliferated Warfighter Space Architecture” adlı mimarinin Aktarım Katmanı’na ait: alçak yörüngede yüzlerce küçük uydu, verileri birbirine lazerle ve yerdeki birliklere iletiyor; böylece bir füze uyarısı ya da hedef takibi saniyeler içinde doğru birliğe ulaşıyor. SDA birkaç büyük ve pahalı uydu yerine çok sayıda ucuz uydu alıyor ve bunları yaklaşık iki yılda bir “tranche” denen partilerle yeniliyor.
Kaynaklar: Space.com, Spaceflight Now, Air & Space Forces. Son satır bizim hesabımız: 126 eksi dört fırlatma.
Temsili, ölçeksiz çizim: kutupsal düzlemlerdeki uydular veriyi komşularına lazerle (turuncu), yerdeki birliklere de telsizle (turkuaz) aktarıyor.
Parti başına uydu sayısı. Tranche 1 takip uydusu sayısı kaynaktan kaynağa değişiyor (28–39), bu yüzden yalnızca aktarım katmanı gösterildi; Tranche 3 için Aralık 2025’te sipariş edilen 72 takip uydusu var. Kaynaklar: GAO, SDA, Air & Space Forces.
Logaritmik ölçek: her basamak on kat daha yüksek. SDA yüksekliği ≈ 1.000 km (Spaceflight Now: 750–1.200 km).
Şubat 2022 sözleşme bedeli, her üretici için 42 uyduya bölündü (bizim hesabımız). York 382 milyon $, Lockheed Martin 700 milyon $, Northrop Grumman 692 milyon $ (SDA).
Program ilk planın yaklaşık bir yıl gerisinde. ABD Sayıştayı (GAO) verilerine göre ilk Tranche 1 fırlatması Eylül 2024’te yapılacaktı, tedarik zinciri sorunları yüzünden Eylül 2025’te gerçekleşti. 2025 sonbaharındaki iki fırlatmadan sonra SDA yaklaşık dokuz ay ara verdi: yörüngedeki sıcaklıklar modellerle uyuşmadı, uydular yer istasyonlarına seyrek bağlandı, bazılarında itki sorunları çıktı. Bir Lockheed Martin uydusuyla hâlâ temas yok.
Kaynaklar: GAO-26-107085 (Ocak 2026), Air & Space Forces Magazine.
Bundan sonra dört Tranche 1 fırlatması kalıyor; aralarında Aralık 2026 ya da 2027 başında beklenen ilk takip katmanı uçuşu var. SDA artık Tranche 1’in tamamını 2027 ilkbaharının sonuna kadar yörüngeye koymayı hedefliyor. Yaklaşık 254 uydudan oluşan Tranche 2’nin fırlatmaları 2027 mali yılında başlayacak; 72 Tranche 3 takip uydusu Aralık 2025’te yaklaşık 3,5 milyar dolara sipariş edildi. GAO, mimarinin 2029 mali yılına kadarki toplam maliyetini yaklaşık 35 milyar dolar olarak tahmin ediyor.
Bizim yorumumuz: çok sayıda küçük, kolayca yenilenebilen uydu, devre dışı bırakılması zor bir ağ demek; fikir sağlam. Ama ağ ancak lazer bağlantıları kadar iyi ve onlar henüz büyük ölçekte kendini kanıtlamadı. Bu Northrop Grumman partisi gerçek bir sınav.
En erken 6 Ekim 2026’da 08:08 UTC civarında (Orta Avrupa’da 10:08, Türkiye’de 11:08), Kaliforniya’daki Vandenberg’den. 5 Ekim denemesi kalkıştan saniyeler önce durduruldu.
Yörüngede bir veri ağı. Her uydu en az dört lazer bağlantının yanında Link 16 ve Ka bandı telsizleri taşıyor; füze uyarılarını ve hedef verilerini algılayıcılarla birlikler arasında aktarıyor.
Aktarım katmanında 126 uydu: York, Lockheed Martin ve Northrop Grumman’dan 42’şer. Takip katmanı sayıları kaynaktan kaynağa değişiyor (28 ile 39 arası).
Tedarik zinciri sorunları ilk fırlatmayı yaklaşık bir yıl geciktirdi; yörüngedeki sorunlar da Ekim 2025’ten sonra dokuz aylık bir fırlatma arasına yol açtı (GAO; Air & Space Forces).
Kaynaklar: Spaceflight Now (canlı yayın, 4 Eki 2026), KEYT (2 Eki 2026), Air & Space Forces Magazine, SDA sözleşme duyuruları (Şub 2022, Ara 2025), GAO-26-107085 (Oca 2026), Space.com. Uydu başına fiyatlar ve 84/126 sayısı bizim hesabımız.
Rasathane geceleri, gözlem buluşmaları ve atölyeler — hepsi tek yerde.
Etkinliklere göz at