Uzay haberleri

Kaynak: IMO · Astrometrik

27 Eki · IMO · Astrometrik

Leonidler 2026: 17–18 Kasım gecesi mütevazı bir zirve, en iyisi gece yarısından sonra

55P/Tempel–Tuttle kuyruklu yıldızının tozu olan Leonidler, Uluslararası Meteor Örgütü’ne göre 17 Kasım 2026 saat 23:45 UT civarı zirveye ulaşıyor; kusursuz bir gökyüzünde saatte yaklaşık 15 meteor, patlama beklenmiyor. İlk dördün Ay gece yarısından önce batıyor; Aslan’ın yükseldiği şafak öncesi saatler karanlık kalıyor: radyant saat 03:00’te yaklaşık 40° yükseklikte. Leonidler atmosfere saniyede 71 km hızla giriyor ve sık sık parlak izler bırakıyor. Bonus: Mars ile Jüpiter de aynı takımyıldızda.

17/18 Kasımzirve gecesi (IMO: 17 Kasım, 23:45 UT)

≈ 15saatte en iyi koşulda meteor (ZHR)

71 km/syılın en hızlı meteorları

27 Eki · Astrometrik (Astronomy Engine)

Mars ile Jüpiter 16 Kasım şafağında Aslan’da buluşuyor, aralarında yalnızca 1,2°

16 Kasım 2026 sabahı kızıl gezegen Mars (parlaklık +0,7) ve parlak Jüpiter (−2,1), Aslan takımyıldızında 1,2° (yaklaşık iki dolunay genişliği) yakınlaşıyor ve öncesinde, sonrasında birkaç sabah yakın duruyor. İstanbul’da saat 05:00–06:00 arası (Viyana’da 05:30 civarı) ikisi de güneyde yüksekte; Jüpiter bir önceki gece 23:00 civarı doğuyor. Venüs (−4,8) doğu-güneydoğuda alçakta. Öncesinde: 3 Kasım sabahı yarım Ay Jüpiter ve Mars’ın yakınında, 7 Kasım şafağında ince hilal Venüs’ün 2,6° yakınında. Saatler Astronomy Engine ile hesaplandı.

1,2°16 Kasım’da Mars ile Jüpiter arası

−2,1Jüpiter’in parlaklığı (Mars +0,7)

Aslantakımyıldızı, şafaktan önce güneyde yüksekte

Kaynak: Astrometrik (Astronomy Engine)

9 Kas · Astrometrik (Astronomy Engine) · BBC Sky at Night

Uranüs 25 Kasım’da karşıtlıkta: Ülker’in yakınında bul, ama Ay’ın çekilmesini bekle

Astronomy Engine hesabımıza göre Uranüs 25 Kasım 2026’da 22:27 UTC’de karşıtlığa ulaşıyor: gün batımında doğuyor, bütün gece gökte kalıyor ve gece yarısı civarında en yükseğe çıkıyor (İstanbul’da yerel saatle 00:51, Viyana’da 23:42). 18,4 AU, yani 2,76 milyar km uzakta; ışığı bize 2 saat 33 dakikada ulaşıyor. Parlaklığı +5,6 kadir, çıplak gözle görülebilmenin tam sınırında. Boğa takımyıldızında, Ülker’e yaklaşık 5,6° uzaklıkta duruyor. Dürüst not: dolunay 24 Kasım akşamı Uranüs’ün yalnızca yaklaşık 5° yakınından geçiyor, bu yüzden karşıtlık haftası aydınlık. Daha iyisi: Uranüs’ün neredeyse aynı parlaklıkta olduğu, yaklaşık 3–13 Aralık arasındaki karanlık akşamlar (yeni ay 9 Aralık). Bizim yorumumuz: dürbünle, kıpırdamadan parlayan mavi-yeşil bir “yıldız” ara; küçük bir teleskop minik bir disk gösterir.

+5,6parlaklık (kadir): dürbün gerekir

2 sa 33 dkışığının bize ulaşma süresi (2,76 milyar km)

~5,6°Ülker’den uzaklık, Boğa’da

Kaynak: Astrometrik (Astronomy Engine) · BBC Sky at Night

9 Kas · NASA · Penn State · AP

Gama ışını patlaması avcısı Swift, 22 yılın ardından Sumatra üzerinde yanıp kül oldu

NASA’nın Neil Gehrels Swift Gözlemevi 4 Kasım 2026’da 12:39 UTC civarında (TSİ 15:39) Endonezya’nın Kuzey Sumatra bölgesi üzerinde atmosfere girdi; yaklaşık 1,45 tonluk aracın büyük kısmı yandı. Kasım 2004’te fırlatılan Swift, bilinen en güçlü patlamalar olan gama ışını patlamalarını yakalamak için dakikalar içinde dönebiliyor; kuyruklu yıldızları, asteroitleri ve parlayan kara delikleri de izliyordu. 2024’teki güçlü Güneş maksimumu üst atmosferi şişirip aracı aşağı çekti; Temmuz’da fırlatılan özel kurtarma aracı Katalyst LINK ona ulaşamadan arızalandı. Penn State’teki görev merkezi son kapatma komutunu 20 Ekim’de gönderdi. NASA, yerdeki birinin zarar görme riskini yaklaşık 2.100’de 1 olarak hesaplamıştı. Bizim yorumumuz: doğrudan bir yedeği yok ve NASA şimdi Hubble’ı yörüngede tutmanın yollarını da şirketlere soruyor.

22 yılyörüngede, Kasım 2004’te fırlatıldı

~1,45 tkütle, büyük kısmı yandı

1 : 2100NASA’nın yerdeki biri için risk tahmini

Kaynak: NASA · Penn State · AP

9 Kas · ESA · Science Advances

Mars’taki bir yanardağın çatlaklarından gelen gaz, Mars’ın tam olarak ölmediğini düşündürüyor

ESA’nın ExoMars Trace Gas Orbiter aracı, dev ve basık bir kalkan yanardağı olan Alba Mons’un kuzey yamaçlarındaki taze çatlakların üzerinde, kuzey yazının başında hidrojen klorür (HCl) artışları yakaladı; oysa bu gaz Mars havasında genellikle tam bu mevsimde kaybolur. Aracın CaSSIS kamerası, bazıları yüzlerce metre uzunluğunda dar çatlaklar ve çevrelerinde renk değiştirmiş zemin gösteriyor. Alexander Trokhimovskiy ve Daniel Mège’nin (Polonya Bilimler Akademisi) başında olduğu ekip, yaklaşık −120 °C’lik kış buzunun çatlakları tıkadığını, yazın buz kalkınca aşağıdaki hâlâ sıcak bir magma kütlesinden gelen gazın, Dünya’daki fumarollerde olduğu gibi dışarı sızdığını öne sürüyor (Science Advances, 4 Kasım 2026). Uyarı: hiçbir patlama ya da taze lav görülmedi; volkanik köken bir yorum ve henüz kanıtlanması gerekiyor.

HClyaz başında hidrojen klorür artışları

yüzlerce mCaSSIS’in gördüğü taze çatlakların uzunluğu

−120 °Cçatlakları tıkayabilen kış buzu

Kaynak: ESA · Science Advances

9 Kas · Rubin Observatory · Yale · UW

Rubin Gözlemevi ilk verilerinde Samanyolu’nun iki gizli komşusunu buldu

Vera C. Rubin Gözlemevi’nin ilk verileri, galaksimizin ailesine iki yeni üye ekledi. Yale yüksek lisans öğrencisi William Cerny’nin ekibinin bulduğu Aquarius IV (Research Notes of the AAS), 350.000 ışık yılından uzakta, ultra sönük bir cüce galaksi: büyük ölçüde karanlık maddeyle bir arada tutulduğu düşünülen, ağır elementçe fakir, çok yaşlı yıldızlardan oluşan seyrek bir grup. Aashay Pai (Chicago Üniversitesi) ve arkadaşlarının bulduğu Rubin-GC1 (The Astrophysical Journal Letters, 28 Ekim) ise Samanyolu’nun öbür yakasında, Yılancı yönünde tozun arkasına gizlenmiş bir küresel küme. İkisi de Rubin’in tarama alanının yalnızca yaklaşık %15’ini kapsayan ön verilerden (Nisan 2025–Ocak 2026) çıktı; bugüne dek yaklaşık 65 Samanyolu uydusu biliniyordu. Uyarı: Aquarius IV’ün büyük bir küme değil gerçekten bir galaksi olduğundan emin olmak için tayf ölçümleri gerekiyor.

350.000 ışık yılıAquarius IV’ün uzaklığı

~65daha önce bilinen Samanyolu uydusu

~%15Rubin tarama alanının şimdiye dek incelenen kısmı

Kaynak: Rubin Observatory · Yale · UW

9 Kas · DARPA · Caltech

Küçük bir robot yörüngede kendi kendine kafes kiriş kurdu: uzayda inşaatta bir ilk

DARPA, NOM4D programının uzayda bir yapının ilk otomatik montajını gerçekleştirdiğini açıkladı. Mart sonunda SpaceX’in Transporter-16 uçuşuyla fırlatılan Momentus Vigoride-7 aracındaki bir Caltech yükü, üç düz eksende hareket eden basit bir portal robotla kompozit kafes çubuklarını özel bağlantılarla tek tek birleştirdi ve aynı anda ince, yansıtıcı bir ağ açtı; büyük bir antenin temel tarifi bu. DARPA fikirden yörüngede çalışan prototipe 15 ayda ulaştı; uzun vadeli hedef, katlanıp fırlatılamayacak kadar büyük, yüzlerce metre hatta kilometrelerce genişlikte yapılar. Sırada Illinois Üniversitesi’nden bir ekibin, uzay istasyonunda sağlam kompozitler üretmek için bir reçine denemesi var. Uyarı: DARPA gösterim yapısının boyutunu vermedi; bu çalışan bir anten değil, kavram kanıtıydı.

ilkyörüngede otomatik yapı montajı (DARPA)

3portal robotun hareket ettiği düz eksen

15 ayfikirden yörüngede çalışan prototipe

Kaynak: DARPA · Caltech

6 Kas · NASA · EarthSky

Voyager 1, 18 Kasım’da Dünya’dan bir ışık günü uzağa ulaşıyor

NASA’ya göre Voyager 1, 18 Kasım 2026’da 06:16 UTC civarında (TSİ 09:16) Dünya’dan bir ışık günü uzakta olacak: yaklaşık 25,9 milyar km (173 AU). Yani bir radyo mesajı tek yönde tam 24 saat yol alacak; bir komut gönderip yanıtını almak iki gün sürecek. Bu, insan yapımı bir cismin ulaştığı en uzak nokta. 1977’de fırlatılan araç, yılda yaklaşık 4 W kaybeden plütonyum jeneratörlerinden gelen 200 wattın biraz üstünde bir güçle çalışıyor; mühendisler bu sonbahar son aletleri çalışır tutmak için çok enerji harcayan üç birimi düşük güçlü olanlarla değiştirdi (“Big Bang” manevrası). Bizim yorumumuz: onu göremezsin ama o akşam Yılancı takımyıldızında, gün batımından sonra güneybatıda alçakta duruyor.

24 sa18 Kasım’da tek yön sinyal süresi

173 AUDünya’dan, yaklaşık 25,9 milyar km

~200 Wkalan güç, yılda ~4 W azalıyor

Kaynak: NASA · EarthSky

6 Kas · Astrometrik (Astronomy Engine) · NASA

24 Kasım süper ayı: üç süper ayın ilki, işte ne zaman doğuyor

Dolunay 24 Kasım’da 14:54 UTC’de (TSİ 17:54) gerçekleşiyor; Astronomy Engine hesabımıza göre Ay o anda Dünya’dan 360.754 km uzakta, yerberiden (25 Kasım, 359.335 km) yaklaşık bir gün önce. NASA bunu art arda üç süper ayın ilki sayıyor; 24 Aralık dolunayı 2026’nın en yakını (356.729 km). Ay gün batımı civarında doğuyor: İstanbul’da 17:08’de (gün batımı 17:39), Ankara’da 16:56’da (gün batımı 17:26), Viyana’da 15:28’de. Dürüst not: süper ay, yılın en uzak dolunayından en fazla yaklaşık %13 daha geniş görünür ama gökyüzünde kıyaslayacak bir şey olmadığından farkı anlamazsın; ufuktaki dev turuncu Ay bir göz yanılması, rengi de havadan. Bizim yorumumuz: Ay doğarken yakala; asıl görülmeye değer an o.

360.754 km24 Kasım dolunayında Ay’ın uzaklığı

~%13yılın en uzak dolunayından daha geniş

3art arda süper ay: Kasım, Aralık, Ocak

Kaynak: Astrometrik (Astronomy Engine) · NASA

27 Eki · ESA · JAXA

BepiColombo sekiz yıllık yolculuğun ardından 21 Kasım’da Merkür yörüngesine giriyor

Ekim 2018’de fırlatılan Avrupa–Japon ortak aracı BepiColombo, 2024’te elektrikli itki modülündeki güç sorunu yüzünden ilk plandan yaklaşık bir yıl sonra, 21 Kasım 2026’da Merkür yörüngesine girecek. O modül 3 Eylül’de ayrıldı; o günden beri ESA’nın Merkür Gezegen Yörüngeci’si bütün aletlerini açtı ve ilk rota düzeltmesini yaptı. ESA’nın MPO’su ile JAXA’nın Mio’su 9–10 Aralık’ta ayrılacak, bilim evresi Nisan 2027’de başlayacak. Merkür’e daha önce yalnızca Mariner 10 ve MESSENGER gitti.

03.09transfer modülü ayrıldı
21.11Merkür yörüngesine giriyor
9–10.12MPO ve Mio ayrılıyor
04.2027bilim evresi başlıyor

Kaynak: ESA · JAXA

6 Kas · IMO · Astrometrik (Astronomy Engine)

İkizler meteor yağmuru 2026: yılın en iyi meteor yağmuru bu kez karanlık bir gökyüzü buluyor

Yılın en zengin meteor yağmuru Geminidler (İkizler) 4–20 Aralık arasında aktif; Uluslararası Meteor Örgütü zirveyi 14 Aralık’ta yaklaşık 14:00 UTC’de bekliyor (kusursuz gökte saatte yaklaşık 150; karanlık bir yerden saatte 40–50 daha gerçekçi). Bu saat Türkiye ve Avrupa için gündüze denk geldiğinden 13–14 ve 14–15 Aralık gecelerine bak. Ay bu yıl yardımcı: %21 aydınlık hilal erken batıyor (Astronomy Engine hesabımıza göre 13 Aralık’ta İstanbul’da 21:32, Ankara’da 21:18, Viyana’da 20:04), gecenin geri kalanı karanlık. Kastor ile Polluks yakınındaki çıkış noktası akşam doğuyor ve gece yarısından sonra yükseliyor. İlginç biçimde kaynağı bir asteroit: 3200 Phaethon. Bizim yorumumuz: sıkı giyin, çıkış noktasının biraz yanına bak, gözüne 20 dakika ver.

ZHR 150ideal gökte zirve oranı (IMO)

%21aydınlık hilal, akşam batıyor

13–14 Araen iyi gece

Kaynak: IMO · Astrometrik (Astronomy Engine)

6 Kas · NASA

NASA’nın ikiz ESCAPADE araçları bu hafta sonu Dünya’nın yanından geçip Mars’a ateşleme yapıyor

Kasım 2025’te fırlatılan iki küçük ESCAPADE aracı, Dünya’yı sıçrama tahtası olarak kullanmak için geri dönüyor. İlki 7 Kasım’da yaklaşık 10:00 UTC’de (TSİ 13:00), ikincisi 9 Kasım’da yaklaşık 11:00 UTC’de (TSİ 14:00) en yakın noktaya, kabaca 1.000–1.800 km yüksekliğe geliyor; her biri güney Avustralya üzerinde yaklaşık dokuz dakika motor ateşleyip Mars’a yöneliyor. Varış 7 ve 9 Eylül 2027. NASA’ya göre bu, Mars’a giden bir görevin ilk motorlu Dünya geçişi; bu yöntem araçların olağan Mars penceresi dışında fırlatılmasını sağladı. Mars’ta ikili, Güneş rüzgârının gezegenin atmosferini nasıl söktüğünü incelemek için birlikte uçacak. Bizim yorumumuz: amatörler için teleskop şart; sönük ve hızlı hareket eden noktalar.

7 · 9 KasDünya geçişleri, 10:00 ve 11:00 UTC

~9 dken yakın noktada motor ateşlemesi

Eyl 2027Mars’a varış

Kaynak: Spaceweather.com · Star Walk

20 Eki · Spaceweather.com · Star Walk

Tauridler 2026: yavaş “Cadılar Bayramı ateş topları” sezonu başlıyor

Dünya, Cadılar Bayramı ateş topları diye bilinen parlak ve yavaş meteorların kaynağı olan Taurid enkaz akıntısına giriyor. İki yağmur üst üste biniyor: Güney Tauridler (2P/Encke kuyruklu yıldızından; 20 Eylül–20 Kasım arası aktif, zirve 4–5 Kasım) ve Kuzey Tauridler (2004 TG10 asteroidinden; 20 Ekim–10 Aralık arası aktif, zirve 11–12 Kasım, 9 Kasım yeni ayından hemen sonra). Her biri saatte yalnızca 5 kadar meteor veriyor ama bunların önemli bir kısmı ateş topu; NASA’nın tüm gökyüzü kameraları 18 Ekim’de bile Taurid yakaladı. 2026 için yoğun bir “sürü yılı” beklenmiyor. Bizim yorumumuz: akşamları Ülker’in yakınında, Boğa takımyıldızına doğru bak ve sabırlı ol.

4–5.11Güney Tauridler zirve

11–12.11Kuzey Tauridler zirve, 9 Kasım yeni aydan sonra

~5/saher biri için saatte meteor; ama çoğu parlak ve yavaş

6 Kas · Rubin Observatory · CfA

Rubin Gözlemevi ilk cüce gezegen adayını Samanyolu’nun kalabalığında buldu

Vera C. Rubin Gözlemevi’nin ilk olası cüce gezegeni 2026 ED138: Güneş’ten yaklaşık 46 AU uzakta, Pluto’nun ortalama uzaklığının ötesinde. Matthew Holman (Harvard & Smithsonian Astrofizik Merkezi) onu 13 Ekim’de Kevin Napier ile yazdığı arama yazılımıyla fark etti; Mario Jurić (Washington Üniversitesi) 20 ek gözlemle doğruladı. Dark Energy Camera arşiv görüntüleri izini 2016’ya kadar götürüyor. Samanyolu’nun yıldızlarla dolu düzlemine yakın duruyor; muhtemelen bu yüzden önceki taramalardan kaçtı. Yörüngesi yaklaşık 25° eğik. Uyarı: 600–1500 km’lik çap, parlaklık ve varsayılan bir yansıtıcılıktan tahmin ediliyor; cüce gezegen denebilmesi için kızılötesi ölçümler gerekiyor.

600–1500 kmtahmini çap, henüz ölçülmedi

46 AUşu an Güneş’e uzaklık (Pluto ort. 40)

~25°yörüngenin gezegen düzlemine eğimi

Kaynak: Rubin Observatory · CfA

6 Kas · ESA

Hera’nın ilk ışığı: DART’ın çarptığı asteroit artık ayrı bir dünya olarak görünüyor

ESA’nın Hera aracı, Didymos (yaklaşık 780 m) ile uydusu Dimorphos’un (yaklaşık 151 m) tek bir ışık noktası yerine iki ayrı cisim olarak göründüğü ilk görüntüsünü gönderdi. Dimorphos, NASA’nın DART aracının Eylül 2022’de saniyede 6,1 km hızla çarptığı ve yörüngesini 32–33 dakika kısalttığı hedef. Görev yöneticisi Ian Carnelli’ye göre bu, “yörüngesi insan eliyle ölçülebilir biçimde değiştirilen ilk Güneş Sistemi cismi”. Hera ve iki küp uydusu Milani ile Juventas, çarpma kraterini haritalayacak ve uydunun içini radarla inceleyecek. ESA, Dimorphos’un ilk ayrıntılı görüntülerini 25 Kasım’da yayımlamayı planlıyor. Bizim yorumumuz: gezegen savunması böyle sınanır, geri dönüp bakarak.

780 mDidymos, büyük asteroit

151 mDimorphos, DART’ın çarptığı uydu

25 Kasilk ayrıntılı Dimorphos görüntüleri bekleniyor

Kaynak: ETH Zurich · Science Advances

6 Kas · Nature Astronomy

DNA ve RNA’nın beş “harfinin” beşi de Ryugu asteroidinin örneklerinde bulundu

Toshiki Koga ve Yasuhiro Oba’nın başında olduğu Japon ekip, Nature Astronomy’de JAXA’nın Hayabusa2 aracıyla Dünya’ya getirilen Ryugu asteroidinin iki taneciğinde beş temel nükleobazın da bulunduğunu bildirdi: adenin, guanin, sitozin, timin ve urasil; ikisinde de benzer miktarlarda. 2023’teki bir çalışma yalnızca urasil bulmuştu. Örnekler uzayda toplanıp mühürlendiği ve ultra temiz laboratuvarlarda incelendiği için Dünya’da bulaşma ihtimali çok düşük; göktaşlarındaki benzer bulgulara hep gölge düşüren sorun buydu. NASA’nın Bennu örnekleri de 2025’te aynı tam seti vermişti. Uyarı: bu moleküller yaşam olmadan da oluşur; bulgu, yaşamın ham parçalarının erken Güneş Sistemi’nde yaygın olduğunu söylüyor, orada yaşam olduğunu değil.

5 / 5DNA ve RNA nükleobazı bulundu

5,4 gHayabusa2’nin getirdiği Ryugu örneği

2023önceki çalışma: yalnızca urasil

Kaynak: Nature Astronomy

6 Kas · NASA/JPL

Perseverance, başka bir dünyada en uzun yol giden araç oldu

NASA’nın Perseverance gezgini 11 Ekim 2026’da, 2006. Mars gününde 45,22 km’yi geçti ve 2004–2018 arasında 45,16 km yol alan Opportunity’nin başka bir gök cismindeki mesafe rekorunu kırdı. JPL’nin robotik baş mühendisi Vandi Verma bunu, kayaların arasından rotasını kendi çizen AutoNav otonom sürüş sistemine bağlıyor; son 200 metre tek bir otonom sürüşle bile geçilebilirdi. Perseverance Şubat 2021’de Jezero kraterine indi, krater kenarına tırmandı ve Dünya’ya getirilmesi düşünülen kaya örnekleri topluyor. Bizim yorumumuz: hız kadar sabır rekoru da; ortalama Mars günü başına yaklaşık 22 metre.

45,22 km11 Ekim 2026’ya kadar Mars’ta katedilen yol

45,16 kmOpportunity’nin eski rekoru (2004–2018)

Sol 2006rekorun kırıldığı Mars günü

Kaynak: NASA/JPL

27 Eki · NASA JPL

Curiosity’nin yeni Mars manzarası “sanki sonradan sıvanmış” gibi duran gizemli bir katman gösteriyor

11 Ağustos 2026 sabahı (sol 4.982) çekilen ve beyaz dengesi yapılmayan altı karelik Mastcam panoraması, Curiosity’nin önünde mavi tonları ve yaklaşık 16 km ötede, Sharp Dağı’nda rüzgârın oyduğu, güneş alan yardang adlı yarları gösteriyor. Bu katmanın rengi farklı ve tuhaf bir açıyla eğik; proje bilimcisi Ashwin Vasavada “neredeyse sonradan sıvanmış gibi” diyor; bir fikre göre eski volkanik patlamaların külü. Tırmanmaya başladığı yerden yaklaşık 1 km yükselen Curiosity, 2027’de yarların dibine ulaşmayı hedefliyor.

16 kmgüneşli yarlara (yardang) uzaklık

≈ 1 kmCuriosity’nin tırmandığı yükseklik, Mars rekoru

2027yarların dibine planlanan varış

Kaynak: NASA JPL

Önceki haberler (59)

27 Eki · ETH Zurich · Science Advances

Bennu asteroidi iç ve dış Güneş Sistemi’nin “melezi”, izotopları öyle diyor

NASA’nın OSIRIS-REx aracının getirdiği Bennu örneğinin yarım gramı ETH Zürih’te Maria Schönbächler’in ekibince incelendi; ekip kimyasal parmak izi olarak demir, titanyum ve krom izotoplarını ölçtü. Bennu, Ryugu ve CI göktaşları birbirine benziyor ama bilinen başka hiçbir gruba benzemiyor. Yazarlar bunu, erken dönemde su buzu çizgisi yakınında tozun karışmasıyla açıklıyor; genç Jüpiter geçen malzemeyi süzmüş olabilir. Schönbächler “Bennu bir melez” diyor. Jüpiter’in rolü önerilen bir senaryo, henüz doğrulanmadı (Science Advances, Eylül 2026).

0,5 gBennu örneği Zürih’te incelendi

Fe · Ti · Crparmak izi olarak kullanılan izotoplar

3benzer: Bennu, Ryugu, CI göktaşları

27 Eki · Imperial College London · Nature Communications

Mars’ın Büyük Kanyonu hâlâ canlı: bir Mars depremi Valles Marineris’in altında aktif bir fay gösteriyor

Yaklaşık 3.900 km uzunluğu ve 9 km’yi aşan derinliğiyle Güneş Sistemi’nin en büyük kanyonu Valles Marineris’in fosil bir manzara olduğu düşünülüyordu. Imperial College London’dan Jung-Hun Song ve Doyeon Kim’in Nature Communications’taki çalışması, NASA InSight’ın 25 Ağustos 2021’de Mars’ın öbür yüzünden kaydettiği S0976a depremini, kanyonun 20–40 km altında kabuk bloklarının yana kaydığı dik bir faya bağlıyor. Göktaşı çarpması ve heyelan elendi. Uyarılar: tek bir sismometreden tek bir deprem; InSight 2022’den beri sessiz.

3.900 kmValles Marineris’in uzunluğu

20–40 kmkayan fayın derinliği

1Mars depremi: S0976a, 25 Ağu 2021

Kaynak: Imperial College London · Nature Communications

24 Eki · Astrometrik (Astronomy Engine)

Venüs bugün Dünya ile Güneş arasından geçiyor ve Kasım’da sabah yıldızı olarak dönüyor

Venüs 24 Ekim’de 03:33 UTC’de iç kavuşuma ulaştı: Güneş’in 6,5° güneyinden, Dünya’ya yaklaşık 40,8 milyon km uzaklıktan, bu yılın en yakın noktasından geçti. Şimdilik Güneş’in parıltısında kayıp; ama şafak gökyüzüne hızla çıkıyor: 1 Kasım’da Güneş’ten yaklaşık 53 dakika önce (Viyana), 10 Kasım’da yaklaşık iki saat önce, 20 Kasım’da ise yaklaşık üç saat önce −4,8 parlaklıkla doğuyor. 27 Kasım’da −4,9 ile en parlak hâline, 3 Ocak 2027’de Güneş’ten en uzak açısına, 47°’ye ulaşıyor. Gün doğmadan doğu-güneydoğuda alçağa bak; dürbünü asla Güneş’in yakınına çevirme.

40,8 mn kmbugün Venüs’ün Dünya’ya uzaklığı, yılın en yakını

−4.927 Kasım’da en parlak, sabah gökyüzünde

47°3 Ocak 2027’de Güneş’ten uzaklık (en büyük uzanım)

Kaynak: Astrometrik (Astronomy Engine)

24 Eki · University of Queensland · arXiv

2.884 patlayan yıldız, karanlık enerjinin değişiyor olabileceğine dair yeni bir ipucu ekliyor; ama kanıt değil

Queensland Üniversitesi’nden Ryan Camilleri ve Tamara Davis liderliğindeki gökbilimciler, altı taramadan 2.884 Ia türü süpernovayı özenle kalibre edilmiş tek bir veri setinde birleştirdi ve evrenin genişlemesinin nasıl hızlandığını ölçtü. Karanlık Enerji Taraması’nın 2024 süpernovaları, kozmik mikrodalga arka plan ve gökada haritalarıyla birlikte veriler yine karanlık enerjinin sabit olmadığına, zamanla zayıfladığına işaret ediyor. Yazarlar buna ipucu diyor, keşif düzeyinde bir anlamlılık vermiyor ve sonucun DES ile DESI’den biraz farklı bir yöne işaret ettiğini belirtiyor. Yakın süpernovaları inceleyecek DEBASS taraması testi netleştirecek.

2,884Ia türü süpernova tek bir birleşik veri setinde

6tarama birleştirildi: Foundation, Pan-STARRS, SDSS, SNLS, CSP, CfA

ipucukaranlık enerjinin zamanla değiştiğine dair, kanıt değil

Kaynak: University of Queensland · arXiv

24 Eki · MPIfR · MNRAS

Markarian 501’de iki dev kara delik her 121 günde bir dönüyor ve bir yüzyıl içinde birleşebilir

Herkül’de yaklaşık 460 milyon ışık yılı uzaktaki blazar Markarian 501’in çekirdeğinde bulunan ikinci jet, yaklaşık her 121 günde bir birbirinin etrafında dönen ve aralarında Dünya–Güneş uzaklığının yalnızca 250–540 katı mesafe olan iki süper kütleli kara deliğe işaret ediyor. Silke Britzen (Max Planck Radyo Astronomi Enstitüsü) liderliğindeki ekip yaklaşık 23 yıllık radyo verisi kullandı; Haziran 2022’deki hizalanma, Einstein halkası olarak yorumlanan halka benzeri bir yapı üretti. Kütlelerine bağlı olarak en erken yaklaşık 100 yılda birleşebilirler. Makale Nisan 2026 tarihli; ikinci kara delik görüntülenmedi, çıkarıldı ve hiçbir tehlike oluşturmuyor.

121gün: çiftin bir yörüngesi

250–540kat Dünya–Güneş uzaklığı kadar ayrı

≈ 100yıl: olası en erken birleşme (kütleye bağlı)

Kaynak: MPIfR · MNRAS

24 Eki · University of Warwick · RASTI

İlk yeşil yıldız: yuttuğu gezegenlerle sarımsı yeşile dönen ölü bir yıldız

Warwick Üniversitesi’nden gökbilimciler, yaklaşık 300 ışık yılı uzaktaki serin beyaz cüce WD J1330+6435’in bilinen ilk gerçek yeşil yıldız olduğunu söylüyor. Çok yoğun atmosferindeki kayalık enkazdan gelen sodyum, ışığının turuncu kısmını soğuruyor ve geriye sarımsı bir yeşil kalıyor. Bulgu, yakındaki 151 beyaz cüceyi inceleyen bir çalışmadan çıktı: 146’sı sıcak beyaz, ikisi sarı, üçü pembe görünüyor; biri belki bilinen en kırmızı yıldız. Renkler tayflardan hesaplandı; bu yeşili gözle ya da teleskopla göremezsin.

İlkbilinen ilk gerçek yeşil yıldız: WD J1330+6435

≈ 300ışık yılı uzakta, serin bir beyaz cüce

146/151yakın beyaz cüceden sıcak beyaz görünenler

Kaynak: University of Warwick · RASTI

23 Eki · NASA · SpacePolicyOnline

NASA’nın Artemis güncellemesi: 2027’de Dünya yörüngesinde 14 günlük iniş aracı provası, 2028’de Ay inişleri

Kennedy Uzay Merkezi’nde 23 Ekim’deki brifingde NASA Başkanı Jared Isaacman, Amit Kshatriya ve Artemis program yöneticisi Jeremy Parsons, Artemis III’ün 2027 ortası için yolunda olduğunu söyledi. Dört astronot yaklaşık 14 gün Dünya yörüngesinde kalacak: önce Blue Origin’in Blue Moon Mk2 aracı fırlatılacak, Orion 3. gün ona kenetlenip mürettebat kabini test ederken iki gün bağlı kalacak; ardından 6. gün Starship fırlatılacak ve Orion ona yaklaşık iki saat kenetlenecek. Ay’ın güney kutbu yakınına inişler 2028’de Artemis IV ve V ile gelecek; hangi aracın önce ineceği belli değil ve NASA’nın güvenlik paneli iniş araçlarının hazırlığı konusunda endişelerini dile getirdi.

14gün: Artemis III Dünya yörüngesinde (2027 ortası)

2kenetlenecek iniş aracı: Blue Moon ve Starship

2028ilk insanlı inişler planlanıyor (Artemis IV ve V)

Kaynak: NASA · SpacePolicyOnline

21 Eki · Astrometrik · STScI · ESA/Webb

Webb’in derin uzaydaki “dev soru işareti”: görüntü gerçek ama 2023’ten ve hâlâ açıklanamadı

Yayılan bir gönderi, James Webb Uzay Teleskobu’nun derin uzayda parlayan bir soru işareti bulduğunu söylüyor. Görüntü gerçek; ama genç yıldız çifti Herbig-Haro 46/47’nin 26 Temmuz 2023’te yayımlanan Webb fotoğrafından kesilmiş bir parça. Bilim insanları soru işaretinin büyük olasılıkla birleşen iki uzak gökada olduğunu düşünüyor; ancak uzaklığı hiç ölçülmedi, yani “dev” sözü bir tahmin. Webb 2024’te açıklaması belli ikinci bir soru işareti daha buldu: bir kümenin kütleçekimiyle büyütülüp beş kez görünen bir gökada çifti.

2023görüntü yayımlandı (26 Temmuz), yeni değil

?soru işaretinin uzaklığı: ölçülmedi

5×ikinci soru işareti (2024): tek gökada çifti beş kez

Kaynak: Astrometrik · STScI · ESA/Webb

20 Eki · ESA

Euclid ilk kuyruklu yıldızını buldu: C/2026 S1, Jüpiter ile Satürn arasında, gezegenlerin çok üstünde

Karanlık evreni haritalamak için yapılan ESA teleskobu Euclid ilk yeni kuyruklu yıldızını keşfetti. Helsinki Üniversitesi’nden Mikko Pöntinen, onu 16–24 Eylül’de çekilen Euclid Deep Field North görüntülerinde soluk bir iz olarak fark etti; Minor Planet Center 8 Ekim’de kuyruklu yıldız olduğunu doğruladı. C/2026 S1 (Euclid), Dünya’dan yaklaşık 1,3 milyar km uzakta, Jüpiter ile Satürn’ün yörüngeleri arasında ama gezegenlerin düzleminin epey üstünde ve binlerce yıl süren bir yörüngede. Bizim yorumumuz: galaksiler için tasarlanan bir tarama, karelerinde Güneş Sistemi’ni de bulmaya devam ediyor.

C/2026 S1adı: kuyruklu yıldız (Euclid)

1,3 mlrd kmDünya’dan uzaklık, Jüpiter ile Satürn arasında

16karede göründü (Euclid pozları)

Kaynak: Astrometrik · ApJ · ScienceAlert

20 Eki · JAXA · Space.com

Japonya’nın MMX’i Phobos yolunda: H3 fırlatması planlandığı gibi geçti

JAXA’nın Martian Moons eXploration aracı 19 Ekim’de 19:41:03 UTC’de (Türkiye saatiyle 22:41) H3’ün 10. uçuşuyla Tanegaşima’dan kalktı. JAXA’ya göre yaklaşık 71 dakika sonra araç roketten ayrıldı ve planlanan yörüngeye ulaştı. MMX’in Ağustos 2027’de Mars’a varması, yaklaşık üç yıl Mars çevresinde kalması ve Phobos’a iki kez inmesi bekleniyor; küçük Fransız–Alman Idefix gezgini 2028 sonu ya da 2029 başında yüzeye indirilecek. Kasım 2030’da Dünya’ya dönüşe geçecek; planlanan 10 gram Phobos örneğini taşıyan kapsülün 2031’de Avustralya’ya inmesi hedefleniyor. Bizim yorumumuz: başarırsa bu, bir Mars uydusundan alınan ilk örnek olacak; Rusya’nın Phobos-Grunt’ı 2011’de Dünya yörüngesinden bile çıkamamıştı.

71 dkkalkıştan sonra ayrıldı, planlanan yörüngede

2027Mars’a varış (Ağustos)

2031Phobos örneği Dünya’da

Kaynak: JAXA · Space.com

20 Eki · timeanddate.com

Avcı Ayı 2026: gece üstüne gece gün batarken dolunay – işte nedeni

Avcı Ayı 26 Ekim’de 04:12 UTC’de dolunay oluyor. Bu günlerde Ay, Viyana’da her akşam olağan 50 dakika yerine yalnızca 16–23 dakika geç doğuyor; böylece parlak ay ışığı birkaç gece üst üste gün batımını izliyor. Ortalamadan biraz da yakın, yaklaşık 369 bin km; Orta Avrupa’da 25 Ekim’de saatler geri alındığı için saate göre bir saat erken doğuyor. Bir dakikalık videomuzu izle; doğu-kuzeydoğuda alçağa bak.

26.10dolunay, 04:12 UTC

≈ 368 900 kmdolunaydaki uzaklık

ENEdoğduğu yön, gün batarken

Kaynak: timeanddate.com

20 Eki · EarthSky

Halley’in tozu bu hafta atmosferde parlıyor: Orionidleri bulunduğun yerden ne zaman izlemelisin?

Halley Kuyruklu Yıldızı’nın tozu olan Orionidler atmosfere saniyede 66 km hızla giriyor ve 21–22 Ekim gecesi ideal koşullarda saatte 10–20 meteorla zirve yapıyor. Zirve gecesi Ay Viyana’da 02:45, İstanbul’da 03:00 civarı batıyor; en iyi saatler şafaktan hemen önce, öncesindeki geceler ise daha karanlık. Bir dakikalık videomuzu izle, kendi konumun için geri sayımı kullan.

21.10zirve, ~18:00 UTC

10–20saatte meteor (ideal koşul)

66 km/sçok hızlı, Halley’den

Kaynak: EarthSky

17 Eki · Astrometrik · ApJ · ScienceAlert

JWST’nin “boşluktan gelen sinyali”: Hubble Ultra Derin Alan’da açıklanamayan tek bir kızılötesi çizgi

Çok paylaşılan bir gönderi, Webb’in boş uzaydan “gizemli bir sinyal” yakaladığını söylüyor. Özü doğru: Hubble Ultra Derin Alan’da Webb’in NIRSpec cihazı, ne Hubble ne de Webb görüntülerinde hiçbir şey görünmeyen bir noktadan, 1,6 mikrometre civarında tek bir kızılötesi salma çizgisi kaydetti. Çizgi Ağustos ve Kasım 2023’te, 88 gün arayla göründü; Ekim 2022 verisinde yok. Uzak bir galaksi, süpernova ya da kara deliğin parçaladığı bir yıldız tam uymuyor. Bizim yorumumuz: gerçek ve açıklanamamış, ama bir mesaj değil.

1,6 μmtek bir kızılötesi salma çizgisi

88gün: iki tespit arasındaki süre

0cisim: o noktada Hubble ve Webb’in gördüğü

16 Eki · Astrometrik · Quanta · EHT

Bir kara delik bilgiyi yok edebilir mi? Hawking’in 50 yıllık paradoksu, Sgr A* ile anlatıldı

Viral bir paylaşım, galaksimizin kara deliği Sagittarius A*’ı “tamamen görünmez” diye tanımlıyor. Ufkunun içinden ışık kaçmıyor, ama etkilerini görüyoruz: 4,3 milyon Güneş kütlesinin çevresinde dolanan yıldızlar ve 2022’de görüntülenen gölgesi. Paylaşımın asıl sorusu gerçek. 1976’da Stephen Hawking, buharlaşan kara deliklerin bilgiyi sileceğini savundu; kuantum mekaniği buna izin vermez. 2019’dan beri basitleştirilmiş kuramsal modeller bilginin çıkabileceğini gösteriyor, ama bu sınanmış değil ve nasıl olduğu bilinmiyor. Gözlemlediklerimizle hesapladıklarımızı ayırdık.

50yıl: Hawking’in 1976 paradoksundan bu yana

≈ 25 mn kmSgr A*’ın olay ufku

10⁸⁷ yrSgr A*’ın buharlaşması için

Kaynak: Astrometrik · Quanta · EHT

16 Eki · Astrometrik · Wikipedia · ApJ

Betelgeuse mü, Rigel mi? Orion’da hangisi önce patlayacak?

Betelgeuse yeniden sönükleşmeye başlayınca okurlarımız Avcı’nın iki süperdevinden hangisinin önce süpernova olacağını sordu. Betelgeuse, Güneş’ten yaklaşık 750 kat geniş ve yaklaşık 550 ışık yılı uzaklıkta bir kırmızı süperdev; Rigel ise yaklaşık 74 kat geniş, 18–24 Güneş kütlesinde ve yaklaşık 850 ışık yılı uzaklıkta bir mavi süperdev. Rigel’in titreşimleri onun daha önce kırmızı süperdev olmuş olabileceğine işaret ediyor, kimyası ise hâlâ yolda olduğunu söylüyor; parlaklık tahminleri de 61.500 ile 363.000 Güneş arasında değişiyor. Bizim yorumumuz: kazananı henüz kimse söyleyemez, ikisi de güvenli uzaklıkta.

750 vs 74kat Güneş yarıçapı

550 / 850ışık yılı uzaklık

≈ 160 lybir süpernovanın Dünya’ya zarar vermesi için en fazla uzaklık

Kaynak: Astrometrik · Wikipedia · ApJ

16 Eki · Spektrum.de · ATel · AAVSO

Betelgeuse yeniden sönükleşiyor: Büyük Sönükleşme’den bu yana en güçlü düşüş

Avcı’nın kırmızı omzu Betelgeuse, Ağustos 2026’dan bu yana yaklaşık 0,5 kadirden 0,95 kadire indi; bu, altı yılı aşkın sürede gördüğü en güçlü düşüş. STELLA teleskobunun tayfları iç atmosferinin daha hızlı içe çöktüğünü gösteriyor; bu yıldızın doğal nabız atışının bir parçası. 2019–2020’deki gibi toz oluşturan bir gaz püskürmesi işareti henüz yok, modeller de süpernovayı 100.000 yıldan daha uzakta görüyor. Bizim yorumumuz: şafaktan önce onu Aldebaran ile karşılaştır, şu an neredeyse aynı parlaklıkta.

0.5 → 0.95kadir, Ağustos 2026’dan beri

≈ −34 %her zamankinden daha az ışık

> 100 000yıl: süpernovaya kalan süre (modeller)

Kaynak: Spektrum.de · ATel · AAVSO

15 Eki · Universe Today · NASA JPL

SPHEREx 33 “başarısız yıldızın” parmak izini çıkardı, modellerin yetersiz kaldığını gösterdi

NASA’nın tüm gökyüzünü haritalayan SPHEREx teleskobu, 7 ile 100 ışık yılı uzaklıktaki 33 kahverengi cücenin, yani gerçek yıldızlar gibi hidrojen yakamayacak kadar küçük cisimlerin ayrıntılı kızılötesi tayfını çıkardı. Caltech ve JPL’den Zafar Rustamkulov liderliğindeki ekip, 0,75 ile 5 mikron arasındaki 102 renk kanalında su buharı, metan ve karbon monoksit gördü; bu cisimler yaklaşık 1.000 K’nin altına soğudukça karbonun karbon monoksitten metana geçişini izledi. Önde gelen beş atmosfer modelinin hiçbiri tüm ayrıntılarla örtüşmedi; bazıları boyutları yüzde 20 ila 50 yanlış tahmin etti. Çalışma The Astrophysical Journal Letters’ta yayımlandı. Bizim yorumumuz: SPHEREx’in taraması yakında binlercesini daha ekleyecek; bu, soğuk dev gezegenleri anlamak için de bir hazine.

33yakın kahverengi cüce ölçüldü

102renk kanalı, tüm gökyüzünde

7–100 lyörneğin uzaklık aralığı

Kaynak: Universe Today · NASA JPL

15 Eki · NASA Chandra

Chandra “Sol Anahtarı”nı çözdü: çarpışan gökada kümelerinin canlandırdığı radyo bulutu

Samanyolu’nun düzleminin neredeyse tam arkasında saklanan, müzikteki sol anahtarına benzeyen bir radyo yapısının bir gökada kümesinin içinde olduğunu NASA’nın Chandra’sı ve Alman-Rus eROSITA teleskobu, milyonlarca derecelik gazını saptayarak gösterdi. Küme aslında birkaç yüz milyon yıl önce kafa kafaya çarpışmış iki küme. İtalya’nın INAF enstitüsünden Andrea Botteon liderliğindeki ekip Astronomy & Astrophysics’te yayımladığı çalışmada, merkezdeki bir kara deliğin eski bir patlamasının bölgeyi önce sönükleşen hızlı parçacıklarla doldurduğunu, çarpışmanın ise bunları sıkıştırıp yeniden enerji yükleyerek LOFAR radyo görüntülerinde tekrar parlattığını söylüyor. Bizim yorumumuz: anahtar şekli tamamen tesadüf, ama fizik iki perdelik güzel bir hikâye.

2çarpışan gökada kümesi

few 100 Myrkafa kafaya çarpışmadan bu yana

INAFİtalya liderliğinde çalışma, A&A

Kaynak: NASA Chandra

15 Eki · NASA

Artemis II ısı kalkanı sınavı geçti: Artemis I’e göre on kat daha az hasar

NASA’nın ayrıntılı analizi, Artemis II’nin dört astronotu 10 Nisan 2026’da Ay’dan dönerken Orion’un ısı kalkanının beklendiği gibi çalıştığını doğruluyor. Ses hızının 39 katıyla ve dışarıda 2.200 °C’yi aşan sıcaklıkta atmosfere giren kalkanda, değiştirilen dönüş rotası sayesinde insansız Artemis I’deki 103 noktaya karşılık yalnızca dokuz kömürleşme kaybı noktası görüldü. Kabin yaklaşık 24 °C’de kaldı. Daha homojen Avcoat bloklu Artemis III ısı kalkanı şimdiden takıldı; ESA’dan Luca Parmitano’nun da bulunduğu bu ekip gelecek yıl Dünya yörüngesine uçacak, Ay’a inişler ise 2028’de Artemis IV ile başlayacak. Bizim yorumumuz: Orion hakkındaki en büyük teknik soru işareti artık kalktı.

9 vs 103kömürleşme kaybı noktası: Artemis II’ye karşı Artemis I

Mach 39atmosfere girişte en yüksek hız

> 2,200 °Cen yüksek dış sıcaklık

Kaynak: Universe Today · ESA

14 Eki · Universe Today · ESA

ESA’nın Hera’sı Kasım’da NASA’nın DART ile vurduğu asteroitlere ulaşıyor

İki yıllık yolculuğun ardından ESA’nın Hera aracı Kasım 2026’da çift asteroit Didymos ve 151 metrelik uydusu Dimorphos ile buluşacak. Böylece NASA’nın 2022’de saniyede 6,6 km hızla çarpan ve Dimorphos’un 11 saat 55 dakikalık yörüngesini yaklaşık 32 dakika kısaltan DART aracının bıraktığı krater ve değişen yüzey ilk kez yakından görülecek. Hera varıştan kısa süre sonra iki küp uydu bırakacak: Lüksemburg’da yapılan Juventas asteroitlerin içini inceleyecek ve Dimorphos’a konabilir; Torino’da yapılan Milani ise tozlarını araştıracak. Bizim yorumumuz: DART’ı tek atışlık bir denemeden gerçek bir gezegen savunması testine çeviren adım bu.

Nov 2026Didymos ve Dimorphos ile buluşma

−32 minDART çarpışmasından sonra Dimorphos’un yörüngesi

2küp uydu: Milani (İtalya) ve Juventas

14 Eki · NASA · Space.com

Florida üstünde uzay denizanası: CRS-35 roketinin egzozu gün doğmadan neden parladı?

SpaceX, NASA’nın CRS-35 kargo görevini 13 Ekim 2026’da 06:35 EDT’de ISS’e fırlattığında karanlık gökyüzüne dev, parlayan bir “denizanası” yayıldı. Fırlatma gün doğumundan 47 dakika önceydi: hesabımıza göre Güneş ufkun 10,5° altındaydı; yer karanlıktı ama yaklaşık 110 km’nin üstündeki her şey güneş ışığındaydı, egzoz da ışığa çıkıp seyrek havada genişleyince parladı. Dragon, son iROSA güneş panelleri dahil yaklaşık 2.860 kg taşıyor. Bizim yorumumuz: izlenmeye en değer fırlatmalar alacakaranlıktakiler.

47 minkalkışta gün doğumuna kalan süre

−10.5°Güneş Cape Canaveral’da ufkun altında

≈ 110 kmüstünde Güneş’in çoktan parladığı yükseklik

Kaynak: NASA · Space.com

13 Eki · Space.com · NASA

Kapı kameralarındaki ateş topları: neden yakın görünüp yüzlerce km uzakta oluyorlar?

6 Ekim 2026’da yerel saatle yaklaşık 01:03’te Arizona’yı yeşil bir ateş topu geçti; Scottsdale yakınındaki bir kapı kamerası ve Dragoon’daki bir web kamerası onu yakaladı, Amerikan Meteor Derneği taşın küçük bir otomobil büyüklüğünde olduğunu düşünüyor. Ateş topları yaklaşık 100 ile 40 km yükseklikte parlar; bu yüzden “ağaçların arkasına düştü” sanılan biri bile genellikle 100 ila birkaç yüz km uzaktadır. Parlamalarının nedeni sürtünme değil, havayı sıkıştırıp plazmaya çevirmeleridir. Bizim yorumumuz: yavaş ve parlak ateş toplarıyla bilinen Tauridler 5 ve 12 Kasım civarında zirve yapıyor, 9 Kasım’da Ay yeni.

100→40 kmateş topunun parladığı yükseklik

≈ 340 kmuzakta, ufkun 10° üstünde biterse

5 & 12 NovTaurid zirveleri, 9 Kasım’da yeni Ay

Kaynak: Space.com · NASA

12 Eki · L’essentiel · NASA

Korsika üstünde kırmızı “denizanaları”: kızıl cinler 600 km uzaktaki bir fırtınadan geldi

Fotoğrafçı Florian Riou, 16’yı 17 Eylül 2026’ya bağlayan gece Korsika’da Calvi yakınındaki Montemaggiore köyünün üstünde dev kızıl cinler yakaladı; fotoğrafları ekimde viral oldu. Kızıl cinler, uzayın sınırının hemen altında 50–90 km yükseklikte, güçlü yıldırımların tetiklediği ve birkaç milisaniye süren ışık parlamaları. Fırtına yaklaşık 500–700 km uzakta, Barselona yakınlarındaydı: bu uzaklıkta bulutlar ufkun altında kalırken kızıl cinler hâlâ ufkun yaklaşık 5° üstünde. Bizim yorumumuz: denizin üstündeki gökyüzü bir fırtınayı saklayıp yine de onun havai fişeklerini gösterebiliyor.

50–90 kmkızıl cinin yüksekliği

≈ 600 kmKorsika’dan Barselona yakınındaki fırtınaya

msyalnızca birkaç milisaniye sürer

Kaynak: L’essentiel · NASA

11 Eki · NOAA SWPC

Güneş fırtınası Dünya’yı vurdu: kutup ışıkları İngiltere’nin güneyine kadar indi

8 Ekim’deki M6.7 güneş patlamasından çıkan koronal kütle atımı 10 Ekim’de 14:34 UTC’de Dünya’ya ulaştı; NOAA 17:58 UTC’den itibaren güçlü bir G3 jeomanyetik fırtınası (Kp 7) bildirdi. Kutup ışıkları İngiltere’nin güney kıyısına kadar Birleşik Krallık’ta ve kuzey Almanya’da fotoğraflandı; Avusturya büyük ölçüde bulutluydu, Türkiye’den ise doğrulanmış bir gözlem bulamadık. NOAA 11 Ekim için G2 izlemesini sürdürdü. Bizim yorumumuz: 4549 bölgesi hâlâ patlama yapabilir; açık gecelerde Kp indeksine göz atmakta fayda var.

G3güçlü jeomanyetik fırtına, Kp 7

56 nTNiemegk’te manyetik sıçrama, 15:16 UTC

M6.78 Ekim patlaması, 4549 bölgesi

Kaynak: NOAA SWPC

10 Eki · arXiv (Ortiz Ceballos, Berger, Cendes)

Bir ötegezegenden ilk radyo sinyali: β Pictoris b’nin kutup ışıkları “şarkı söylüyor”

Güney Afrika’daki MeerKAT teleskobunu kullanan gökbilimciler, radyo patlamalarının kaynağını ilk kez bir yıldıza değil, yaklaşık 64 ışık yılı uzaktaki dev ötegezegen β Pictoris b’ye bağladı. 3,5 GHz’e kadar uzanan güçlü kutuplanmış patlamalar, Jüpiter’dekine benzer kutup ışığı ışıması; gezegenin manyetik alanının en az yaklaşık 1.250 gauss, yani Dünya’nınkinin binlerce katı olduğunu gösteriyor. Sonuç Eylül 2026’da arXiv’de yayımlanan bir ön baskı ve henüz hakem değerlendirmesinden geçmedi. Bizim yorumumuz: uzaylılar değil ama neredeyse o kadar heyecan verici; artık başka dünyaların manyetizmasını ölçebiliyoruz.

1stötegezegene bağlanan ilk radyo sinyali

≥1250 Gmanyetik alan, Dünya’nın binlerce katı

~64 lyuzakta, 12 Jüpiter kütlesi

Kaynak: arXiv (Ortiz Ceballos, Berger, Cendes)

8 Eki · NASA Science

Webb, bugüne kadarki en uzak hızlı radyo patlamasının yerini buldu

Sidney Üniversitesi’nden Manisha Caleb liderliğindeki bir ekip, Güney Afrika’daki MeerKAT dizisinin 4 Mart 2024’te yakaladığı milisaniyelik radyo parlaması FRB 20240304B’nin ev sahibi gökadasını James Webb Uzay Teleskobu ile buldu. Webb’in NIRSpec cihazı 2,148’lik bir kırmızıya kayma ölçtü; yani patlama Büyük Patlama’dan yaklaşık 3 milyar yıl sonra yola çıkmış ve bu onu bilinen en uzak hızlı radyo patlaması yapıyor. Ev sahibi, yoğun yıldız oluşumu yaşayan küçük ve genç bir cüce gökada; beklenenden yaklaşık 1.000 kat daha az kütleli ve Keck gibi yer teleskoplarının göremeyeceği kadar sönük. Gökada yıldızlarının çoğunu yaklaşık 30 milyon yıl içinde oluşturduğu için ekip, kaynak olarak nötron yıldızı birleşmeleri yerine genç magnetarları öne çıkarıyor. Sonuçlar 8 Ekim 2026’da Science dergisinde yayımlandı. Bizim yorumumuz: hızlı radyo patlamaları hâlâ bir bilmece, ama bu örnek parmağını açıkça genç ve aşırı manyetik ölü yıldızlara doğrultuyor.

z = 2.148kırmızıya kayma, yeni rekor

~3 bnyıl: Büyük Patlama’dan sonra

Kaynak: NASA Science

8 Eki · NASA

Crew-12, uzayda 237 gün kaldıktan sonra Los Angeles açıklarına indi

NASA’nın SpaceX Crew-12 görevi, Dragon kapsülü Freedom’ın 8 Ekim 2026’da UTC 15.34’te Los Angeles açıklarında Pasifik Okyanusu’na inmesiyle sona erdi. Kapsülde NASA astronotları Jessica Meir ile Jack Hathaway, ESA astronotu Sophie Adenot ve Roscosmos kozmonotu Andrey Fedyaev vardı; ekip 7 Ekim’de Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ayrılmıştı. 13 Şubat’ta fırlatılan ekip istasyonda 237 gün geçirdi ve bu sürede dört uzay yürüyüşü yaptı. Meir’in uzayda geçirdiği toplam süre 440 güne çıktı ve böylece NASA’nın tüm zamanların ilk 10’u arasına girdi; Hathaway ile Adenot için ise bu ilk uçuştu. Bizim yorumumuz: pürüzsüz bir nöbet değişimi oldu; Crew-13 zaten istasyondaydı, yani istasyon bir an bile eksik kadroyla kalmadı.

237gün ISS’te

440gün: Meir’in toplamı

7 Eki · NASA Science

Artemis II’nin Ay bilimi: astronotlar beş göktaşı çarpma parlaması gördü

NASA, Artemis II’nin ön Ay bilimi sonuçlarını 7 Ekim 2026’da Antalya’daki Uluslararası Astronotik Kongresi’nde açıkladı ve 800 GB’ı aşkın görev verisini dünyadaki araştırmacılara açtı. Nisan’daki Ay yakın geçişinde dört astronot Orion’un pencerelerinde yaklaşık yedi saat geçirdi; en yakın noktada Ay yüzeyinin 6.545 km (4.067 mil) üzerinden geçtiler. Ay, Güneş’i 54 dakika boyunca örttüğünde, yaklaşık 74.000 km uzaktan, en fazla 5 cm boyundaki kayaların yüzeye çarparken çıkardığı beş sönük parlamayı fark ettiler; bunlar büyük olasılıkla çıplak gözle görülmüş en sönük çarpma parlamaları. Ekip ayrıca kahverengi ve ten renginden yeşile ve maviye uzanan, farklı kayaç ve mineralleri ele verebilecek ince renk tonları da bildirdi. NASA, Artemis III’ü 2027’de Dünya yörüngesinde bir kenetlenme denemesi olarak, Ay’ın güney kutbu yakınına insanlı inişi ise 2028’de Artemis IV ile planlıyor. Bizim yorumumuz: eğitimli insan gözü, kameraların kaçırdığını hâlâ yakalıyor; bu da güney kutbunda yürüyecek jeologlar için iyi haber.

5çıplak gözle çarpma parlaması

54 minGüneş Ay’ın arkasında

Kaynak: NASA Science

7 Eki · Korea Times

Güney Kore’nin Nuri roketi 5. uçuşunda 15 uydudan 14’ünü yörüngeye taşıdı

Güney Kore’nin yerli Nuri (KSLV-II) roketi 7 Ekim 2026’da UTC 03.25’te (yerel saatle 12.25) Goheung’daki Naro Uzay Merkezi’nden havalandı. Roket, toplamı yaklaşık 1.071 kg olan rekor sayıda 15 uyduyu 570 km’lik Güneş eşzamanlı yörüngeye taşıdı: beş NEONSAT yer gözlem mikro uydusu ve on küp uydu. Beş NEONSAT’ın tamamı ayrıldı ve akşama kadar yer istasyonlarıyla bağlantı kurdu; ancak Quaternion şirketinin PERSAT02 küp uydusu roketten ayrılamadı. Bu, 2021’deki başarısız ilk denemeden bu yana Nuri’nin beş fırlatmadaki dördüncü başarısı; sıradaki beş NEONSAT’ın 2027’de fırlatılması planlanıyor. Bizim yorumumuz: Nuri deneme roketi olmaktan çıkıp gerçek bir fırlatma aracına dönüşüyor; Güney Kore’nin ilk uydu takımyıldızı da şekillenmeye başladı.

14/15uydu yörüngede

570 kmhedef yörünge

Kaynak: Korea Times

6 Eki · Nobel Prize

2026 Nobel Fizik Ödülü IceCube’un mimarı Francis Halzen’in oldu

İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2026 Nobel Fizik Ödülü’nü 6 Ekim’de Wisconsin–Madison Üniversitesi’nden Francis Halzen’e verdi. Belçika kökenli Amerikalı fizikçi, IceCube Nötrino Gözlemevi’nin kurulmasındaki belirleyici rolü ve kozmik kaynaklı yüksek enerjili nötrinoların keşfi nedeniyle ödüllendirildi. IceCube, Güney Kutbu’ndaki bir kilometreküp buzu 5.000’i aşkın ışık algılayıcısıyla izliyor; bu fikri ilk kez 1988’de Halzen ortaya atmıştı. Gözlemevi 2013’te Güneş Sistemi’nin ötesinden gelen ilk yüksek enerjili nötrinoları yakaladı, 2023’te de Samanyolu’nun nötrinolarla çekilmiş ilk görüntüsünü üretti. 12 milyon İsveç kronu değerindeki ödül 10 Aralık’ta Stockholm’de verilecek. Bizim yorumumuz: buzun içine gömülü, gökyüzüne Dünya’nın içinden bakan bir teleskopa Nobel; nötrino astronomisi artık olgunluk çağında.

1 km³Antarktika buzu: IceCube

2013ilk kozmik nötrinolar

Kaynak: Nobel Prize

6 Eki · Forbes

6 Ekim: Ay Jüpiter’i örtüyor; Türkiye ve Avrupa’dan şafakta yan yana doğuyorlar

6 Ekim Salı günü incelen hilal Ay, Jüpiter’in önünden geçiyor. Kuzey Amerika ve Karayipler’in bazı bölgelerinden şafaktan önce (New York: 04:23–05:27 EDT), Batı Afrika’dan ise gündüz görülüyor. Türkiye ve Avrupa’dan örtülme görülmüyor ama gün doğmadan doğuda, hilalin 2–3° altında parlak Jüpiter var. Bizim yorumumuz: alarm kurmaya değer, örtülme olmasa da çok güzel bir ikili.

~20%Ay’ın aydınlık kısmı

4:23–5:27New York, EDT

6.10tarih (Salı)

Kaynak: Forbes

5 Eki · Spaceflight Now

Uzayda lazer ağı büyüyor: Falcon 9, ABD ordusunun 21 uydusunu taşıyor (SDA Tranche 1)

Falcon 9 hâlâ yerde: SpaceX, 5 Ekim’de geri sayımın son dakikasında duran ve 6 Ekim’de iptal edilen denemelerin ardından 8 Ekim fırsatını da kullanmadı. ABD Uzay Geliştirme Ajansı için 21 Northrop Grumman veri aktarım uydusunu taşıyan roketin yeni hedefi en erken 10 Ekim Cumartesi, 07:29 UTC, Vandenberg. SpaceX’e göre roket ve uydular sağlıklı. Bu, dördüncü Tranche 1 fırlatması; aktarım katmanı 126 uydunun 84’üne çıkacak. Bizim yorumumuz: ertelemeler olağan; lazer ağı yörüngeye birkaç gün gecikmeyle çıkacak.

21uydu taşıyor

84/126fırlatma sonrası Tranche 1 aktarım

6.B1103 iticisinin uçuşu

4 Eki · In-The-Sky.org

Merkür en büyük doğu uzanımında: 12 Ekim 2026

12 Ekim 2026’da Merkür, Terazi’de Güneş’in 25,2° doğusunda ve yaklaşık −0,1 kadir parlaklıkta. Sana dürüst olalım: kuzeyde çok alçakta kalıyor; dürbün ve açık bir batı ufku lazım, en iyi görüş güneyde. “Merkür’ü bul” düğmesini dene.

25,2°Güneş’in doğusunda, 12 Ekim

≈ 1°–18°gün batımından sonra yükseklik (Viyana–São Paulo)

≈ −0,1kadir

Kaynak: In-The-Sky.org

4 Eki · EarthSky

Drakonid meteor yağmuru 2026: en iyisi 8 Ekim akşamı

Drakonidler 9 Ekim 2026’da 01:00 UTC civarında zirve yapıyor, ama radyant akşamları en yüksekte; yani 8 Ekim’de hava karardıktan sonra bakmaya başla. 10 Ekim’de yeni Ay olduğu için gökyüzü harika karanlık: sırtüstü uzan, kuzeybatıya bak ve yavaş meteorların süzülüşünü izle.

9.10zirve, ~01:00 UTC

8.10en iyisi: önceki akşam

~5–10meteor / saat

Kaynak: EarthSky

4 Eki · In-The-Sky.org

Ay ve Mars 5 Ekim 2026 sabahı yan yana: şafakta izle

5 Ekim 2026 sabahı incecik küçülen Ay, doğuda turuncu Mars’ın hemen yanında; gün doğmadan önce aradaki açı yaklaşık 2,2°’den 1,0°’ye iniyor. Dürbünle kül ışığı ve Arı Kovanı Kümesi de görünür; “Kamerayla bul” düğmesi yönünü gösterir.

1,0°Ay–Mars aralığı, 04:00 UTC

33 %Ay aydınlık

+1,1Mars kadiri

Kaynak: In-The-Sky.org

3 Eki · EarthSky

Satürn 4 Ekim’de karşıtlıkta: yılın en parlak hali

Satürn 4 Ekim 2026’da Dünya ve Güneş ile hizalanıyor ve yılın en parlak haline, yaklaşık +0,3 kadire ulaşıyor: gün batarken doğuyor, gece yarısı güneyde yükseliyor. Küçük bir teleskop halkaları gösterir; sayfadaki “Satürn’ü bul” düğmesi yönünü gösterir.

4.10karşıtlık, ~12:00 UTC

8,43 AUDünya’dan uzaklık

≈ +0,3kadir

Kaynak: EarthSky

3 Eki · NASASpaceflight

ESA, Avrupalı astronotları Avrupa araçlarıyla uçurmanın fiyatını açıkladı

ESA, kendi insanlı taşıma kapasitesinin yaklaşık on yıl ve 10 milyar avro gerektireceğini tahmin ediyor; aday kapsüller The Exploration Company’nin Nyx’i ve PLD Space’in LINCE’si. Genel Direktör Josef Aschbacher, yaklaşık beş milyar fazlasıyla Avrupa’nın bu işi kendisi yapıp parayı kıtada tutabileceğini savundu. ESA ayrıca Nyx’in ISS’e kargo gösterim uçuşunu 310 milyon avroyla finanse ediyor. Bizim yorumumuz: fatura artık masada; üye ülkeler evet ya da hayır demek zorunda.

€10 bninsanlı taşıma tahmini

~10yıllık geliştirme

€310 mNyx gösterimine ESA payı

Kaynak: NASA Space Apps Challenge

2 Eki · NASA Space Apps Challenge

NASA Space Apps Challenge 2026 için kayıtlar açık

Dünyanın en büyük uzay hackathonu, “Sıradaki Sınır” temasıyla 14–15 Kasım’da geri dönüyor. 450’den fazla yerel etkinlik var; yakınında etkinlik olmayanlar Universal Event üzerinden çevrim içi katılabiliyor. Takımlar en fazla altı kişiden oluşuyor; Türkiye’deki duyurulara göre öğrenciler, mühendisler, tasarımcılar, yazılımcılar ve uzaya meraklı herkes tek başına ya da takımla katılabilir, katılım ücretsiz. Kayıt 15 Kasım’da kapanıyor. Bizim yorumumuz: bir hafta sonunda gerçek NASA verileriyle çalışmak için, daha önce bir geçmişi olması gerekmeyen az sayıdaki yoldan biri.

14–15.11hackathon hafta sonu

450+yerel etkinlik

6takımda en fazla kişi

2 Eki · NASA

NASA’nın Venüs sondası DAVINCI 465 °C’lik fırın testini geçti

Mühendisler 28 Ağustos–10 Eylül 2026 arasında, DAVINCI’nin yoga topu büyüklüğündeki iniş sondasının geliştirme modelini seramik kaplı bir odaya koyup yaklaşık bir saatte 465 °C’ye ısıttı; bu, sondanın Venüs atmosferinde alçalırken ısınacağı hızla aynı. Görevin amacı, Venüs’ün bir zamanlar Dünya gibi sulu ve yaşanabilir olup olmadığını ortaya koymak. Bizim yorumumuz: Venüs’te asıl düşman sıcaklık; donanımı önce yerde kanıtlamak tam doğru sıralama.

465 °Ctest sıcaklığı

~1 hısınma süresi

28.08–10.09test dönemi

2 Eki · NASASpaceflight

Falcon Heavy, en hızlı tekrarıyla gizli bir NRO uydusunu fırlattı

SpaceX’in Falcon Heavy roketi, gizli NROL-97 yükünü 2 Ekim 03:53 UTC’de (yerel saatle 1 Ekim gecesi) Kennedy’deki 39A rampasından yüksek enerjili bir yörüngeye gönderdi. İki yan itici Cape Canaveral’a geri inerken merkez gövde feda edildi. NASA’nın Roman teleskobunu 30 Ağustos’ta fırlatmasının ardından gelen bu uçuş, iki Falcon Heavy görevi arasındaki en kısa aralık oldu. Bizim yorumumuz: hizmetteki en büyük roket sessizce sıradanlaşıyor.

27Merlin motoru

2geri inen itici

70 mroket yüksekliği

1 Eki · NASASpaceflight

Transporter-18, Google’ın ilk yapay zekâ test uydusu dahil 130 yükü bıraktı

Bir Falcon 9, 1 Ekim’de Vandenberg’den kalkarak 130 yükü Güneş eşzamanlı yörüngeye bıraktı. Aralarında dört Tensor İşlem Birimi taşıyan Google Project Suncatcher M1, Starfish Space’in NASA için çalışacak 335 kg’lık Otter inceleme aracı, yörüngede ilaç üretecek Varda W-8 ve W-9 kapsülleri ve NASA’nın SPRITE küp uydusu vardı. İtici, 25. uçuşunun ardından Vandenberg’e geri indi. Bizim yorumumuz: yörüngede hesaplama sunumlardan gerçek donanıma geçiyor.

130bırakılan yük

25iticinin uçuş sayısı

1102026’daki Falcon 9 uçuşu

1 Eki · ESA/Webb

Webb, gezegen parçalayan çarpışmaların tozunu okuyor

Webb’in orta kızılötesi tayfları, “aşırı enkaz diskleri” ile çevrili 21 genç yıldızı kapsıyor: büyümekte olan kayalık dünyaların çarpışmasından kalan sıcak toz, genç yıldızların yalnızca yaklaşık %1’inde görülüyor. Bu disklerde küçük taneler, yıldıza yakın bol sıcak toz ve düzensiz parlaklık değişimleri ortak; üçte biri silikaca zengin ve yalnızca 300 milyon yaşından genç yıldızlarda bulunuyor. Bizim yorumumuz: Dünya gibi kayalık gezegenler tam da böyle, şiddetli çarpışmalarla oluşuyor.

21genç yıldız sistemi

~1%genç yıldızlarda görülme

1/3silikaca zengin disk

Kaynak: ESA/Webb

1 Eki · NASA

Crew-13 rekor sürede kenetlendi, Crew-12 7 Ekim’de ayrılıyor

1 Ekim’de fırlatılan ve Jessica Watkins, Luke Delaney, Joshua Kutryk ile Sergey Teteryatnikov’u taşıyan Dragon, 7 saat 55 dakika sonra Harmony modülüne kenetlendi; bu, ISS tarihinde bir ABD aracının en hızlı fırlatma-kenetlenme süresi. İstasyonda şu an 11 kişi var; NASA, Crew-12’nin en erken 7 Ekim’de ayrılmasını ve 8 Ekim’de Kaliforniya açıklarında suya inmesini hedefliyor. Bizim yorumumuz: kısalan yolculuk, mürettebat konforu için küçük ama gerçek bir kazanç.

7 h 55 minfırlatmadan kenetlenmeye

11ISS’teki kişi

7.10Crew-12 ayrılışı

1 Eki · Universe Today

Mars’ın kuzey kutup buzulu sandığımızdan çok daha temiz

Washington Üniversitesi’nden Aditya Khuller’in yönettiği ve OMEGA, CRISM cihazları ile Phoenix iniş aracının verilerini kullanan çalışmaya göre buzul kütlece yaklaşık %3 toz içeriyor; önceki tahmin yaklaşık %25’ti. Her kış oluşan tozlu kırağı, yazın yeniden ortaya çıkan daha eski ve temiz buzu örtüyor. Bizim yorumumuz: temiz buz Mars’ın geçmiş ikliminin daha net bir kaydını tutar; gelecekteki kâşifler için de daha kolay su demek.

eski tahmin25 %

yeni sonuç3 %

Kaynak: Universe Today

30 Eyl · Rocket Lab

Rocket Lab en büyük Electron anlaşmasını imzaladı: 20 fırlatma

Japon Synspective, StriX radar uyduları için 2028–2031 arasında her yıl yapılacak 20 Electron fırlatması aldı; böylece Rocket Lab’le toplam görev sayısı 47’ye çıktı, diğer tüm müşterilerden fazla. Şirketin bekleyen fırlatma sayısı 100’ü aştı. Bizim yorumumuz: bulut ve karanlıkta görebilen radar uyduları bir takımuydu işine dönüşüyor; bu yolculukları da küçük, özel roketler kazanıyor.

bu anlaşma20

Synspective toplam47

Kaynak: Rocket Lab

30 Eyl · Universe Today

Enceladus’ta yaşam izleri korkulandan kolay bulunabilir

Freie Universität Berlin ve LMU Münih’ten Frank Postberg, Vanessa Helmbrecht ve ekibinin Science Advances’taki iki makalesine göre okyanus serpintisi buz çatlaklarında yavaş donuyor, böylece bir uzay aracının toplayabileceği tanelerde tuzlar ve organik moleküller yoğunlaşıyor; metan üreten mikroplar da Enceladus benzeri koşullarda canlı kalıyor. Bizim yorumumuz: 2040’ların başına planlanan ESA Enceladus görevi için iyi haber; püskürtüler modellerin söylediğinden daha net ipuçları taşıyor olabilir.

2Science Advances makalesi

2040sESA Enceladus görevi

Kaynak: Universe Today

30 Eyl · Space.com

İkiz gezegen doğarken görüntülendi, birinin çevresinde gaz dönüyor

Milano Üniversitesi ile Almanya’daki Max Planck Astronomi Enstitüsü’nden gökbilimciler ALMA radyo teleskobuyla yaklaşık 430 ışık yılı uzaktaki genç WISPIT 2 sistemini ve içinde büyüyen iki gezegeni görüntüledi. Oluşmakta olan bir gezegenin çevresinde dönen gaz, simülasyonların öngördüğü gibi ilk kez doğrudan görüldü. Yıldız yalnızca yaklaşık 5,4 milyon yaşında. Bizim yorumumuz: gezegenlerin doğuşu bilgisayar modeli olmaktan çıkıp fotoğrafa dönüşüyor.

2oluşan gezegen

~5 MJWISPIT 2b kütlesi

5,4 Myryıldızın yaşı

Kaynak: Space.com

30 Eyl · ESA

Avrupa ile Çin’in uzay havası gözcüsü Smile bilime başladı

ESA ile Çin Bilimler Akademisi’nin ortak görevi 19 Mayıs’ta fırlatıldı, 20 Haziran’da hedef yörüngesine ulaştı ve 23 Eylül’de bilim çalışmaları için onay aldı. Dört cihazı, güneş rüzgârının Dünya’nın manyetik kalkanına nasıl çarptığını görüntüleyecek; morötesi kamerası test döneminde kutup ışıklarını rekor sayılan 45 saatlik aralıklarla izledi bile. Bizim yorumumuz: bu çarpışmayı dışarıdan görmek, kutup ışığı ve fırtına tahminlerinin tam olarak eksik parçası.

19.05fırlatma
20.06hedef yörünge
23.09bilim onayı

29 Eyl · Space.com

Bilinen en soğuk lav gezegeninin bile atmosferi var

Chicago Üniversitesi’nden bir ekip JWST’nin MIRI cihazıyla, yaklaşık 154 ışık yılı uzaktaki ve yıldızının çevresini yaklaşık bir günde dolaşan kayalık gezegen HD 3167 b’nin, bilinen en soğuk lav gezegeni olmasına rağmen atmosferini koruduğunu buldu. Yazarlara göre lav gezegenlerinin çoğu, magma okyanusu evresindeki genç Dünya gibi havasını tutuyor olabilir. Bizim yorumumuz: soğumadan önceki Dünya’nın nasıl göründüğüne ender bir bakış.

154ışık yılı uzakta

~1günde bir tur

Kaynak: Space.com

29 Eyl · ESA

Avrupa kendi uzay istasyonunun taslağını çiziyor

ISS emekliliğe yaklaşırken ESA, alçak Dünya yörüngesinde Avrupa liderliğinde bir üs için iki sanayi ekibine dokuz aylık fizibilite çalışması yaptırıyor; ekiplerin başında Airbus Defence and Space ile OHB var, çalışmalar Haziran’da başladı. Avrupa, Columbus laboratuvarını ve Orion’un servis modülünü zaten yaptı. Bizim yorumumuz: ISS sonrasının asıl sorusu, Avrupa’nın başkasının istasyonunda kiracı mı yoksa kendi istasyonunda ev sahibi mi olmak istediği.

Kaynak: SpacePolicyOnline

28 Eyl · SpacePolicyOnline

Starship ilk kez yörüngede, ama yolculuğu erken bitirdi

SpaceX’in IFT-14 uçuşu 28 Eylül’de Starbase’den kalktı, 26 Starlink V3 uydusu bıraktı ve planlanan yaklaşık on saat yerine 3 saat 8 dakika sonra Kuzey Pasifik’e indi; gemi yükselirken üç vakum motorundan birini kaybetti. Bizim yorumumuz: asıl eşik yörüngeye çıkmaktı. NASA’nın Ay planı için kritik sınav olan yörüngede yakıt ikmali ise hâlâ önde.

3 h 08gerçek uçuş

~10 hplanlanan

26Starlink V3 uydusu

28 Eyl · NASA

Crew-13 ekibi 1 Ekim’de uzay istasyonuna yola çıkıyor

Jessica Watkins ve Luke Delaney (NASA), Joshua Kutryk (Kanada) ve Sergey Teteryatnikov (Roscosmos), en erken 15:10 UTC’de Cape Canaveral’dan Falcon 9 ile “Grace” adlı Dragon kapsülüyle fırlatılacak. Laboratuvar işleri arasında hastalık araştırması için kök hücreden büyütülen kalp ve beyin dokusu var. İpucu: istasyon gece göğündeki en parlak cisimlerden biri; ne zaman tependen geçeceğini gökyüzü haritamız gösteriyor.

28 Eyl · NASA

Starliner 2028’den önce astronot taşımayacak

NASA ve Boeing, 2024’teki mürettebatlı testte sınırlarının dışında çalışan iticilerdeki düzeltmeleri denemek için Aralık ya da Ocak’ta mürettebatsız bir Starliner-1 uçuşu planlıyor; astronotlar Starliner-2 ile “2028’e kadar” dönecek. Bizim yorumumuz: o güne kadar istasyona giden tek ABD aracı SpaceX’in Dragon’u. NASA’nın iki kapsülle kaçınmak istediği tek nokta riski tam da bu.

2024mürettebatlı test, itici sorunu
12/2026–01/2027mürettebatsız Starliner-1
2028Starliner-2 ile astronotlar

28 Eyl · ESA

Juice, Jüpiter yolunda Dünya’dan sapan taşı gibi fırladı

ESA’nın Juice aracı 28 Eylül’de Hint Okyanusu’nun 8.640 km üzerinden geçti. Dünya’nın çekimi rotasını 20° büktü ve neredeyse hiç yakıt harcatmadan 3,5 km/sn hız kazandırdı. Ocak 2029’da bir Dünya geçişi daha var, ardından 2031’de Jüpiter ve Ganymede, Europa ile Callisto’ya 35 geçiş. Bizim yorumumuz: derin uzaya ucuza gitmenin yolu bu; hızı yakmak yerine gezegenlerden ödünç almak.

8 640 kmDünya’ya en yakın

+3,5 km/skazanılan hız

20°rota değişimi

28 Eyl · NASA

Olmayan kurtarma: Swift Dünya’ya düşecek

Katalyst Space’in LINK robotu, NASA’nın 2004’ten beri çalışan Swift gözlemevini daha yüksek yörüngeye itmek için Temmuz’da Pegasus XL ile fırlatıldı. İletişim kopmaları ve yönelim sorunları görevi bir teknoloji denemesine çevirdi; LINK 25 Eylül’de atmosfere girdi, Swift’in de yıl sonuna kadar düşmesi bekleniyor. Bizim yorumumuz: uydu bakımı kâğıt üstünde ve gösterilerde çalışıyor ama henüz sıradan bir iş değil.

2004Swift fırlatıldı
07/2026kurtarma aracı LINK fırlatıldı
25.09LINK atmosfere girdi
2026Swift’in girişi bekleniyor

25 Eyl · NASA

Artemis Mutabakatı 75 ülkeyi geçti: üç günde üç imza

Hırvatistan 23 Eylül’de 74., Fildişi Sahili ertesi gün 75., San Marino 25 Eylül’de 76. imzacı oldu. Mutabakat, Ay’ın barışçıl ve açık keşfi için ortak kurallar koyuyor: veriyi paylaş, birbirine yardım et, başkasının işine karışma. Portekiz Ocak’ta 60., Türkiye 31 Ağustos’ta 71. oldu. Bizim yorumumuz: Ay kalabalıklaşmadan kural kitabını alıyor.

23 Eyl · NASA

NASA 2033 için uzak kızılötesi teleskop PRIMA’yı seçti

PRIMA, NASA’nın yeni “Probe” görev sınıfının ilki: 1,2 milyar dolarlık maliyet tavanı, 1,8 m ayna ve beş yıllık gözlem planı. Görevi JPL yönetiyor, ortaklar arasında CNES, ASI ve DLR de var. Webb ile radyo çanaklarının arasında kalan uzak kızılötesi ışığı görüyor: soğuk toz, oluşan gezegenler, büyüyen galaksiler. Bizim yorumumuz: gökyüzünün Webb’in göremediği kısmı bu.

2026seçildi
2033fırlatma
+5yıl gözlem

23 Eyl · NASA

Arktik deniz buzu 2026’nın en düşük seviyesinde

12 Eylül’de Arktik buz örtüsü 4,6 milyon km²’ye indi; bu, uydu kayıtlarının başladığı 1978’den beri en düşük 10. değerle eşit. En düşük 20 değerin hepsi 2007–2026 arasında; bilim insanları bir düzlüğe girildiğini ama seviyenin ilk yılların hâlâ çok altında olduğunu söylüyor. Bizim yorumumuz: koca bir okyanusu her gün ölçebilen tek şey uydular; bu kayıt, uzayın bize yaptığı en net iyiliklerden biri.

4,6 M km²12 Eylül’deki en düşük

10.1978’den beri en düşük (eşit)

20/20en düşük yılların hepsi 2007 sonrası

6 Eyl · European Spaceflight

Avrupa ana karasından ilk yörünge fırlatması

Isar Aerospace’in Spectrum roketi 5 Eylül’de Norveç’in Andøya üssünden kalkıp beş CubeSat’ı yörüngeye bıraktı: kıta Avrupası’ndan ilk başarılı yörünge fırlatması ve özel sermayeli bir Avrupa roketinin ilk başarısı. Bir valf arızasından yasak bölgeye giren bir tekneye kadar süren bir yıllık ertelemelerin ardından geldi. Bizim yorumumuz: Ariane 6 gecikirken Avrupa’nın yörüngeye ikinci bir yolu tam zamanında açılıyor.

Kaynak: Anadolu Ajansı / Milliyet

Ülkende

Konumuna göre seçtik. Başka bir ülke seç:

Türkiye

8 Eki · Anadolu Ajansı / Milliyet

Salda Bilim Merkezi astronotlarla açıldı: “Mars’ın yeryüzündeki ikizi”

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 8 Ekim’de Burdur’daki Salda Bilim Merkezi’ni astronotlarımız Alper Gezeravcı, Tuva Cihangir Atasever ve Gökhan Erdem ile IAC 2026 için Türkiye’de bulunan yaklaşık 20 astronotla birlikte açtı. Türkiye’nin 45. bilim merkezi olan tesis, TÜBİTAK’ın 30 milyon liralık desteğiyle kuruldu. Merkezde dünyada uzay görevlerinde kullanılmış beş roket, Mars’tan bir kaya örneğinin sergilendiği Mars temalı alan, uzay giysisi simülasyonu ve astronot beslenmesi ile uzayda bitki yetiştirmeyi anlatan “Mars Planetaryumu” yer alıyor. Salda Gölü’nün beyaz karbonat kıyıları, NASA’nın Perseverance aracının indiği Jezero Krateri’ne benzetiliyor. Bizim yorumumuz: ünlü bir Mars benzeri alanı sınıfa dönüştürmek akıllıca; yeter ki gölün hassas kıyıları korunmaya devam etsin.

45Türkiye’deki bilim merkezi

30M ₺TÜBİTAK desteği

6 Eki · Anadolu Ajansı

TUA, IAC 2026’da Türk devletleri ve İngiltere ile anlaşma imzaladı

Türkiye Uzay Ajansı (TUA), 5 Ekim’de Antalya NEST Kongre Merkezi’nde başlayan 77. Uluslararası Uzay Kongresi’nin ilk iki gününde iki işbirliği belgesine imza attı. İlki, Türk Devletleri Teşkilatı’na üye ülkelerin uzay ajanslarıyla yapılan çerçeve anlaşma; teşkilatın koordine ettiği ortak CubeSat projesindeki çalışmaları ileriye taşımayı amaçlıyor. İkincisi, Birleşik Krallık Uzay Ajansı ile ortak projeler geliştirmeye yönelik niyet beyanı. Açıklamada imzacıların adı geçmedi; iki belge için de bütçe ya da takvim paylaşılmadı. Bizim yorumumuz: asıl takip edilmesi gereken ortak Türk CubeSat’ı; birlikte üretilen bir uydu, bu tür çerçevelerin somut donanıma dönüşüp dönüşmediğinin en net göstergesi olacak.

Kaynak: Anadolu Ajansı

5 Eki · Daily Sabah / Anadolu

Erdoğan IAC 2026’yı açtı: Somali’deki uzay limanının inşaatı başladı

Türkiye’de ilk kez düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi’ni 5 Ekim’de Antalya’da açan Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 111 ülkeden katılımcıya Somali’deki uzay limanının inşaat çalışmalarının başladığını duyurdu. Ay Araştırma Programı kapsamındaki yaklaşık 3,5 tonluk, yerlilik oranı yüzde 80’i aşan uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyonunun tamamlandığını, sistem seviyesi çevresel testlerin sürdüğünü söyledi. Erdoğan, uzayı silahlandırmanın ve silahlanma yarışının aracı hâline getirmenin “fevkalade yanlış” olduğunu vurguladı. Törenin ardından Bakan Kacır ve Bakan Uraloğlu ile birlikte SpaceX yöneticilerini kabul etti; görüşmeye dair açıklama yapılmadı. Bizim yorumumuz: kendi fırlatma üssü Türkiye’nin uzaya bağımsız erişimi için en büyük adım olur, ancak takvim ve hangi roketle kullanılacağı henüz açıklanmadı.

3.5 tAy aracının kütlesi

>80%yerlilik oranı

Kaynak: Daily Sabah / Anadolu

5 Eki · IAC 2026

IAC 2026 Halk Günü: 9 Ekim Cuma Antalya’da ücretsiz

Uluslararası Astronotik Kongresi (IAC 2026) son günü olan 9 Ekim Cuma’da kapılarını herkese açıyor. Halk Günü, Antalya Serik’teki Belek NEST Kongre Merkezi’nde; giriş ücretsiz ama önceden çevrimiçi kayıt gerekiyor. Ayrıntılı program henüz açıklanmadı; ajans ve şirketlerin sergi alanları, halka açık konuşmalar ve öğrenci etkinlikleri bekleniyor. Bizim yorumumuz: bu yıl dünya uzay sektörünü yakından görmenin Türkiye’deki en kolay yolu; kaydı erkenden yapın.

9.10Cuma, halk günü

0 ₺giriş, kayıtla

Kaynak: IAC 2026

4 Eki · İstanbul Ticaret Gazetesi

ASELSAN, Astralink takımyıldızını IAC’de tanıtıyor

ASELSAN, 5–9 Ekim’deki Antalya kongresinde alçak yörünge haberleşme takımyıldızı Astralink’i sergileyecek; hedef ayda dört uyduya kadar üretim. Stantta Türksat 6A, Türksat 7A ve sentetik açıklıklı radar uydusu Göktürk-3 çalışmaları da yer alacak. Şirketin vizyonu “Çipten Takım Uyduya”: elektronikten faydalı yüke, yer istasyonundan kullanıcı terminaline. Bizim yorumumuz: ayda dört uydu, Türkiye için gerçek bir sanayi sıçraması olur.

4aylık Astralink uydusu

Kaynak: İstanbul Ticaret Gazetesi

4 Eki · Bengütürk

Antalya Deklarasyonu: 21 ülke barışçıl uzay için imza attı

IAC’nin arifesinde, 4 Ekim’de Antalya’daki Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı’nda “Barış İçin Uzay Antalya Deklarasyonu” kabul edildi; metni 21 ülkeden 32 katılımcı imzaladı. Barışçıl araştırma, uzay hukuku, sürdürülebilir uzay ekonomisi ve gelişmekte olan ülkelerin ekosisteme katılımı ele alınıyor. Bakan Mehmet Fatih Kacır bunun bu toplantıda bir ilk olduğunu söyledi. Bizim yorumumuz: sembolik ama ev sahibi için değerli bir diplomatik kartvizit.

21imzacı ülke

32imzacı katılımcı

Kaynak: Bengütürk

2 Eki · TÜBİTAK

Türkiye’nin ilk astronotları 3 Ekim’de TEKNOFEST’te ziyaretçilerle buluşuyor

TÜBİTAK ve Bilim ve Toplum Daire Başkanlığı, Tuva Cihangir Atasever’in (09.30) ve Alper Gezeravcı’nın (11.00) 3 Ekim Cumartesi günü, 4 Ekim’e kadar Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda süren TEKNOFEST Güneydoğu’daki TÜBİTAK Bilim Merkezleri Çadırı’nda ziyaretçilerle buluşacağını duyurdu. Şenliğe giriş ücretsiz, ön kayıt çevrimiçi yapılıyor. Bizim yorumumuz: 2024’teki uçuştan sonra iki astronot Türk uzay çalışmalarının yüzü oldu; bir bilim çadırındaki sabah, çoğu çocuğun onlara bu kadar yaklaşabileceği tek fırsat.

09:30Tuva Cihangir Atasever
11:00Alper Gezeravcı
4.10şenliğin son günü

Kaynak: TÜBİTAK

29 Eyl · TÜBİTAK Bilim Genç

Dünya uzay sektörü gelecek hafta Antalya’da

77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) 5–9 Ekim’de Antalya Nest Kongre Merkezi’nde; ev sahibi Türkiye Uzay Ajansı, 10 binden fazla mühendis, bilim insanı ve öğrenci bekleniyor. Bizim yorumumuz: bir haftalığına uzay dünyası Türkiye’ye geliyor; genç bir programı ortaklıklara çevirmek için büyük fırsat.

5–9.10kongre tarihleri

10 000+beklenen katılımcı

77.IAC buluşması

Kaynak: TÜBİTAK Bilim Genç

28 Eyl · Anadolu Ajansı

Roketsan uzaya bağımsız erişim için roketlerini anlattı

Antalya’daki kongre öncesinde Roketsan Genel Müdürü Murat İkinci, Şimşek 1’in 400 kg’lık faydalı yükü 500 km’lik yörüngeye yerleştirmeyi hedeflediğini; sözleşmesi geçen yıl imzalanan Şimşek 2’nin ise 1,5 tonu 700 km’ye kadar yörüngelere taşıyacak ve ticari olarak satılacak şekilde tasarlandığını söyledi. Roketsan 2016’dan beri sonda roketi uçuruyor. Bizim yorumumuz: uydu üretimini tam bir uzay programına çeviren şey milli fırlatıcıdır; beklenecek tarih ilk yörünge uçuşu.

Şimşek 1 faydalı yük400 kg

Şimşek 2 faydalı yük1 500 kg

Kaynak: Anadolu Ajansı

16 Eyl · Türkiye Uzay Ajansı

Türkiye’nin ilk Ay aracı çevre testlerine geçti

Yüzde 80’den fazla yerli bileşenle üretilen 3,5 tonluk araç, montajı bitirip TUSAŞ’ın test merkezine taşındı; burada fırlatmadaki gibi sarsılıp ısıtılacak. Hedef 2027 başında Kennedy’den fırlatma, iki aylık yolculuk ve güneş rüzgârı, su oluşumu ile radyasyonu incelemek için Ay çevresinde 100 km’lik kutup yörüngesi. Bizim yorumumuz: takvimler testlerde ya kayar ya tutar; izlenmesi gereken adım bu.

3,5 taraç kütlesi

100 kmAy kutup yörüngesi

%80+yerli bileşen

Önceki haberler (3)

10 Eyl · Türkiye Uzay Ajansı

TUA Astro Hackathon Türkiye finali Ankara’da yapıldı

Türkiye Uzay Ajansı, öğrenci ekiplerinin zamana karşı uzay temalı yazılım ve donanım fikirleri geliştirdiği Astro Hackathon’un Türkiye finalini 10 Eylül’de Ankara’da düzenledi. Bizim yorumumuz: roketler manşet olur ama bir uzay programını ayakta tutan, kendi yetiştirdiği mühendislerdir.

31 Ağu · Türkiye Uzay Ajansı

Türkiye Artemis Mutabakatı’nı 71. ülke olarak imzaladı

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır imzayı 31 Ağustos’ta Washington’daki NASA genel merkezinde attı. Mutabakat, barışçıl ve şeffaf Ay keşfini taahhüt ediyor ve gelecekteki Ay görevlerinde Türk cihaz ve teknolojilerine kapı aralıyor. Bizim yorumumuz: imza tek başına bir şey uçurmaz ama Türkiye’yi Ay yolculuklarının paylaşıldığı masaya oturtur.

17 Tem · Türkiye Uzay Ajansı

Türkiye’nin ilk yerli atomik saati yörüngede çalışıyor

TÜBİTAK Ulusal Metroloji Enstitüsü’nün geliştirdiği rubidyum saat 7 Temmuz’da SpaceX’in Transporter-17 göreviyle fırlatıldı, ilk sinyalini 15 Temmuz’da verdi. Bölgesel konumlama ve zamanlama sisteminin yapı taşı olarak en az bir yıl test edilecek. Bizim yorumumuz: her navigasyon uydusu aslında uçan bir saattir; ülkelerin genelde yurt dışından almak zorunda kaldığı parça da tam bu.

ABD

30 Eyl · NASA

NASA’nın Ay Üssü için üç yeni bilim yükü

NASA ticari iniş araçlarıyla gidecek üç çalışma seçti: Ay’ın güney kutbunda ortamı uzun süre izleyecek bir istasyon, Marius Tepeleri’ndeki çukurda yeraltı lav tünellerinin aranması ve buz birikintileri ile yüzey koşullarının ölçülmesi. Bizim yorumumuz: lav tünelleri radyasyona ve sıcaklık farklarına karşı hazır sığınak olabilir; izlenecek olan Marius Tepeleri araştırması.

3yeni bilimsel çalışma

30 Eyl · NASA

NASA Ay için 5G ağı sipariş etti

Modulate Space Corporation, Cleveland’daki NASA Glenn’in yürüttüğü yaklaşık 38 milyon dolarlık bir sözleşme kazandı: planlanan Ay Üssü’ndeki yüzey çalışmaları için 5G ile Wi-Fi 6’yı birleştirecek; önce laboratuvarda bir “kutudaki ağ” denenecek, ardından 2028 sonuna kadar Ay ağı ve uçuş gösterimi gelecek. Bizim yorumumuz: astronotlar, araçlar ve cihazlar yalnızca Dünya’yla değil, yüzeyde birbirleriyle de konuşmak zorunda.

$38Msözleşme değeri

2028uçuş gösterimi yıl sonu

30 Eyl · NASA Science

Roman’ın koronagrafı ilk kez baktı

15–21 Eylül’deki yönlendirme sistemi testlerinin ardından NASA’nın Roman Uzay Teleskobu, Koronagraf cihazını 22 Eylül’de Büyük Macellan Bulutu’ndaki sönük bir yıldıza çevirdi; 27 Eylül’de soğutulmuş dedektörlerle yeniden baktı. Teleskop sekiz saate kadar bir derecenin yüz binde birinden daha kararlı durdu. Bizim yorumumuz: bu kararlılık, Roman’ın bir yıldızın parıltısını örtüp yanındaki gezegenleri görmesini sağlayacak.

15–21.09yönlendirme testleri
22.09koronagrafın ilk gözlemi
27.09soğutulmuş dedektörle ikinci bakış

Kaynak: NASA Science

28 Eyl · NASA

Artemis II ekibi 30 Eylül’de Houston’da

1–10 Nisan arasında Ay’ın çevresinde dolaşan ve Dünya’dan 406.772 km uzaklaşarak insanlığın en uzak yolculuğunu yapan Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Kanadalı Jeremy Hansen, Houston Üniversitesi’nde ücretsiz halka açık bir etkinlikte olacak. Apollo 13’ün mesafe rekorunu kırdıkları için ödüllendirilecekler. Bizim yorumumuz: o kadar uzağa gidecek bir sonraki ekibin hedefi inmek.

406 772 kmDünya’dan en uzak

10gün, 1–10 Nisan

25 Eyl · Spaceflight Now

Falcon 9, Kaliforniya’dan gizli bir Uzay Kuvvetleri görevi uçurdu

SpaceX, ABD Uzay Kuvvetleri için USSF-385 görevini Batı Kıyısı’ndaki Vandenberg’den planladı; artık ticari roketlerle yapılan ulusal güvenlik uçuşlarının sayısı artıyor. Yükün ayrıntıları gizli. Bizim yorumumuz: yerden bakınca herhangi bir fırlatmadan farksız; fırlatma panomuzdaki sayılar bu uçuşların ne kadar sıradanlaştığını gösteriyor.

24 Eyl · NASA

ABD–Hindistan radar uydusu uyanan bir yanardağı görüntüledi

NASA JPL (L-bant radar) ve Hindistan’ın ISRO’su (S-bant) tarafından yapılan NISAR, Kamçatka’da yaklaşık 500 yıl sonra ilk kez patlayan Krasheninnikov’un Aralık 2025–Ağustos 2026 görüntülerini hızlandırılmış videoya çevirdi. Bulut ve karanlığın içini görüyor, her noktaya 12 günde bir dönüyor. Bizim yorumumuz: kimsenin duramadığı yerde zeminin nasıl kıpırdadığını radar gösterir.

24 Eyl · NASA

Mars’ta ne yenecek? NASA gıda sistemi kazananlarını açıkladı

Derin Uzay Gıda Yarışması, 15 kişilik bir ekibi 500 Mars günü boyunca besleyecek eksiksiz bir sistem istedi. 300 bin dolarlık birincilik, tarım, fermantasyon ve mantar üretimini birleştirip ekibin yiyeceğinin yarısını yerinde üreten tasarımıyla Philadelphia’dan Chinyere Ukeje’nin oldu. Bizim yorumumuz: Mars, roket kadar mutfak sorunu.

$650 000toplam ödül

113başvuru, 33 ülkeden

15 × 500kişi × Mars günü

24 Eyl · NASASpaceflight

Fırın boyutunda bir “Otter” NASA için ölü uyduları inceleyecek

Starfish Space’in ilk tam boy Otter aracı, yanaşma bağlantısı olmayan düz yüzeyleri tutabilen elektrikli itkili bir bakım uydusu; en erken Ekim’de SpaceX’in Transporter-18 görevinde uçacak. 2027’den itibaren NASA’nın 15 milyon dolarlık SSPICY görevi için işlevini yitirmiş ABD uydularına yaklaşacak; bu, ajansın ücretli ilk ticari enkaz incelemesi. Bizim yorumumuz: uzay çöpünü toplamadan önce birinin onun nasıl döndüğünü öğrenmesi gerek.

Almanya

8 Eki · European Spaceflight

The Exploration Company, ONEIROS Ay sıçrayıcısını 2027’de BAE’de uçuracak

Münih merkezli The Exploration Company, tamamen özel sermayeyle geliştirdiği Ay sıçrayıcısı gösterici aracı ONEIROS’u 2027’de Birleşik Arap Emirlikleri çölünde test etmeyi planlıyor. Bir tonluk araçta gücü ayarlanabilen metan yakıtlı bir motor, otonom seyrüsefer ve tehlikeden kaçınma sistemleri bulunuyor; yani Ay’a yumuşak inişin temel bileşenleri. Antalya’daki IAC’de sunulan bir bildiri özetine göre çalışmalar 2026’nın başlarında başladı ve teknik riski azaltmak için şimdiden birkaç deneme düzeneği üretildi. Test yeri seçimi BAE Uzay Ajansı ile imzalanan bir mutabakat zaptına dayanıyor; ancak henüz bağlayıcı bir anlaşma duyurulmadı. ONEIROS’un ardından hassas iniş göstericisi Hilal ve tam ölçekli Nyx Ay iniş aracı gelecek. Bizim yorumumuz: Ay’a inmeden önce Dünya’da zıplamak öğrenmenin en ucuz yolu; bu adımı kendi parasıyla atan özel bir Avrupa şirketi olması dikkat çekici.

1 tgösterici kütlesi

2027BAE’de sıçrama testleri

5 Eki · European Spaceflight

HyImpulse, İskoçya’dan ikinci SR75 roket uçuşunu 2027’ye erteledi

Alman roket girişimi HyImpulse, SR75 suborbital roketinin İskoçya’daki SaxaVord üssünden yapacağı ikinci uçuşu 2027 baharına, en erken mart ayına erteledi. Şirket daha 2 Eylül’de 2026 sonunu hedefliyordu; hatta 5–18 Ekim arası bir fırlatma penceresi için denizcilik ve havacılık uyarıları da yayımlanmıştı. HyImpulse 1 Ekim’de Birleşik Krallık Sivil Havacılık Otoritesi’nden 12 ayda bir SR75 uçuşuna izin veren operatör lisansını aldı; ancak fırlatmadan önce sigorta, menzil ve veri paylaşımı koşullarının da karşılanması gerekiyor. Şirket gecikmenin nedeni olarak roketi değil, kalan lisans işlemlerini ve SaxaVord’un sonbahar-kış havasını gösteriyor. Bu, 3 Mayıs 2024’te Güney Avustralya’dan yapılan test uçuşunun ardından SR75’in ilk ticari görevi olacak. Bizim yorumumuz: Avrupa’nın yeni roketleri, bürokrasinin ve Kuzey Denizi havasının mühendislik kadar zorlu olabildiğini öğreniyor.

1 Eki · Aktuelle Technik

DLR’nin MAPHEUS-17 roketi yaklaşık 300 km’ye çıktı

Alman Havacılık ve Uzay Merkezi’nin araştırma roketi 1 Ekim’de 06:51 UTC’de İsveç’in kuzeyindeki Esrange’dan fırlatıldı, yaklaşık 300 km’ye ulaştı ve yedi dakika kadar ağırlıksızlık sağladı. 360 kg’ı aşan yükte alaşımların katılaşması, hücre ve biyofilmler, termoelektrik jeneratörler ve dört öğrenci deneyi vardı. Bizim yorumumuz: böyle ucuz ve hızlı uçuşlar Alman laboratuvar araştırmalarını canlı tutuyor.

~300 kmazami irtifa

~7 minağırlıksızlık

360+ kgdeney yükü

Kaynak: Aktuelle Technik

29 Eyl · ESA

ISS sonrası Avrupa istasyonu çalışmalarının başında Airbus ve OHB var

ESA’nın Avrupa liderliğindeki yörünge üssü için seçtiği iki sanayi ekibinin başında da Almanya’da büyük tesisleri olan şirketler var: Airbus Defence and Space ve Bremenli OHB; her birinin altı ortağı daha var, çalışmalar dokuz ay sürecek. Bizim yorumumuz: kavramı tasarlayan genelde donanımı da yapar; bu, Alman uzay sanayisi için sessiz ama büyük bir an.

28 Eyl · DLR

DLR uzay girişimlerini Münih’teki kurucular festivalinde tanıttı

Bits & Pretzels’te (28–30 Eylül, 7.500’den fazla girişimci, yatırımcı ve karar verici) DLR yedi girişimini tanıttı; aralarında yörüngede birkaç metreye açılan karbon direkler yapan Adpera ve radar uydu verilerini yapay zekâyla inceleyip altyapı hasarlarını görünür hâle gelmeden saptayan Terranetik var. Bizim yorumumuz: laboratuvar işini şirkete dönüştüren araştırma merkezleri, Almanya’nın uzay girişim ekosistemini büyüten şey.

7DLR kökenli girişim

7 500+festival katılımcısı

Kaynak: DLR

25 Eyl · European Spaceflight

Avrupa’nın yeniden kullanılabilir roket deneyi Callisto şekilleniyor

DLR, Callisto’nun burun konisinin testlerini bitirdi ve Fransa’daki CNES’e gönderiyor. Almanya–Fransa–Japonya ortak deneme aracı 2027’den itibaren yaklaşık sekiz ay içinde Fransız Guyanası’nda giderek zorlaşan sekiz sıçrama ve iki son uçuş yapacak. Bizim yorumumuz: roket indirmek artık sıra dışı değil ama Avrupa’nın bunu kendisi öğrenmesi gerekiyor.

8 + 2test ve gösterim uçuşu

~8aylık sıçrama testi

2027ilk sıçrama

23 Eyl · ESA

ESA’dan Rocket Factory Augsburg’a yeni destek

ESA’nın Boost! programı, RFA’nın aynı tutarda katkısıyla 2,7 milyon avro daha veriyor; para ilk iki test uçuşunun ve RFA One’ın Shetland’deki SaxaVord rampasında ilk tam ateşleme testinin hazırlığına gidecek. 30 metrelik üç kademeli roket, 500 km’lik güneş eşzamanlı yörüngeye 500 kg’a kadar yük taşıyacak şekilde tasarlandı. Bizim yorumumuz: Temmuz’daki ateşleme denemesi iptal edildikten sonra RFA’nın en çok ihtiyaç duyduğu şey tam da rampa testleri için para.

€2,7Myeni ESA Boost! desteği

500 kggüneş eşzamanlı yörüngeye

30 mRFA One yüksekliği

19 Eyl · European Spaceflight

DLR’nin MAPHEUS-17 araştırma roketi 1 Ekim’de uçabilir

Alman Havacılık ve Uzay Merkezi’nin yörünge altı MAPHEUS-17 görevi en erken 1 Ekim’de fırlatılacak. Bu tür roketler deneylere, yörünge uçuşunun çok küçük bir maliyetiyle birkaç dakikalık ağırlıksızlık sağlıyor. Bizim yorumumuz: sonradan uzay istasyonuna giden bilimin büyük kısmı önce böyle uçuşlarda denenir.

4 Eyl · European Spaceflight

Münihli girişim Project-S gökyüzünü izlemek için perdeyi araladı

Uzay durumsal farkındalığı, yani yörüngede neyin nerede olduğunu ve nasıl davrandığını izlemek üzerine çalışan Münihli Project-S, 4 Eylül’de gizlilikten çıktı. Bizim yorumumuz: yörüngede on binlerce cisim ve her ay yeni takımyıldızlar varken, neyin nerede olduğunu bilmek başlı başına bir sektöre dönüşüyor.

2 Eyl · European Spaceflight

HyImpulse finansman turuna 50 milyon avro ekledi

Parafin ve sıvı oksijen yakan roketler geliştiren Alman fırlatma girişimi, 2 Eylül’de A serisi yatırım turunu 50 milyon avro genişletti. Para, Isar Aerospace’in Alman yapımı bir roketin yörüngeye çıkabildiğini göstermesinden birkaç gün önce geldi. Bizim yorumumuz: yatırımcılar artık Avrupa’da birden fazla küçük fırlatıcıya yer olduğuna bahis oynuyor.

Kaynak: Infoespacial / TEDAE–PwC

İspanya

6 Eki · Infoespacial / TEDAE–PwC

İspanya uzay sanayisi 2025’te 1,4 milyar avroyu aştı, %82’si ihracat

PwC’nin İspanya savunma, güvenlik, havacılık ve uzay sanayileri birliği TEDAE için hazırladığı ve 6 Ekim’de duyurulan etki raporuna göre İspanya uzay sanayisinin 2025 konsolide cirosu 1.416 milyon avro oldu; bu, 2024’e göre %9,5’lik bir artış demek. Cironun 1.241 milyon avrosu sivil, 175 milyon avrosu savunma alanından geldi; savunma tarafı %16,6 ile daha hızlı büyüdü. İhracat 1.167 milyon avroyla satışların %82,4’ünü oluşturdu; sektör 8.553’ü doğrudan olmak üzere toplam 25.068 kişiye iş sağlıyor. Şirketler Ar-Ge’ye 402 milyon avro (cironun yaklaşık %15,7’si) ayırırken faaliyetin %74’ü tek başına Madrid’de toplanıyor. Bizim yorumumuz: her beş avronun dördünü yurt dışına satan bir sektör gerçek bir ihracat sanayisidir; sıradaki sınav bunu İspanyol roketleriyle uçan görevlere dönüştürmek, ilk adım da Miura 5.

€1,416M2025 cirosu, +%9,5

82.4%satışların ihracat payı

25,068toplam istihdam

5 Eki · Instituto de Astrofísica de Canarias

Avrupa’nın en büyük Güneş teleskobu EST, ESFRI’den “Landmark” statüsü aldı

La Palma’daki Roque de los Muchachos Gözlemevi’ne kurulması planlanan Avrupa Güneş Teleskobu (EST), Avrupa’nın araştırma altyapıları strateji forumu ESFRI’nin 23–24 Eylül’de Cork’ta yapılan 97. toplantısında “Landmark” statüsüne kavuştu; Kanarya Astrofizik Enstitüsü (IAC) bunu 5 Ekim’de duyurdu. 2016’dan beri ESFRI yol haritasında yer alan EST, bu unvanla CTAO, ELT ve SKAO ile aynı ligde anılacak. Projeye İspanya liderlik ediyor, koordinasyonu IAC üstleniyor, CSIC de katılıyor; tahmini yatırım 274 milyon avro. Teleskop tamamlandığında Kanarya Adaları’nda yaklaşık 65 doğrudan istihdam yaratması ve yılda 8,1 milyon avro civarında harcama yapması, bilimsel gözlemlerin de en az 30 yıl sürmesi bekleniyor. Bizim yorumumuz: Landmark statüsü para değil siyasi bir onay; asıl dönüm noktası, inşaatı başlatacak ulusal katkıların masaya konması olacak.

€274Mtahmini yatırım

30+yıl bilimsel gözlem

Kaynak: Instituto de Astrofísica de Canarias

2 Eki · IAC

La Palma’daki teleskop bilinen en büyük galaksiyi ölçtü: 1,7 milyon ışık yılı

Carlos Marrero-de la Rosa liderliğindeki IAC ekibi, La Palma’daki Isaac Newton Teleskobu’nun çok derin görüntüleriyle yaklaşık bir milyar ışık yılı uzaklıktaki Abell 2029 kümesinde yer alan IC 1101’i ölçtü. Ana gövdesi yaklaşık 1,7 milyon ışık yılı, yani Samanyolu’nun on katı; yıldız kütlesi 3,4 trilyon Güneş kütlesi. Çalışma Astronomy & Astrophysics’te. Bizim yorumumuz: mütevazı bir teleskop ve sabır hâlâ rekor kırıyor.

1,7 Mışık yılı çap

3,4 tnGüneş kütlesi yıldız

~1 bnışık yılı uzaklıkta

1 Eki · Infoespacial

Valensiyalı kompozitler Transporter-18 ile yörüngede

Paterna (Valensiya) merkezli Lofith Composites, termoplastik kompozit malzemelerini 1 Ekim’de SpaceX’in Transporter-18 ortak fırlatmasıyla yörüngeye gönderdi; malzemeler, yaşlanmalarını izleyen sensörlerle uydu panellerine yerleştirildi. Entegrasyonu Hydra Space yaptı; çalışma ESA’nın Technology Broker programı ve İspanya Uzay Ajansı desteğiyle yürütüldü, ESTEC’te atomik oksijen testleri yapıldı. Bizim yorumumuz: küçük bir firmanın yörüngeye çıkması ulusal tedarik zincirini büyütür.

Kaynak: Infoespacial

30 Eyl · IAC

Ölmekte olan bir yıldızın çevresinde ilk kez metil radikali bulundu

IAC’den Jialu Li’nin yönettiği ekip JWST’nin MIRI cihazıyla, Büyük Macellan Bulutu’ndaki karbonca zengin, ölmekte olan yıldız SMP LMC 011’in çevresinde metil radikalini (CH₃) saptadı; böyle bir yıldızda ilk kesin tespit bu ve miktarı beklenenden fazla. Kaynağın, karbon tozunu aşındıran morötesi ışık ya da şok dalgaları olduğu düşünülüyor. Bizim yorumumuz: ölen yıldızlar, ileride yeni gezegenlere girecek karbon kimyasını gökadalara saçıyor.

25 Eyl · IAC

Bir haftada zirveye çıkan, muhtemelen magnetarla beslenen süpernova

IAC’den Frédéric Poidevin’in yönettiği ekip, yaklaşık 900 milyon ışık yılı uzaktaki SN 2021lwz’yi inceledi; patlama yalnızca 7 günde en parlak hâline ulaştı ve yaklaşık 0,24 Güneş kütlesi madde fırlattı. Onu radyoaktif nikelden çok hızlı dönen, güçlü manyetik alanlı bir nötron yıldızı açıklıyor; ev sahibi, Samanyolu kütlesinin milyonda biri kadar bir cüce gökada. Bizim yorumumuz: bu hızlı ve parlak patlamalar, yeni doğmuş bir nötron yıldızının bir patlamayı nasıl sürükleyebildiğini gösteriyor.

7günde zirve

900Mışık yılı uzakta

0,24Güneş kütlesi madde

25 Eyl · IAC

Kanarya Adaları’ndan bir uydu yörüngeden petrol sızıntısını gördü

IAC’nin küçük uydusu ALISIO-1, 22 Eylül’de Umman’ın Al Hallaniyat adaları yakınında Caroline Bezengi tankerinden yayılan petrolü görüntüledi; sızıntının Ağustos’ta yaklaşık 400 km²’ye ulaştığı tahmin ediliyordu. DRAGO-2 kızılötesi kamerası, suya karışmış petrolün belirginleştiği 1.100 ve 1.600 nm dalga boylarında bakıyor. Bizim yorumumuz: Tenerife’de yapılan bir uydunun gerçek çevre izlemesi yapması, bu programların vaat ettiği şeyin ta kendisi.

~400 km²tahmini sızıntı alanı

50 mpiksel başına

2023fırlatma yılı

14 Ağu · ESA

İspanya üzerindeki tam tutulmaya geri bakış

12 Ağustos’ta Avrupa yirmi yılı aşkın sürenin ilk tam Güneş tutulmasını gördü; tam tutulma şeridi Grönland ve İzlanda’dan sonra kuzey İspanya’yı geçti, ESA Teruel’deki Javalambre gözlemevinden canlı yayın yaptı. Bizim yorumumuz: İspanya üzerindeki bir sonraki tam tutulma 2 Ağustos 2027’de; gökyüzü sayfalarımız ona geri sayacak.

31 Tem · European Spaceflight

İspanya dev teleskopu La Palma’ya getirmek için 1 milyar avro önerdi

İspanya, 2014’ten beri protestolarla tıkanan Hawaii’deki Mauna Kea’dan Otuz Metre Teleskobu’nu 2016’dan beri alternatif alan olan Kanarya Adaları’ndaki La Palma’ya taşımak için 1 milyar avroya kadar destek önerdi. ABD bilim vakfı rakip Dev Magellan Teleskobu’na yöneldi. Bizim yorumumuz: gerçekleşirse Kanaryalar onlarca yıl gökyüzünün en keskin gözlerinden birine ev sahipliği yapar.

Bilim Bakanlığı400 M€

Avrupa Yatırım Bankası300 M€

ICO (olası)300 M€

31 Tem · SpaceNews

İspanya IRIS² kapsamında askerî uydu iletişimine 2 milyar avroya kadar ayırdı

İspanya, AB’nin planladığı güvenli uydu takımyıldızı IRIS² kapsamında ulusal askerî iletişim için 1,6 ile 2 milyar avro arasında kaynak ayıracak. Birkaç gün sonra Airbus ve Thales, SpainSat uydularından birinin yenisi için sipariş aldı. Bizim yorumumuz: yörüngeden güvenli bağlantı, “olsa iyi olur”dan bütçe kalemine dönüştü.

Kaynak: SpaceNews

Önceki haberler (2)

24 Tem · Spaceflight Now

Orman yangınları NASA’nın Madrid yakınındaki derin uzay antenlerini boşalttı

Temmuz’da Madrid yakınındaki yangınlar, NASA’nın uzak araçlarıyla konuşan dünyadaki yalnızca üç tesisten biri olan Madrid Derin Uzay İletişim Kompleksi’nin boşaltılmasına yol açtı; İspanya’daki bir ESA yer istasyonu da tehdit altındaydı. İkisi de ciddi hasar almadan hizmete döndü. Bizim yorumumuz: Mars’tan ya da Juice’tan gelen her sinyal yerdeki bir avuç çanaktan geçiyor; bu yaz ne kadar korunmasız olduklarını gösterdi.

11 Tem · European Spaceflight

Don Quijote adlı İspanyol iniş aracı Dünya’nın yanından geçen asteroide inecek

ESA, 10 milyon avroluk iniş aracını yapmak için İspanyol EMXYS’i seçti. Araç, Nisan 2029’da Dünya’dan yalnızca 32.000 km (birçok uydudan daha yakın) geçecek Apophis asteroidine inmeye çalışacak. Üç cihazı, Dünya’nın çekimi kayayı çekiştirirken yerçekimini, manyetizmayı ve sarsıntıları ölçecek. Bizim yorumumuz: gök mekaniğinin hediyesi, nadir bir bedava deney.

2028Ramses aracı fırlatılır
04/2029Apophis Dünya’ya 32.000 km

Fransa

7 Eki · European Spaceflight

Yeniden kullanılabilir Themis roketi ikinci yakıt provasını geçti

ArianeGroup ve SSC Space, Avrupa’nın yeniden kullanılabilir roket göstericisi Themis’in ikinci “ıslak prova” testini 29 Eylül’de İsveç’teki Esrange üssünde tamamladı; ESA bunu 7 Ekim’de duyurdu. Temmuzdaki ilk provada olduğu gibi tanklar yakıt yerine yaklaşık −200 °C’ye soğutulmuş sıvı azotla dolduruldu; böylece gerçek yakıtın riskleri olmadan kriyojenik sıcaklık ve basınçlar taklit edildi. Testte ayrıca inişten sonra aracı bulup ona bağlanacak ve personel güvenli mesafede kalırken artan yakıtı boşaltacak otomatik yer sistemleri de denendi. İlk sıçramada roket en fazla 100 metreye yükselip dikey iniş deneyecek; bunu AB’nin 42,8 milyon avroluk SALTO projesi finanse ediyor ve projenin bitiş tarihi kısa süre önce 31 Aralık 2026’ya uzatıldı. Bizim yorumumuz: ilerleme istikrarlı, ama Themis’in yerden kalkmadan önce gerçek metan-oksijen provası ve motor ateşlemesi gibi adımları var.

−200 °Ctanklarda sıvı azot

100 milk sıçrama, en fazla yükseklik

5 Eki · CNES

CNES’in kurduğu afet şartı IAF Dünya Uzay Ödülü 2026’yı kazandı

Fransız uzay ajansı CNES ile ESA’nın 2000’de kurduğu Uluslararası “Uzay ve Büyük Afetler” Şartı, Uluslararası Astronotik Federasyonu’nun 2026 Dünya Uzay Ödülü’nü 5 Ekim’de Antalya’daki IAC’nin açılış töreninde aldı. Takım ödülünü diğer üye ajanslarla birlikte CNES Başkanı François Jacq ve Şart’ın yürütme sekreteryasından Emilie Bronner teslim aldı. Şart bugüne kadar 1.052’den fazla kez devreye girdi ve 146’dan fazla ülkeye yardım etti; sel, deprem ve fırtınaların ardından kurtarma ve sivil savunma ekiplerine ücretsiz uydu görüntüleri ve haritalar sağlıyor. Ortakları arasında UNOOSA, UNOSAT ve Sentinel Asia bulunuyor. Bizim yorumumuz: sessizce işini yapan bir sisteme nadir bir ödül — felaket anında birkaç saat içinde ücretsiz uydu verisi.

1,052+2000’den beri aktivasyon

146+yardım edilen ülke

Kaynak: CNES

1 Eki · CNES

CNES radyasyona dayanıklı nanokristal kızılötesi sensörleri test ediyor

Toulouse’daki CNES’te doktora araştırmacısı Alexandre Neyret, klasik sensörlere daha ucuz bir alternatif olan koloidal nanokristal kaplı kızılötesi dedektörleri test ediyor. Radyasyon testlerinde nanokristal film, altındaki okuma devresinden çok daha dayanıklı çıktı; hasar ancak gerçek görev seviyelerinin çok üstündeki dozlarda görüldü. Ortaklar arasında Paris Nanobilim Enstitüsü, ISAE-SUPAERO ve Thales Alenia Space var. Bizim yorumumuz: ucuz kızılötesi gözler küçük görevlerin önünü açabilir.

Kaynak: CNES

29 Eyl · European Spaceflight

CNES, Avrupa Uzay Üssü için yeni otomatik takip sistemleri istiyor

Fransız uzay ajansı, Guyana Uzay Merkezi için kalkıştan sonra roketleri izleyen kameralar olan otomatik optik takip taretleri için çağrıya çıktı. Bizim yorumumuz: Callisto, Vega C, Ariane 6 ve yeni girişimler Kourou’ya yönelirken üs, tasarlandığından çok daha yoğun bir trafiğe hazırlanıyor.

25 Eyl · ESA

Sophie Adenot Avrupa rekoru kıran görevinden dönüyor

13 Şubat’ta Crew-12 ile fırlatılan Fransız ESA astronotu, bir Avrupalının en uzun tek uzay uçuşu rekorunu kıran yaklaşık sekiz aylık görevini, toplam 19 saat 42 dakikalık üç uzay yürüyüşüyle bitiriyor. 7–8 Ekim’de Köln’e gelmesi ve ESA astronot merkezi ile DLR’nin :envihab tesisinde toparlanması bekleniyor. Bizim yorumumuz: böyle aylar süren kalışlar, Avrupalıların gelecekteki istasyonlarda nasıl yaşayacağının provası.

13.02Crew-12 ile fırlatma
03.09uzayda 200 gün
7–8.10Köln’e varış

24 Eyl · CNES

NASA’nın PRIMA teleskobunun kamerasını Fransa yapıyor

CNES, NASA’nın 2033’te fırlatmak üzere seçtiği uzak kızılötesi sondası PRIMA’ya Avrupa katkısını koordine ediyor. Fransa’nın ana parçası, yaklaşık −272 °C’ye soğutulan ve CEA ile LAM laboratuvarının Hollanda ve Birleşik Krallık’taki ortaklarla yaptığı PRIMAger kamerası. Bizim yorumumuz: uzak kızılötesi, JWST’nin bile ulaşamadığı tozla örtülü yıldız doğumlarını gösterir; bu gözü de bir Fransız kamerası olacak.

−272 °CPRIMAger çalışma sıcaklığı

2033planlanan fırlatma

Kaynak: CNES

21 Eyl · European Spaceflight

Bir turbopompa sorunu Ariane 6’yı yavaşlattı

Ağustos’taki yer testlerinde bulunan turbopompa anomalisi nedeniyle bu yıl üç-dört yerine yalnızca bir-iki Ariane 6 fırlatması daha yapılabilecek; ESA bunu 21 Eylül’de doğruladı, ArianeGroup üretim hattını kontrol ediyor. 2027’den itibaren yılda 9–10 uçuş hedefi korunuyor. Bizim yorumumuz: Avrupa’nın ağır roketi çalışıyor ama zayıf noktası artık uçuş sıklığı, hem de müşterilerin SpaceX’e alternatif aradığı bir dönemde.

3–42026 için önceden planlanan ek fırlatma

1–2şimdi beklenen

9–10yılda, 2027’den itibaren hedef

18 Eyl · ESA

Sophie Adenot’nun objektifinden yörüngeden Paris

ESA, Fransız ESA astronotu Sophie Adenot’nun uzaydan çektiği ve Seine’in şehrin içinden kıvrılarak geçtiği bir Paris fotoğrafı yayımladı. Bizim yorumumuz: astronot fotoğrafları kartpostaldan fazlası; bir ülkenin gezegendeki yerini görme biçimlerinden biri.

13 Eyl · European Spaceflight

Fransız girişim Sirius Space, STAR-1 motorunu ilk kez tam ateşledi

Sirius Space Services, STAR-1 roket motorunun eksiksiz prototipini ilk kez ateşledi. Aynı hafta başka bir Fransız girişimi HyPrSpace, Baguette One roketinin ilk uçuşunu 2027’ye erteledi. Bizim yorumumuz: Fransa’nın küçük fırlatıcı sahnesi büyüyor; bir motor testi, bir erteleme.

27 Ağu · ESA

Ariane 6, Avrupa’nın yeni hava durumu uydusu üçlüsünü tamamladı

Meteosat Üçüncü Nesil’in ikinci görüntüleyicisi MTG-I2, Kourou’dan Ariane 6’nın VA270 uçuşuyla fırlatıldı ve Avrupa’nın yeni yer eşzamanlı hava durumu uydusu üçlüsünü tamamladı. Bizim yorumumuz: telefonundaki hava tahmini 36.000 km yukarıda başlıyor; Avrupa’nınki de büyük ölçüde Fransız Guyanası’ndan fırlatılan uydulardan geliyor.

Kaynak: ESERO Portugal / Ciência Viva

Portekiz ve Brezilya

9 Eki · ESERO Portugal / Ciência Viva

Portekiz’in “uzay öğretmenleri” 9–10 Ekim’de Lizbon’da buluşuyor

ESERO Portekiz’in (Ciência Viva ve ESA) düzenlediği 13. EspAciais öğretmen konferansı, “Sürdürülebilir Şehirler için Uzay” temasıyla 9–10 Ekim’de Lizbon’daki Pavilhão do Conhecimento’da yapılıyor. İlk gün ESA’dan James Carpenter dahil bilim insanları ve mühendisler konuşacak, ikinci gün sınıfa yönelik uygulamalı etkinlikler var. Kayıtlar kapandı ama yer açılabilir. Bizim yorumumuz: öğretmenlere ilham vermek uzay kariyerlerini çoğaltmanın en ucuz yolu.

7 Eki · Mais Ribatejo

Neil deGrasse Tyson, Portekiz’deki öğrenci roket yarışması EuRoC’u açıyor

Yerel yayın organı Mais Ribatejo’nun 7 Ekim’deki haberine göre ABD’li astrofizikçi Neil deGrasse Tyson, 7. Avrupa Roket Yarışması’nın (EuRoC) 16 Ekim saat 11.00’de Constância’da yapılacak açılışının özel konuğu olacak. Portekiz Uzay Ajansı’nın düzenlediği yarışma 15–21 Ekim arasında sürüyor ve Avrupa’nın dört bir yanından 21 üniversite takımında yaklaşık 600 öğrenciyi bir araya getiriyor. Takımlar roketlerini Constância belediye spor salonunda son haline getiriyor; fırlatmalar 17 Ekim’de Santa Margarida askeri atış alanında başlıyor. Haziranda rekor sayıdaki 61 geçerli başvuru arasından seçilenler arasında üç Portekiz takımı da vardı: RED (Instituto Superior Técnico), North Space ve ilk kez katılan MAST (Minho Üniversitesi). Bizim yorumumuz: bir öğrenci etkinliğine ünlü bir isim getirmek, Portekiz’in büyüyen roket yeteneklerini öne çıkarmanın akıllıca bir yolu.

~600öğrenci

21üniversite takımı

15–21.10yarışma haftası

Kaynak: Mais Ribatejo

5 Eki · ECO

Portekiz’de uydu üreten Open Cosmos, 192 uyduluk ağ kuracak

Portekiz’i dört ana üssünden biri sayan uydu üreticisi Open Cosmos, Portekiz ekonomi gazetesi ECO’nun 5 Ekim’deki haberine göre ConnectedCosmos adlı alçak Dünya yörüngesi ağı için 2030’a kadar en az 192 uydu fırlatacak. İlk fırlatmalar 2026’nın sonlarına doğru bekleniyor; 2028 sonunda yörüngede 96’dan fazla uydu olması hedefleniyor. Ağ, güvenli ve dayanıklı bağlantıya ihtiyaç duyan hükümetlere, kurumlara ve şirketlere yönelik. Plan, 300 milyon avroluk bir yatırım turunun ardından geldi; şirketin İngiltere, Yunanistan, İspanya ve Portekiz’deki dört fabrikasında yaklaşık 400 kişi çalışıyor ve günde bir uydu üretilebiliyor. Portekiz’de yaklaşık 50 çalışanı bulunan şirket, Coimbra’da uydu entegrasyonu yapıyor; ülkeye 50 milyon avro yatırım yapmayı ve buradaki ekibini iki katına, yaklaşık 100 kişiye çıkarmayı planlıyor. Bizim yorumumuz: Starlink’e Avrupa’dan rakip olmaya aday bu projede Portekiz’in gerçek bir payı var; asıl soru, 192 uydunun kaçının Coimbra’dan çıkacağı.

192uydu, 2030’a kadar

1/dayüretim kapasitesi (günde)

€50MPortekiz’e planlanan yatırım

Kaynak: ECO

2 Eki · European Spaceflight

Portekizli Omnidea iflas eden Orbex’i aldı, PrimeNEO roketini planlıyor

Portekiz şirketi Omnidea, şubatta kayyuma devredilen İskoç fırlatma firması Orbex’in varlıklarını 30 Eylül’de satın aldı: Forres’teki iki bina, ekipman, fikri mülkiyet ve marka. 10 milyon avrodan fazla kaynak ayıran şirket, Orbex’in Prime roketinin gelişmiş hâli PrimeNEO’yu geliştirecek; olası fırlatma yerleri Azorlar veya İskoçya. Bizim yorumumuz: Portekiz birden Avrupa’nın küçük roket yarışında söz sahibi oldu.

€10 M+Omnidea’nın ayırdığı

30.09anlaşma tamamlandı

Kaynak: Agência Espacial Portuguesa

30 Eyl · TELETIME

Brezilya uzay ajansı yeni on yıllık planını hazırlıyor

AEB’nin kıdemli analisti Mônica Oliveira, 30 Eylül’de Rio de Janeiro’daki Latin Amerika Uydu Kongresi’nde ajansın 2027–2036 Ulusal Uzay Faaliyetleri Programı’nı 2026 sonuna kadar yayımlamayı beklediğini söyledi. 2022–2031 planının hafif bir gözden geçirmesi olarak başlayan iş, tümüyle yeni bir programa dönüştü. Bizim yorumumuz: yeniden yazılan plan, yıllardır bekleyen fırlatma ve uydu projelerine para bulmak için bir fırsat; asıl cevabı bütçe kalemleri verecek.

2021mevcut plan onaylandı
30.09yeni plan duyuruldu
2027–36kapsadığı dönem

Kaynak: TELETIME

22 Eyl · Agência Espacial Portuguesa

Portekiz Avrupa’nın AgData ortaklığına katıldı

Portekiz, uydu gözlemleri dahil verileri tarım için işe koşmayı amaçlayan Avrupa ortaklığı AgData’ya katıldı. Bizim yorumumuz: bağları, meyve bahçeleri ve giderek kuruyan yazlarıyla bir ülke için toprak nemini ve ürün sağlığını yörüngeden bilmek soyut bilim değil, gelecek sezonun hasadı.

20 Eyl · Agência Espacial Portuguesa

Portekiz’in 25 yeni “Bir Günlük Astronot”u var

20 Eylül’de 25’i Portekizli, 10’u Estonyalı 35 genç, Novespace’in Airbus A310’uyla her biri yaklaşık 20 saniye ağırlıksızlık veren 15 parabol uçtu; katılımcıların yüzde 60’ı kızdı. Böylece 2022’den beri Portekizli sayısı 146’ya ulaştı. Bizim yorumumuz: ucuz, neşeli ve akılda kalıcı; on yıl sonra mühendise dönüşen türden bir çalışma.

35genç (25 PT + 10 EE)

15 × 20 sparabol × ağırlıksız saniye

60%kız

Kaynak: Agência Espacial Portuguesa

19 Eyl · Observador

Portekiz bu sonbahar Alverca’da uydu üretmeye başlıyor

Genelkurmay Başkanı Orgeneral João Cartaxo Alves’e göre Alverca Uzay Merkezi’ndeki uydu fabrikası Ekim ya da Kasım’da açılacak; 600 kg’ın üzerinde uydular üretecek ve 50’ye kadar mühendis alacak. İspanya ile ortak Atlantik Takımuydusu’nun iki radar uydusu yörüngede, iki tane daha bu yıl gidecek; Azorlar’daki Santa Maria fırlatma üssü de yaklaşık 15 milyon avro alıyor. Bizim yorumumuz: uyduyu yalnızca satın almak değil, üretmek bilgiyi ülkede tutar.

600+ kgüretilecek uydular

50yeni mühendis

~€15MSanta Maria üssü için

Kaynak: Observador

16 Eyl · Agência Espacial Brasileira

Brezilya mikroyerçekimi yükünü denizden çıkardı

Potiguar Operasyonu’nun ikinci aşamasında Barreira do Inferno fırlatma merkezinden bir VS-30 sonda roketi atıldı; yaklaşık 12,5 dakikalık uçuşta 92 km’ye çıktı ve aralarında mikroyerçekiminde mikroorganizmalar ile yeni bir lityum pilin bulunduğu dört deney taşıdı. Yük hava kuvvetlerince denizden alındı ve PSM-R yörünge altı platformu yeterlilik kazandı. Bizim yorumumuz: birkaç dakikalık ağırlıksızlıktan sonra deneyleri geri almak, Brezilya laboratuvarlarına ucuz ve yerli bir araştırma yolu açıyor.

92 kmen yüksek nokta

~12,5 minuçuş

4deney

Kaynak: Agência Espacial Brasileira

3 Ağu · ECO

Beş Portekiz uzay keşfi projesi 600 bin avroyu paylaşıyor

Portekiz Uzay Ajansı’nın PROSSE programı, Mars CO₂’sinden oksijen üretmekten Lizbon’daki bir merdiven boşluğunu 2,5 saniyelik serbest düşme kulesine çevirmeye kadar beş projeyi destekliyor. 16 başvuru geldi; 2025’te yalnızca iki proje desteklenmişti. Bizim yorumumuz: küçük hibeler, büyük fikirler; merdiven boşluğundan düşme kulesi öğrencileri uzaya bağlayan türden bir buluş.

ARES: Mars CO₂’sinden oksijen150 k€

Ocean2Orbit: mikro yerçekiminde balık molekülleri150 k€

FingertipSpace: astronot sağlık çipi100 k€

MARSEP: Mars’taki Güneş parçacıkları100 k€

TOWER: 2 5 sn düşme kulesi100 k€

Kaynak: ECO

Önceki haberler (2)

2 Tem · Agência Espacial Portuguesa

Uzay sektörü altı yılda Portekiz ekonomisine 1,2 milyar avro kattı

Novaspace’in Portekiz Uzay Ajansı için yaptığı çalışmaya göre sektör 2019–2024’te GSYH’ye 1,2 milyar avro, yılda yaklaşık 4.500 istihdam ve yatırılan her avro için 2,17 avro değer kattı. Yeni şirket kuruluşu yılda 1,9’dan 4,8’e çıktı. Bizim yorumumuz: hâlâ GSYH’nin yaklaşık binde biri ama çok küçük bir tabandan hızla büyüyor.

€1,2 mldGSYH’ye katkı, 2019–2024

2,17yatırılan € başına değer

4 500yıllık istihdam

Kaynak: Agência Espacial Portuguesa

27 Oca 2026 · European Spaceflight

Brezilya’nın Amazonia-1B uydusu Avrupa’nın Vega C roketiyle uçacak

Brezilya Uzay Araştırmaları Enstitüsü INPE, Dünya gözlem uydusu Amazonia-1B’nin bu ay iki iklim uydusunu taşıyan Vega C ile fırlatılması için sözleşme imzaladı. Bizim yorumumuz: Amazon, yörüngeden izlemenin en çok önem taşıdığı yerlerden biri; Brezilya’nın kendi gözlerinin yol bulması güzel.

Kaynak: AMNA / Greek City Times

Yunanistan

8 Eki · newmoney.gr

Open Cosmos Yunanistan’da günde bir uyduya kadar üretim planlıyor

Open Cosmos, 8 Ekim’de Atina’da Yunanistan’da günde bire varan hızla haberleşme uydusu seri üretimi planını tanıttı. Yunan iştiraki Open Cosmos Aegean, ilk aşamada 600 m² temiz oda içeren 4.000 m²’lik yeni tesisine taşınıyor; 40’a yakın olan çalışan sayısını 2030’a kadar 300’ün üzerine çıkarmayı hedefliyor. Uydular, 5 Ekim’de duyurulan ve çekirdeği 192 uydudan oluşan alçak yörünge ağı ConnectedCosmos için; bunların 96’dan fazlasının 2028 sonuna kadar yörüngede olması planlanıyor. Şirket ayrıca Yunanistan’ın ulusal mikro uydu programı için yedi uydu üretiyor: Hyperion GR-1 temmuzda fırlatıldı, diğer altısı hazır ya da son montajda. Bizim yorumumuz: ICEYE’nin de Yunanistan’da fabrika planlamasıyla ülke uydu alıcısından uydu üreticisine dönüşüyor; zor olan bu hızları tutturmak.

4,000 m²Yunanistan’daki yeni tesis

192ConnectedCosmos çekirdek uydusu

Kaynak: newmoney.gr

8 Eki · AMNA / Greek City Times

Atina’dan Libre Space Foundation’ın sekiz minik uydusu yörüngede çalışıyor

Atina merkezli kâr amacı gütmeyen Libre Space Foundation, 1 Ekim’de Vandenberg’den fırlatılan SpaceX Transporter-18 görevindeki, kendi teknolojisini kullanan sekiz pikouydunun tamamının çalıştığını açıkladı. Bunların dördü, Yunanistan adına kayıtlı SIDLOC PocketQube’ları; küçük uyduların kendini tanıtmasını ve yerden izlenmesini sağlayan açık bir standardı deniyor. Üçü, vakfın açık kaynak tasarımlarıyla AMSAT Deutschland için üretildi. Sekizincisi ise Kazakistan Uzay Ajansı’nın vakfa başvurması üzerine Astana’daki bir Nazarbayev Entelektüel Okulu öğrencileri için hazırlanan 5 cm’lik bir küp. Hepsini vakfın 50’den fazla ülkede 400’ü aşkın yer istasyonundan oluşan SatNOGS ağı dinliyor. Bizim yorumumuz: alçak yörünge kalabalıklaşırken açık donanım ihraç eden küçük bir ekip, sessiz ama etkileyici bir model.

8çalışan pikouydu

5 cmküp kenarı

4 Eki · Business Daily

Yunanistan uydu fabrikalarına oynuyor: ICEYE yılda 150 uyduluk tesis planlıyor

Dijital Yönetişim Bakanı Dimitris Papastergiou’ya göre Yunanistan, 350 milyon avroluk HELLAS-SPACE 2.0’ı yaklaşık 200 milyon avroluk ulusal mikro uydu programıyla birleştiriyor; 2030’a kadar toplam 550 milyon avroyu aşıyor. Finlandiyalı ICEYE, yılda 150 uydu üretebilecek ve 100’den fazla iş yaratacak bir tesis planlıyor; Open Cosmos zaten Pallini’de. Hedef, sözleşmelerin en az yarısının Yunan firmalarına gitmesi. Bizim yorumumuz: uzay ülkesi yalnızca fonla değil, fabrikayla olur.

€550 M+2030’a kadar kamu fonu

150yılda ICEYE uydusu

Kaynak: Business Daily

3 Eki · Panhellenic Post

Selanik’teki NOESIS, 3–10 Ekim’de Dünya Uzay Haftası’nı kutluyor

NOESIS bilim merkezi ve teknoloji müzesi, Dünya Uzay Haftası’nı beşinci kez “Roket Devrimi” temasıyla kutluyor. 9 Ekim’de bir ilkokul, sınıfları ISS’e bağlayan ARISS programı kapsamında planetaryumdan canlı “Uzay Görevi 301” sunumu yapacak. 10 Ekim’de aile gösterileri, yarışmalar, uzay trafiği ve tehlikeli asteroitlere karşı gezegen savunması üzerine bilim kafe ve yeni bir planetaryum filminin galası var. Bizim yorumumuz: kuzey Yunanistan’daki aileler için kolay ve güzel bir hafta sonu programı.

3.10Aristoteles Üniv. atölyesi
9.10ISS okul bağlantısı
10.10aile günü, yeni film

Kaynak: Panhellenic Post

29 Eyl · Hellenic Space Center

HELLAS-SPACE 2.0 bilgilendirme günü 9 Ekim’de

Yunan Uzay Merkezi, yeni ulusal uzay programına katılmak isteyen şirketler ve araştırmacılar için 9 Ekim’de bir bilgilendirme günü düzenleyecek. Bizim yorumumuz: para açıklandı; Yunan laboratuvarlarının ve girişimlerinin paylarını nasıl alacaklarını öğrenecekleri an bu.

Kaynak: Hellenic Space Center

27 Eyl · ΑΠΕ-ΜΠΕ / eMakedonia

Yunanistan ilk astronotu için bilim programını hazırlıyor

Adrianos Golemis, komutanlığını Thomas Pesquet’nin yapacağı PAM-6 göreviyle en erken Temmuz 2027’de Uluslararası Uzay İstasyonu’na uçacak. Yunan bilim insanları biyotıp, hücre biyolojisi, malzeme, Dünya gözlemi, gıda teknolojisi ve eğitim alanlarında deney önerdi; çalışmayı Yunan Uzay Merkezi’nden gezegen bilimci Anezina Solomonidou koordine ediyor. Bizim yorumumuz: şimdi seçilen deneyler, uçuşun kendisinden çok daha uzun süre önemli olacak.

09.09.26ESA–Vast anlaşması
07.2027en erken fırlatma

Kaynak: ΑΠΕ-ΜΠΕ / eMakedonia

25 Eyl · Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Araştırmacılar Gecesi Atina Ulusal Gözlemevi’nin kapılarını açtı

25 Eylül’de gözlemevi Thiseio ve Penteli’deki yerleşkelerini 17.00’den itibaren deneyler, çocuk atölyeleri, söyleşiler ve Atina göğü altında gözlem için açtı; konular Güneş, Ay ve kara deliklerden depremlere, tsunamilere ve uzaydan görülen iklime uzandı. Bizim yorumumuz: geleceğin gökbilimcileri böyle halka açık gecelerde başlar; yakınındaki sıradakiler etkinlikler sayfamızda.

2açılan gözlemevi alanı

Kaynak: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

30 Tem · Hellenic Space Center

Yunanistan 350 milyon avroluk HELLAS-SPACE 2.0 programını başlattı

Yunanistan 2.0 kurtarma planından finanse edilen ve ESA ile geliştirilen program; çok yüksek çözünürlüklü Dünya gözlem uyduları, orman yangınlarını yakalayan termal kameralar, güvenli uydu bağlantıları, uzay gözetimi ve üniversiteler ile girişimlere destek sağlayacak. Bizim yorumumuz: yangınlarla geçen yazlardan sonra ısıyı yörüngeden gören uydular, bir uzay bütçesinin alabileceği en işe yarar şeylerden.

€350 Mulusal uzay programı

Kaynak: Hellenic Space Center

9 May 2026 · Hellenic Space Center

Yunan liderliğindeki çalışma Juice için Ganymede’de buz volkanı hedefleri seçti

Yunan Uzay Merkezi’nden Dr. Anezina Solomonidou’nun liderliğindeki uluslararası ekip, Ganymede’de bir zamanlar suca zengin malzemenin püskürdüğü buz volkanları olabilecek dört çöküntü buldu. Juice’un MAJIS spektrometresi ve JANUS kamerası bunları 2031 sonrasında inceleyecek. Bizim yorumumuz: bu haftaki Dünya geçişi Juice’u Yunan bilim insanlarının seçtiği hedeflere bir adım daha yaklaştırdı.

Kaynak: Hellenic Space Center

4 May 2026 · ESA

Tek roketteki on üç Avrupa uydusu Yunan gözlem programını güçlendirdi

Mayıs’ta on üç Avrupa uydusu tek bir paylaşımlı fırlatmayla yörüngeye ulaştı ve İtalyan ile Yunan gözlem programlarına yeni yetenekler ekledi. Bizim yorumumuz: paylaşımlı fırlatmalar, küçük uzay ülkelerinin yörüngeye uygun maliyetle çıkma yolu; Yunanistan bunu iyi kullanıyor.

Önceki haberler (1)

13 Şub 2026 · ESA

Yunanistan’ın küçük uyduları: ilk temastan yoğun bir 2026’ya

ESA Şubat’ta, Yunanistan’ın MICE-1 ve PHASMA uydularının ekiplerinin tüm araçlarla temas kurduğunu ve devreye alma sürecinde olduklarını bildirdi. Ulusal küçük uydu programında yedi görev var; ERMIS, OptiSat, PeakSat ve Hellenic Space Dawn 2026 için planlandı. Bizim yorumumuz: yedi küçük görev, tek büyük görevden daha çok mühendis yetiştirir.

7programdaki görev

42026 için planlanan CubeSat

İtalya

8 Eki · ASI

İtalya’nın kuantum manyetometre uzmanları ASI’nin Matera merkezinde

İtalya Uzay Ajansı (ASI), uzay için manyetometrelere odaklanan ACDC_Q 2026 ulusal konferansına 8–9 Ekim’de Matera’daki “Giuseppe Colombo” Uzay Merkezi’nde ev sahipliği yapıyor. 14 kuruluştan katılımcıların altı tema altında yaptığı 16 sunumda elmas NV merkezli sensörler, SQUID’ler, optik pompalamalı manyetometreler, spintronik cihazlar ve MEMS ele alınıyor. Toplantı, Belçikalı IMEC’in koordine ettiği, yaklaşık 5 milyon avro AB katkılı ve 1 Ocak 2025’te başlayan 48 aylık Horizon Europe projesi ACDC_Q’nun bir parçası. Amaç, elmas tabanlı kuantum sensörleri daha küçük, dayanıklı ve hassas hale getirmek; uzayda manyetik alan ölçümü üç hedef uygulamadan biri. ASI, görev gereksinimlerini belirliyor ve elmas örnekleri darbeli elektron demetleriyle ışınlayarak iyileştiriyor. Bizim yorumumuz: kuantum sensörler laboratuvardan çıkıyor ve uzayda manyetik alan ölçmek, işe yarayacakları ilk alanlardan biri olabilir.

16iki günde konuşma

€5MACDC_Q için AB fonu

6 Eki · Formiche

Leonardo ve Telespazio, Japon ispace ile Ay ağları için güç birliği yaptı

İtalyan Leonardo ve ortak girişimi Telespazio (yüzde 67 Leonardo, yüzde 33 Thales), Antalya’daki IAC’de Japon ispace ve Avrupa şubesiyle bir mutabakat zaptı imzaladı. Anlaşma, 2025’te başlayan Telespazio–ispace iş birliğini genişletiyor ve Leonardo’nun Uzay Bölümü’nü de dahil ediyor; odakta Ay iletişimi, konumlama, seyrüsefer ve zamanlama (PNT) ile Ay yörüngesine taşıma hizmetleri var. İlk hedef, endüstriyel liderliğini Telespazio’nun yaptığı ESA’nın Moonlight ağı: taraflar, Moonlight uydularını Ay yörüngesine taşımak için ispace’in yörünge transfer aracını kullanmayı inceleyecek. Leonardo ayrıca ayrı bir anlaşmayla İsveçli Unibap ile iş birliğini yeniledi; geliştirilmiş iX20 uydu bilgisayarı, Leonardo’nun Space Guardian Yer gözlem takımyıldızında uçacak. Mali ayrıntılar açıklanmadı. Bizim yorumumuz: Moonlight, Avrupa’nın Ay ekonomisine giriş bileti; İtalya hem ağın hem de taşımanın sahibi olmak istiyor.

Kaynak: Formiche

2 Eki · ASI

İtalya 2029’a kadar Ay tozundan oksijen üretmeyi planlıyor

Sardinya’nın Olbia kentindeki Havacılık ve Uzay Festivali’nde ASI, ESA, milletvekilleri, üniversiteler ve sanayi 2 Ekim’de Ay kaynaklarının kullanımını konuştu: regolit, su buzu, oksijen, yakıt, 3B baskıyla inşaat ve robotik. ASI bilim direktörü Mario Cosmo, Ay toprağından oksijen çıkarmak için Eylül 2029’a planlanan Oracle deneyini öne çıkardı. Bizim yorumumuz: yerinde kaynak kullanımı Ay ziyaretlerini bir Ay ekonomisine çevirir.

2.10.2026Olbia’da ISRU toplantısı
09.2029Ay’da Oracle oksijen testi

1 Eki · ASI

İtalya Eaglet II filosunu tamamladı: IRIDE’nin 39 uydusu var

OHB Italia’nın ürettiği 25 kg’lık sekiz uydu, 1 Ekim’de Vandenberg’den SpaceX’in Transporter-18 görevine katıldı ve 24 uyduluk Eaglet II takımyıldızı bir yıldan kısa sürede tamamlandı. Diğer 15 uyduyla birlikte, ASI’nin ESA ile yürüttüğü ve kurtarma planıyla finanse edilen IRIDE yer gözlem programı artık yörüngede 39 uyduya sahip; kameralar ve gemi takibi için AIS alıcıları taşıyorlar. Bizim yorumumuz: İtalya sel, yangın ve kıyılar için kendi ulusal gözüne kavuştu.

8fırlatılan uydu

24yörüngede Eaglet II

39toplam IRIDE uydusu

23 Eyl · European Spaceflight

İtalya Ay’da bir ev için ödüyor, karşılığında iki astronot indiriyor

İtalya, NASA’nın Ay üssü için Thales Alenia Space’in yaptığı 15 tonluk, 6 metrelik basınçlı Çok Amaçlı Yaşam Modülü’ne 5 milyar dolardan fazla ayırdı; karşılığında gelecekteki inişlerde İtalyan astronotlar için iki koltuk aldı. Modül Mayıs’ta gereksinim incelemesini geçti, hedef 2033’te fırlatma. Bizim yorumumuz: bir Avrupa ülkesinin kendi vatandaşını Ay’a indirmek için bulduğu en doğrudan yol bu.

$5 mld+İtalya’nın taahhüdü

2İtalyan astronota koltuk

15 tyaşam modülü kütlesi

21 Eyl · ASI

İtalya BM uzay komitesinin başında

İtalyan Uzay Ajansı’nın olağanüstü komiseri Büyükelçi Mario Cospito, 2026–2027 döneminde BM Uzayın Barışçıl Kullanımı Komitesi’ne (COPUOS) başkanlık edecek; görev önce, vefat eden ASI Başkanı Teodoro Valente için önerilmişti. İtalya 1959’da COPUOS’un kurucuları arasındaydı; komitenin bugün 110 üyesi var. Bizim yorumumuz: kalabalık yörüngelerin trafik kuralları bu odada yazılıyor; elde tutulmaya değer bir koltuk.

1959COPUOS’un kuruluşu

110üye ülke

2026–27İtalyan başkanlık

16 Eyl · European Spaceflight

Avio: SpaceX’in dolu takvimi müşterileri bize gönderiyor

Avio’nun bilanço toplantısında Genel Müdür Giulio Ranzo, 2028 sonrası için bazı Falcon 9 rezervasyonlarını kabul etmeyi bırakan SpaceX’in geri çevirdiği müşterilerin Avio’ya geldiğini söyledi. Vega C bugün yılda dört kez uçabiliyor; daha fazla yatırım ve ESA desteğiyle bu altıya çıkabilir. Bizim yorumumuz: pazar lideri dolunca Avrupa’nın küçük roketleri kazanır, ama işi alabilecek sıklıkta uçabilirlerse.

bugün yılda Vega C uçuşu4

yatırımla mümkün6

15 Eyl · Spaceflight Now

Vega C iki iklim uydusunu taşıdı, Avio bunu tek başına yaptı

Kourou’dan VV30 uçuşu, bitkilerin fotosentez yaparken yaydığı zayıf ışımayı ölçen ESA’nın FLEX uydusunu ve okyanus ile karaları izleyen Copernicus Sentinel-3C’yi taşıdı. Bu, tamamen İtalyan Avio tarafından yürütülen ikinci Vega C fırlatmasıydı. Bizim yorumumuz: büyük Ariane 6 tökezlerken Avrupa’nın küçük roketi sessizce ritmini buluyor.

11 Eyl · European Spaceflight

Avio, FD1 deneme roketinin montajını tamamladı

Avio, çevre başvurularına göre Sardinya’dan yörünge altı bir sıçramayla gelecekteki roketlerinin teknolojisini deneyecek FD1 uçuş gösterim aracının entegrasyonunu tamamladı. Bizim yorumumuz: yıllarca ESA için tasarlanmış roketleri uçurduktan sonra Avio artık donanımını kendi koşullarıyla deniyor.

11 Ağu · European Spaceflight

Bir diplomat İtalyan Uzay Ajansı’nın geçici yönetimini üstlendi

Üç yönetim kurulu üyesinin istifası ve kurulun dağılmasının ardından kariyer diplomatı Mario Cospito, ASI’nin olağanüstü komiserliğine atandı. Bizim yorumumuz: İtalya hem Ay modülünü finanse ediyor hem Vega C uçuruyorken zamanlama hassas; ajansta istikrar roketler kadar önemli.

Önceki haberler (1)

11 Haz 2026 · European Spaceflight

Avrupa’nın ilk Artemis koltuğu Luca Parmitano’nun

ESA, test pilotu deneyimini gerekçe göstererek ilk Artemis mürettebat yerine İtalyan Luca Parmitano’yu atadı; bu, Kasım 2025’te kararlaştırılan sıralamadan bir sapma. Bizim yorumumuz: yaşam modülü anlaşmasıyla birlikte İtalya, Ay konusunda Avrupa’nın en güçlü eline sahip.