Ενημέρωση: 15 Νοε 2026 · Κόσμος · Η χώρα σου

Από τον κόσμο

· SpaceX · Space.com

Η SpaceX πιάνει για πρώτη φορά ένα Starship που επιστρέφει από τροχιά

Η 15η πτήση του Starship απογειώθηκε από το Starbase του Τέξας στις 22:47 UTC στις 13 Νοεμβρίου. Το σκάφος (S42) μπήκε σε τροχιά, απελευθέρωσε 26 δορυφόρους Starlink V3, έκανε περίπου 14 περιφορές γύρω από τη Γη και, περίπου 22,5 ώρες μετά την εκτόξευση, πιάστηκε από τους βραχίονες του πύργου γύρω στις 21:20 UTC στις 14 Νοεμβρίου (23:20 ώρα Αθήνας). Οι βραχίονες είχαν πιάσει τρεις φορές πυραύλους πρώτου σταδίου, ποτέ όμως ανώτερο στάδιο που επιστρέφει από τροχιά. «Πιάσαμε ένα Starship, και τώρα όλα αλλάζουν», είπε ο Dan Huot της SpaceX. Το άλλο μισό δεν πέτυχε: ο πύραυλος (B22) τερμάτισε πρόωρα την καύση επιστροφής ύστερα από συναγερμό χαμηλού καυσίμου, έκρινε ότι δεν βρισκόταν στη σωστή θέση για σύλληψη και έπεσε στον Κόλπο του Μεξικού, όπου εξερράγη· η αιτία ερευνάται ακόμη. Η δική μας ματιά: πραγματική πρωτιά, αλλά μία σύλληψη δεν είναι ακόμη επαναχρησιμοποίηση· η απόδειξη θα είναι να ξαναπετάξει αυτό το σκάφος.

22,5 ώρεςσε τροχιά πριν επιστρέψει στον πύργο
26δορυφόροι Starlink V3 απελευθερώθηκαν
1 / 2συλλήψεις πέτυχαν: το σκάφος ναι, ο πύραυλος όχι

Πηγή: SpaceX · Space.com

· Astrometrik (Astronomy Engine)

Άρης και Δίας συναντιούνται στον Λέοντα πριν την αυγή της 16ης Νοεμβρίου, μόλις 1,2° μακριά

Το πρωί της 16ης Νοεμβρίου 2026 ο κόκκινος Άρης (μέγεθος +0,7) και ο λαμπρός Δίας (−2,1) περνούν σε απόσταση 1,2° στον Λέοντα, περίπου δύο διάμετροι πανσελήνου, και μένουν κοντά για αρκετά πρωινά πριν και μετά. Γύρω στις 05:30 στη Βιέννη και οι δύο είναι ψηλά στον νότο· ο Δίας ανατέλλει περίπου στις 23:00 το προηγούμενο βράδυ. Η Αφροδίτη (−4,8) είναι χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά. Νωρίτερα: στις 3 Νοεμβρίου η μισή Σελήνη είναι κοντά σε Δία και Άρη, και στις 7 Νοεμβρίου ένα λεπτό μηνίσκο απέχει 2,6° από την Αφροδίτη την αυγή. Ώρες υπολογισμένες με το Astronomy Engine.

1,2°μεταξύ Άρη και Δία στις 16 Νοε
−2,1λαμπρότητα Δία (Άρης +0,7)
Λέωναστερισμός, ψηλά στον νότο πριν την αυγή

Πηγή: Astrometrik (Astronomy Engine)

· IMO · Astrometrik

Λεοντίδες 2026: ένα μέτριο μέγιστο τη νύχτα 17–18 Νοεμβρίου, καλύτερα μετά τα μεσάνυχτα

Οι Λεοντίδες, σκόνη του κομήτη 55P/Tempel–Tuttle, κορυφώνονται γύρω στις 23:45 UT στις 17 Νοεμβρίου 2026 σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετεώρων, με περίπου 15 μετέωρα την ώρα σε τέλειο ουρανό και χωρίς αναμενόμενη έξαρση. Η Σελήνη στο πρώτο τέταρτο δύει πριν τα μεσάνυχτα (γύρω στις 23:30 στη Βιέννη) και αφήνει σκοτεινές τις ώρες πριν την αυγή, όταν ο Λέων είναι ψηλά: το ακτινοβόλο σημείο είναι περίπου 40° ψηλά στις 03:00. Οι Λεοντίδες μπαίνουν με 71 km/s και συχνά αφήνουν ίχνη. Μπόνους: Άρης και Δίας βρίσκονται στον ίδιο αστερισμό.

17/18 Νοενύχτα μεγίστου (IMO: 17 Νοε, 23:45 UT)
≈ 15μετέωρα ανά ώρα στην καλύτερη (ZHR)
71 km/sτα ταχύτερα μετέωρα της χρονιάς

Πηγή: IMO · Astrometrik

· Astrometrik (Astronomy Engine) · ESA

Ο Ερμής την αυγή αυτή την εβδομάδα: δες τον πλανήτη τα πρωινά που φτάνει εκεί ένα διαστημόπλοιο

Ο Ερμής δίνει την καλύτερη πρωινή του εμφάνιση του φθινοπώρου. Σύμφωνα με τον υπολογισμό μας με το Astronomy Engine, φτάνει στη μέγιστη αποχή από τον Ήλιο, 19,6°, στις 23:35 UTC στις 20 Νοεμβρίου και λάμπει με μέγεθος −0,3 έως −0,7 περίπου από τις 17 έως τις 26. Στις 20 ανατέλλει στις 05:30 στην Αθήνα (ανατολή Ηλίου 07:10) και στις 06:14 στην Κωνσταντινούπολη (ανατολή Ηλίου 07:57) και βρίσκεται περίπου 13° πάνω από τον νοτιοανατολικό ορίζοντα όταν φωτίζει το λυκαυγές, μισή ώρα πριν από την ανατολή. Η πολύ λαμπρότερη Αφροδίτη, περίπου 15° πάνω δεξιά του, δείχνει τον δρόμο. Η συγκυρία είναι καλή: το BepiColombo της ESA και της JAXA αναμένεται να μπει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου, όταν ο πλανήτης θα απέχει 152 εκατομμύρια km, 8,4 λεπτά φωτός. Ειλικρινής σημείωση: είναι χαμηλά, χρειάζεται ανοιχτός νοτιοανατολικός ορίζοντας· τα κιάλια βοηθούν, αλλά άφησέ τα πριν ανατείλει ο Ήλιος.

19,6°από τον Ήλιο στη μέγιστη αποχή, 20 Νοε
−0,6λαμπρότητα (μέγεθος): σαν λαμπρό αστέρι
21 Νοετο BepiColombo αναμένεται να μπει εκεί σε τροχιά

Πηγή: Astrometrik (Astronomy Engine) · ESA

· NASA · EarthSky

Το Voyager 1 φτάνει σε απόσταση μίας φωτοημέρας από τη Γη στις 18 Νοεμβρίου

Σύμφωνα με τη NASA, το Voyager 1 θα απέχει μία φωτοημέρα από τη Γη γύρω στις 06:16 UTC στις 18 Νοεμβρίου 2026: περίπου 25,9 δισ. km (173 AU). Ένα ραδιοσήμα θα χρειάζεται 24 ώρες προς κάθε κατεύθυνση, και μια εντολή με την απάντησή της δύο μέρες. Θα είναι το πρώτο ανθρώπινο αντικείμενο τόσο μακριά. Το σκάφος, που εκτοξεύτηκε το 1977, λειτουργεί με λίγο πάνω από 200 watt από γεννήτριες πλουτωνίου που χάνουν περίπου 4 W τον χρόνο· αυτό το φθινόπωρο οι μηχανικοί αντικατέστησαν τρεις ενεργοβόρες μονάδες με οικονομικές (ο ελιγμός «Big Bang») για να συνεχίσουν να δουλεύουν τα τελευταία όργανα. Η δική μας ματιά: δεν φαίνεται, αλλά εκείνο το βράδυ βρίσκεται στον Οφιούχο, χαμηλά στα νοτιοδυτικά μετά τη δύση.

24 ώρεςχρόνος σήματος προς μία κατεύθυνση στις 18 Νοε
173 AUαπό τη Γη, περίπου 25,9 δισ. km
~200 Wεναπομένουσα ισχύς, −4 W τον χρόνο

Πηγή: NASA · EarthSky

· ESA · JAXA

Το BepiColombo μπαίνει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου μετά από οκτώ χρόνια ταξιδιού

Το ευρωιαπωνικό BepiColombo, που εκτοξεύθηκε τον Οκτώβριο του 2018, θα μπει σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στις 21 Νοεμβρίου 2026, περίπου έναν χρόνο αργότερα από το αρχικό σχέδιο λόγω προβλήματος ισχύος στη μονάδα ηλεκτρικής πρόωσης το 2024. Η μονάδα αποκολλήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου· από τότε το MPO της ESA άναψε όλα τα όργανά του και έκανε μια πρώτη διόρθωση πορείας. Το MPO της ESA και το Mio της JAXA χωρίζουν στις 9–10 Δεκεμβρίου και η επιστήμη αρχίζει τον Απρίλιο του 2027. Πριν, μόνο το Mariner 10 και το MESSENGER επισκέφθηκαν τον Ερμή.

  1. 03.09αποκόλληση μονάδας μεταφοράς
  2. 21.11είσοδος σε τροχιά γύρω από τον Ερμή
  3. 9–10.12MPO και Mio χωρίζουν
  4. 04.2027αρχίζει η επιστημονική φάση

Πηγή: ESA · JAXA

· ESA · Euclid Consortium

Το Euclid ανοίγει το πρώτο μεγάλο κομμάτι του χάρτη του σκοτεινού Σύμπαντος: 900 εκατομμύρια γαλαξίες

Η ESA και η Κοινοπραξία Euclid δημοσίευσαν στις 12 Νοεμβρίου την πρώτη μεγάλη παράδοση δεδομένων του διαστημικού τηλεσκοπίου. Περιέχει 13 μήνες παρατηρήσεων (άνοιξη 2024 έως άνοιξη 2025) σε περίπου 1.900 τετραγωνικές μοίρες ουρανού — έκταση περίπου 9.500 πανσελήνων και το 14% της προγραμματισμένης εξαετούς επισκόπησης. Μέσα βρίσκονται πάνω από 900 εκατομμύρια γαλαξίες, περίπου 60 εκατομμύρια υποψήφια κβάζαρ, φάσματα 160 εκατομμυρίων πηγών και περίπου 15.000 υποψήφιοι βαρυτικοί φακοί, όπου η μάζα ενός γαλαξία καμπυλώνει το φως ενός άλλου πίσω του· συνολικά 1,7 petabyte. «Είναι πολύ περισσότερα από όμορφες εικόνες· σήμερα είναι ένα επιστημονικό ορόσημο», είπε η διευθύντρια επιστήμης της ESA Carole Mundell. Επιφύλαξη: τα δεδομένα δεν λένε ακόμη τι είναι η σκοτεινή ύλη και η σκοτεινή ενέργεια, και οι φακοί θέλουν επιβεβαίωση· είναι η πρώτη ύλη για τον τρισδιάστατο χάρτη που θα βοηθήσει να απαντηθεί.

900 εκατ.+γαλαξίες στον κατάλογο
14%της προγραμματισμένης εξαετούς επισκόπησης
15.000υποψήφιοι βαρυτικοί φακοί

Πηγή: ESA · Euclid Consortium

· CMSA · SUPARCO · Universe Today

Ο κινεζικός σταθμός Tiangong ετοιμάζεται για τον πρώτο ξένο επισκέπτη του, έναν αστροναύτη από το Πακιστάν

Η Κίνα σχεδιάζει να εκτοξεύσει το Shenzhou 24 με πύραυλο Long March 2F στις 25 Νοεμβρίου 2026, και μία θέση πηγαίνει σε έναν Πακιστανό ειδικό ωφέλιμου φορτίου: τον πρώτο άνθρωπο από άλλη χώρα που θα επισκεφθεί τον διαστημικό σταθμό Tiangong. Οι δύο υποψήφιοι, ο Muhammad Zeeshan Ali και ο Khurram Daud, προέρχονται από τη διαστημική υπηρεσία του Πακιστάν SUPARCO· ο ένας θα πετάξει και ο άλλος είναι αναπληρωματικός. Ο Πακιστανός αστροναύτης θα μείνει περίπου μία εβδομάδα και θα επιστρέψει με το πλήρωμα που αποχωρεί, με το σκάφος Shenzhou 23· το υπόλοιπο νέο πλήρωμα θα παραμείνει. Θα είναι η 18η επανδρωμένη πτήση της Κίνας, βάσει συμφωνίας που υπέγραψαν οι δύο χώρες τον Φεβρουάριο του 2025. Επιφύλαξη: η Κίνα ανακοινώνει συνήθως τα πληρώματα μόλις την παραμονή της εκτόξευσης, και η ημερομηνία μπορεί ακόμη να αλλάξει. Η δική μας ματιά: ένας δεύτερος διαστημικός σταθμός ανοίγει την πόρτα του σε επισκέπτες.

25 Νοεπρογραμματισμένη εκτόξευση του Shenzhou 24
~1 εβδομάδαπαραμονή του Πακιστανού αστροναύτη
18επανδρωμένες πτήσεις της Κίνας, μαζί με αυτήν

Πηγή: CMSA · SUPARCO · Universe Today

· NASA/Chandra · The Astrophysical Journal

Το άστρο που «έπαιξε» 27 φορές τον υπερκαινοφανή έχει έναν κρυφό συνοδό που τρέφεται από αυτό

Εδώ και χρόνια το άστρο AT 2016blu, στον γαλαξία NGC 4559 περίπου 30 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, λάμπει σαν υπερκαινοφανής και μετά επιβιώνει: 27 εκλάμψεις από το 2012 έως τον Ιούνιο του 2026, περίπου κάθε 113 ημέρες. Τον Μάρτιο του 2026 ομάδα με επικεφαλής τη Mojgan Aghakhanloo (Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια) έστρεψε πάνω του το παρατηρητήριο ακτίνων Χ Chandra της NASA πέντε φορές μέσα σε τέσσερις ημέρες κατά τη διάρκεια μιας έκλαμψης και το βρήκε περίπου 100 φορές λαμπρότερο στις ακτίνες Χ απ’ ό,τι σε τυχαίες παρατηρήσεις του 2001–2002. Η εξήγησή τους (The Astrophysical Journal): ο γίγαντας, ένας φωτεινός μπλε μεταβλητός περίπου 33 ηλιακών μαζών, έχει έναν αστέρα νετρονίων ή μια μαύρη τρύπα σε επιμήκη τροχιά που του αποσπά αέριο σε κάθε κοντινό πέρασμα — περίπου το 2,7% της μάζας της Γης κάθε φορά. Θα ήταν το πρώτο τέτοιο άστρο με συμπαγή συνοδό. Επιφύλαξη: ο συνοδός συνάγεται από τις ακτίνες Χ, δεν έχει παρατηρηθεί.

27εκλάμψεις από το 2012
~113 ημέρεςανάμεσα σε δύο εκλάμψεις
×100λαμπρότερο στις ακτίνες Χ απ’ ό,τι το 2001–2002

Πηγή: NASA/Chandra · The Astrophysical Journal

· Penn State · Communications Earth & Environment

Άτομο προς άτομο, ένα μόριο του Bennu δείχνει ότι τα συστατικά της ζωής φτιάχτηκαν σε περισσότερα από ένα μέρη

Ομάδα του Penn State «διάβασε» άτομο προς άτομο ένα μόνο μόριο από τον αστεροειδή Bennu. Μέτρησε το αμινοξύ β-αλανίνη στο δείγμα που έφερε το OSIRIS-REx της NASA το 2023 και στον μετεωρίτη Murchison, με όργανα που ξεχωρίζουν τα ισότοπα του άνθρακα σε κάθε θέση του μορίου. Στον μέσο όρο ολόκληρου του μορίου τα δύο έμοιαζαν σχεδόν ίδια· θέση προς θέση όχι: στον Bennu ο άνθρακας της όξινης ομάδας είναι πολύ πλουσιότερος σε βαρύ άνθρακα-13. Οι συγγραφείς, με επικεφαλής την Ophélie McIntosh (Communications Earth & Environment), το θεωρούν ένδειξη ότι τα μόρια χτίστηκαν από διαφορετικά αρχικά υλικά σε διαφορετικές περιοχές του δίσκου γύρω από τον νεαρό Ήλιο. «Έμεινα πραγματικά άναυδη», είπε η επικεφαλής του έργου Katherine Freeman. Επιφύλαξη: η β-αλανίνη σχηματίζεται και χωρίς ζωή· το αποτέλεσμα είναι χημικό μέτρο σύγκρισης, όχι ίχνος ζωής.

C₃H₇NO₂β-αλανίνη, το αμινοξύ που μετρήθηκε
¹³Cβαρύς άνθρακας: πολύ περισσότερος σε ένα άτομο στον Bennu
14 / 20αμινοξέα πρωτεϊνών που είχαν ήδη βρεθεί στον Bennu

Πηγή: Penn State · Communications Earth & Environment

· The Astrophysical Journal Letters · UCLA

Ένας θερμός Δίας «εξαφανίστηκε»: η τροχιά του έγειρε ώσπου έπαψε να περνά μπροστά από το άστρο του

Οι πλανήτες δεν χάνονται, αλλά ο TOI-2535 b έπαψε να φαίνεται. Ο δορυφόρος TESS της NASA έβλεπε αυτόν τον θερμό Δία, περίπου 1.000 έτη φωτός μακριά, να περνά ξανά και ξανά μπροστά από το άστρο του σε επτά χρόνια δεδομένων· έπειτα οι πτώσεις της λαμπρότητας μίκρυναν και σταμάτησαν. Ομάδα με επικεφαλής τον Samuel Yee (UCLA) αναφέρει στο The Astrophysical Journal Letters ότι ο πλανήτης είναι ακόμη εκεί: ένας αόρατος γείτονας με μάζα τουλάχιστον όση του Κρόνου, σε τροχιακό συντονισμό μαζί του, στρέφει αργά την τροχιά του πλανήτη, έτσι ώστε από τη Γη να μην περνά πια μπροστά από τον δίσκο του άστρου. Μετρούν τις μεγαλύτερες μεταβολές διάρκειας διάβασης και κλίσης τροχιάς που είναι γνωστές για πλανήτη γύρω από μονό άστρο, με μια ταλάντωση που διαρκεί μόλις δεκαετίες. Επιφύλαξη: ο γείτονας δεν έχει παρατηρηθεί άμεσα και κανείς δεν λέει ακόμη πότε θα επιστρέψουν οι διαβάσεις.

~1.000 έτη φωτόςαπόσταση του συστήματος TOI-2535
7 χρόνιαδεδομένων TESS στα οποία χάθηκαν οι διαβάσεις
≥ Κρόνοςμάζα του αόρατου γείτονα που γέρνει την τροχιά

Πηγή: The Astrophysical Journal Letters · UCLA

· Astrometrik (Astronomy Engine) · NASA

Η «σούπερ πανσέληνος» της 24ης Νοεμβρίου: η πρώτη από τρεις, και πότε ανατέλλει

Η πανσέληνος έρχεται στις 14:54 UTC στις 24 Νοεμβρίου, σε απόσταση 360.754 km από τη Γη σύμφωνα με τον υπολογισμό μας με το Astronomy Engine, περίπου μία μέρα πριν από το περίγειο (359.335 km στις 25). Η NASA τη θεωρεί την πρώτη από τρεις διαδοχικές «σούπερ πανσελήνους»· η πανσέληνος της 24ης Δεκεμβρίου είναι η πιο κοντινή του 2026 (356.729 km). Ανατέλλει γύρω στη δύση του Ήλιου: στην Αθήνα στις 16:40 τοπική ώρα (δύση 17:08), στην Κωνσταντινούπολη στις 17:08. Ειλικρινής σημείωση: μια «σούπερ» Σελήνη φαίνεται έως περίπου 13% φαρδύτερη από την πιο μακρινή πανσέληνο, αλλά χωρίς σύγκριση στον ουρανό δεν το καταλαβαίνεις· η τεράστια πορτοκαλί Σελήνη στον ορίζοντα είναι ψευδαίσθηση του εγκεφάλου, το χρώμα το δίνει ο αέρας. Η δική μας ματιά: πρόλαβε την ανατολή της, αυτή είναι η στιγμή.

360.754 kmαπόσταση της Σελήνης στην πανσέληνο της 24ης Νοε
~13%μεγαλύτερη από την πιο μακρινή πανσέληνο
3διαδοχικά «σούπερ φεγγάρια»: Νοε, Δεκ, Ιαν

Πηγή: Astrometrik (Astronomy Engine) · NASA

· Astrometrik (Astronomy Engine) · BBC Sky at Night

Ο Ουρανός σε αντίθεση στις 25 Νοεμβρίου: βρες τον κοντά στην Πούλια, αλλά περίμενε να φύγει η Σελήνη

Ο Ουρανός φτάνει σε αντίθεση στις 22:27 UTC στις 25 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με τον υπολογισμό μας με το Astronomy Engine: ανατέλλει γύρω στη δύση του Ήλιου, μένει στον ουρανό όλη τη νύχτα και μεσουρανεί γύρω στα μεσάνυχτα. Απέχει 18,4 AU — 2,76 δισ. km, το φως του κάνει 2 ώρες και 33 λεπτά — και λάμπει με μέγεθος +5,6, στο όριο της ορατότητας με γυμνό μάτι. Βρίσκεται στον Ταύρο, περίπου 5,6° από την Πούλια. Ειλικρινής σημείωση: η πανσέληνος περνά μόλις περίπου 5° από τον Ουρανό το βράδυ της 24ης, άρα η εβδομάδα της αντίθεσης είναι φωτεινή. Καλύτερα: τα σκοτεινά βράδια από περίπου 3 έως 13 Δεκεμβρίου (νέα Σελήνη στις 9), όταν ο Ουρανός είναι σχεδόν το ίδιο λαμπρός. Η δική μας ματιά: με κιάλια, ψάξε ένα σταθερό γαλαζοπράσινο «αστέρι» που δεν τρεμοπαίζει· ένα μικρό τηλεσκόπιο δείχνει έναν μικροσκοπικό δίσκο.

+5,6λαμπρότητα (μέγεθος): χρειάζονται κιάλια
2 ώρ. 33 λ.χρόνος ταξιδιού του φωτός (2,76 δισ. km)
~5,6°από την Πούλια, στον Ταύρο

Πηγή: Astrometrik (Astronomy Engine) · BBC Sky at Night

· IMO · Astrometrik (Astronomy Engine)

Διδυμίδες 2026: η καλύτερη βροχή διαττόντων της χρονιάς βρίσκει σκοτεινό ουρανό

Οι Διδυμίδες, η πλουσιότερη βροχή διαττόντων της χρονιάς, είναι ενεργές από 4 έως 20 Δεκεμβρίου· ο Διεθνής Οργανισμός Μετεώρων περιμένει το μέγιστο γύρω στις 14:00 UTC στις 14 Δεκεμβρίου (ZHR περίπου 150 σε τέλειο ουρανό· 40–50 την ώρα είναι πιο ρεαλιστικό από σκοτεινό σημείο). Στην Ευρώπη αυτό πέφτει μέρα, οπότε κοίτα τις νύχτες 13–14 και 14–15 Δεκεμβρίου. Η Σελήνη βοηθά φέτος: μια ημισέληνος φωτισμένη κατά 21% δύει νωρίς (στις 13, στην Αθήνα στις 21:01 και στην Κωνσταντινούπολη στις 21:32, κατά τον υπολογισμό μας με το Astronomy Engine) και αφήνει την υπόλοιπη νύχτα σκοτεινή. Το ακτινοβόλο σημείο, κοντά στον Κάστορα και τον Πολυδεύκη, ανατέλλει το βράδυ και βρίσκεται ψηλά μετά τα μεσάνυχτα. Ασυνήθιστα, η πηγή είναι αστεροειδής, ο 3200 Φαέθων. Η δική μας ματιά: ντύσου ζεστά, κοίτα λίγο δίπλα από το ακτινοβόλο σημείο και δώσε 20 λεπτά στα μάτια σου.

ZHR 150μέγιστος ρυθμός σε ιδανικό ουρανό (IMO)
21%φωτισμένη ημισέληνος, δύει το βράδυ
13–14 Δεκκαλύτερη νύχτα

Πηγή: IMO · Astrometrik (Astronomy Engine)

· SpaceX · SpacePolicyOnline

Η 15η πτήση του Starship θα προσπαθήσει να πιάσει στον πύργο και τον πύραυλο και το σκάφος

Η SpaceX στοχεύει να εκτοξεύσει την 15η πτήση του Starship από το Starbase του Τέξας την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου, με παράθυρο που ανοίγει στις 22:45 UTC (00:45 στις 14 Νοεμβρίου ώρα Αθήνας), εφόσον εγκριθεί αλλαγή άδειας από την αμερικανική FAA. Ο πύραυλος Block 3 (B22) θα επιστρέψει στον πύργο και θα πιαστεί από τους βραχίονές του λίγα λεπτά μετά την εκτόξευση. Το σκάφος (S42) πρέπει να φτάσει σε τροχιά, να απελευθερώσει δορυφόρους Starlink V3 — τρεις με κάμερες για να ελέγξουν τη θερμική του ασπίδα —, να ταξιδέψει περίπου μία μέρα, να επανεισέλθει πάνω από τον Ειρηνικό και, περίπου 22,5 ώρες μετά την εκτόξευση, να περάσει πάνω από το βόρειο Μεξικό και το νότιο Τέξας για να πιαστεί κι αυτό στον πύργο. Αν κάτι δεν πάει καλά, μπορεί να προσθαλασσωθεί ανοιχτά της Χαβάης ή της Χιλής. Η δική μας ματιά: αν πετύχουν και οι δύο συλλήψεις, για πρώτη φορά ένας ολόκληρος πύραυλος τροχιάς θα επέστρεφε άθικτος — αλλά οι ημερομηνίες του Starship συχνά μετατίθενται.

22:45 UTCάνοιγμα παραθύρου Παρ 13 Νοε (αν εγκριθεί)
2προγραμματισμένες συλλήψεις: πύραυλος και σκάφος
~22,5 ώρεςαπό την εκτόξευση ως τη σύλληψη

Πηγή: SpaceX · SpacePolicyOnline

· NASA

Τα δίδυμα ESCAPADE άναψαν μηχανές δίπλα στη Γη και είναι πια καθ’ οδόν για τον Άρη

Και τα δύο μικρά σκάφη ESCAPADE ολοκλήρωσαν τις διελεύσεις τους από τη Γη με χρήση κινητήρα. Το πρώτο άναψε τη μηχανή του για περίπου εννέα λεπτά στο κοντινότερο σημείο γύρω στις 10:00 UTC στις 7 Νοεμβρίου, σε ύψος περίπου 1.600 km· το δεύτερο έκανε το ίδιο γύρω στις 11:00 UTC στις 9 Νοεμβρίου, σε περίπου 1.050 km. «Εκτελέσαμε αυτόν τον ελιγμό δύο φορές, άψογα, μέσα σε δύο μέρες», είπε η Asal Naseri της NASA. Το ζεύγος, που εκτοξεύτηκε τον Νοέμβριο του 2025, περίμενε έναν χρόνο κοντά στο σημείο Lagrange L2. Τώρα ακολουθεί ταξίδι περίπου δέκα μηνών με μικρές διορθώσεις και καύσεις πέδησης 11 λεπτών στις 7 και 9 Σεπτεμβρίου 2027. Η επιστήμη ξεκινά τον Ιούνιο του 2028: δύο σκάφη θα μετρούν ταυτόχρονα πώς ο ηλιακός άνεμος αφαιρεί την ατμόσφαιρα του Άρη. Η δική μας ματιά: μια φθηνή αποστολή που απέδειξε έναν νέο τρόπο να ξεκινάς για τον Άρη σχεδόν οποτεδήποτε.

2 / 2διελεύσεις με καύση ολοκληρώθηκαν
~10 μήνεςταξίδι ως τον Άρη
Ιούν 2028αρχή των επιστημονικών μετρήσεων

Πηγή: NASA

· NASA · Penn State · AP

Το Swift, ο κυνηγός εκρήξεων ακτίνων γάμμα, κάηκε πάνω από τη Σουμάτρα μετά από 22 χρόνια

Το παρατηρητήριο Neil Gehrels Swift της NASA επανεισήλθε στην ατμόσφαιρα στις 4 Νοεμβρίου 2026 γύρω στις 12:39 UTC πάνω από τη Βόρεια Σουμάτρα της Ινδονησίας· το μεγαλύτερο μέρος του σκάφους των περίπου 1,45 τόνων κάηκε. Από την εκτόξευσή του τον Νοέμβριο του 2004, το Swift μπορούσε να στραφεί μέσα σε λίγα λεπτά για να πιάσει εκρήξεις ακτίνων γάμμα, τις ισχυρότερες γνωστές εκρήξεις, και παρακολουθούσε επίσης κομήτες, αστεροειδείς και μαύρες τρύπες σε έξαρση. Το ισχυρό ηλιακό μέγιστο του 2024 φούσκωσε την ανώτερη ατμόσφαιρα και το φρέναρε· το ιδιωτικό σκάφος διάσωσης LINK της Katalyst εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο αλλά απέτυχε πριν το φτάσει. Το κέντρο ελέγχου του Penn State έστειλε την τελευταία εντολή απενεργοποίησης στις 20 Οκτωβρίου. Η NASA εκτιμούσε τον κίνδυνο για κάποιον στο έδαφος περίπου 1 στις 2.100. Η δική μας ματιά: δεν υπάρχει άμεσος αντικαταστάτης, και η NASA ρωτά πλέον εταιρείες πώς να κρατήσει και το Hubble σε τροχιά.

22 χρόνιασε τροχιά, εκτόξευση Νοε 2004
~1,45 tμάζα, κάηκε σχεδόν όλη
1 : 2100εκτίμηση κινδύνου της NASA στο έδαφος

Πηγή: NASA · Penn State · AP

· ESA · Science Advances

Ριπές αερίου από ρωγμές σε ένα ηφαίστειο του Άρη υποδηλώνουν ότι ο πλανήτης δεν είναι εντελώς νεκρός

Το ExoMars Trace Gas Orbiter της ESA κατέγραψε αιχμές υδροχλωρίου (HCl) πάνω από νέες ρωγμές στη βόρεια πλευρά του Alba Mons, ενός τεράστιου και πολύ επίπεδου ασπιδωτού ηφαιστείου, στις αρχές του βόρειου καλοκαιριού — ακριβώς όταν αυτό το αέριο συνήθως εξαφανίζεται από τον αέρα του Άρη. Η κάμερα CaSSIS δείχνει στενές ρωγμές, κάποιες μήκους εκατοντάδων μέτρων, με αποχρωματισμένο έδαφος γύρω τους. Η ομάδα των Alexander Trokhimovskiy και Daniel Mège (Πολωνική Ακαδημία Επιστημών) προτείνει ότι ο χειμερινός πάγος, γύρω στους −120 °C, σφραγίζει τις ρωγμές και ότι, όταν χάνεται το καλοκαίρι, διαφεύγει αέριο από ένα ακόμη θερμό σώμα μάγματος, όπως στις φουμαρόλες της Γης (Science Advances, 4 Νοε 2026). Επιφύλαξη: δεν έχει παρατηρηθεί έκρηξη ούτε φρέσκια λάβα· η ηφαιστειακή προέλευση είναι ερμηνεία που μένει να αποδειχθεί.

HClαιχμές υδροχλωρίου στις αρχές του καλοκαιριού
εκατοντάδες mμήκος των νέων ρωγμών (CaSSIS)
−120 °Cχειμερινός πάγος που ίσως σφραγίζει τις ρωγμές

Πηγή: ESA · Science Advances

· Rubin Observatory · Yale · UW

Το παρατηρητήριο Rubin βρίσκει δύο κρυμμένους συντρόφους του Γαλαξία στα πρώτα του δεδομένα

Τα πρώτα δεδομένα του παρατηρητηρίου Vera C. Rubin αποκάλυψαν δύο νέα μέλη της οικογένειας του Γαλαξία μας. Ο Aquarius IV, που βρήκε η ομάδα του μεταπτυχιακού φοιτητή του Yale William Cerny (Research Notes of the AAS), είναι ένας εξαιρετικά αμυδρός νάνος γαλαξίας σε απόσταση πάνω από 350.000 έτη φωτός: μια αραιή ομάδα πανάρχαιων, φτωχών σε μέταλλα αστεριών που πιστεύεται ότι τη συγκρατεί κυρίως η σκοτεινή ύλη. Το Rubin-GC1, που βρήκαν ο Aashay Pai (Πανεπιστήμιο του Σικάγου) και οι συνεργάτες του (The Astrophysical Journal Letters, 28 Οκτ), είναι ένα σφαιρωτό σμήνος στην απέναντι πλευρά του Γαλαξία, κρυμμένο πίσω από σκόνη προς τον Οφιούχο. Και τα δύο προέρχονται από προκαταρκτικά δεδομένα (Απρίλιος 2025–Ιανουάριος 2026) που καλύπτουν μόνο περίπου το 15% της περιοχής του Rubin· ήταν γνωστοί περίπου 65 δορυφόροι. Επιφύλαξη: ο Aquarius IV χρειάζεται ακόμη φάσματα για να βεβαιωθεί ότι είναι γαλαξίας και όχι μεγάλο σμήνος.

350.000 έτη φωτόςαπόσταση του Aquarius IV
~65γνωστοί δορυφόροι του Γαλαξία
~15%της περιοχής του Rubin που ερευνήθηκε

Πηγή: Rubin Observatory · Yale · UW

· DARPA · Caltech

Ένα μικρό ρομπότ στήνει μόνο του δικτύωμα σε τροχιά, μια πρωτιά για τις κατασκευές στο διάστημα

Η DARPA ανακοινώνει ότι το πρόγραμμά της NOM4D πραγματοποίησε την πρώτη αυτόματη συναρμολόγηση κατασκευής στο διάστημα. Ένα φορτίο του Caltech πάνω στο όχημα Vigoride-7 της Momentus, που εκτοξεύτηκε με την αποστολή Transporter-16 της SpaceX στα τέλη Μαρτίου, χρησιμοποίησε ένα απλό ρομπότ-γερανογέφυρα που κινείται σε τρεις ευθείς άξονες για να ενώσει σύνθετες ράβδους με ειδικούς κόμβους, τμήμα προς τμήμα, ξετυλίγοντας ταυτόχρονα ένα λεπτό ανακλαστικό πλέγμα — η βασική συνταγή μιας μεγάλης κεραίας. Από την ιδέα ως το λειτουργικό πρωτότυπο σε τροχιά πέρασαν 15 μήνες· ο απώτερος στόχος είναι κατασκευές εκατοντάδων μέτρων ή και χιλιομέτρων, πολύ μεγάλες για να εκτοξευτούν διπλωμένες. Στη συνέχεια μια ομάδα του Πανεπιστημίου του Ιλινόις θα δοκιμάσει στον διαστημικό σταθμό μια ρητίνη για ανθεκτικά σύνθετα υλικά. Επιφύλαξη: η DARPA δεν έδωσε το μέγεθος της κατασκευής· ήταν απόδειξη ιδέας, όχι λειτουργική κεραία.

1ηαυτόματη συναρμολόγηση σε τροχιά (DARPA)
3γραμμικοί άξονες του ρομπότ
15 μήνεςαπό την ιδέα ως το πρωτότυπο σε τροχιά

Πηγή: DARPA · Caltech

Προηγούμενες ειδήσεις (66)

· NASA

Τα δίδυμα σκάφη ESCAPADE της NASA περνούν δίπλα από τη Γη και ανάβουν μηχανές για τον Άρη

Τα δύο μικρά σκάφη ESCAPADE, που εκτοξεύτηκαν τον Νοέμβριο του 2025, επιστρέφουν αυτό το Σαββατοκύριακο στη Γη για να τη χρησιμοποιήσουν ως εφαλτήριο. Το πρώτο περνά πιο κοντά γύρω στις 10:00 UTC στις 7 Νοεμβρίου και το δεύτερο γύρω στις 11:00 UTC στις 9 Νοεμβρίου, σε ύψος περίπου 1.000–1.800 km· το καθένα ανάβει τη μηχανή του για περίπου εννέα λεπτά πάνω από τη νότια Αυστραλία και κατευθύνεται στον Άρη, όπου φτάνουν στις 7 και 9 Σεπτεμβρίου 2027. Κατά τη NASA είναι η πρώτη διέλευση από τη Γη με χρήση κινητήρα από αποστολή για τον Άρη, ένα τέχνασμα που επέτρεψε εκτόξευση εκτός του συνηθισμένου παραθύρου. Στον Άρη θα πετούν σε σχηματισμό για να μελετήσουν πώς ο ηλιακός άνεμος αφαιρεί την ατμόσφαιρα. Η δική μας ματιά: χρειάζεται τηλεσκόπιο, είναι αμυδρά και γρήγορα σημεία.

7 · 9 Νοεδιελεύσεις από τη Γη, 10:00 και 11:00 UTC
~9 λεπτάκαύση κινητήρα στο κοντινότερο σημείο
Σεπ 2027άφιξη στον Άρη

Πηγή: NASA

· Spaceweather.com · Star Walk

Ταυρίδες 2026: αρχίζει η εποχή των αργών «βολίδων του Halloween»

Η Γη μπαίνει στο ρεύμα συντριμμιών των Ταυριδών, την πηγή των λαμπρών και αργών διαττόντων που λέγονται βολίδες του Halloween. Δύο βροχές επικαλύπτονται: οι Νότιες Ταυρίδες (από τον κομήτη 2P/Encke, ενεργές 20 Σεπτεμβρίου–20 Νοεμβρίου, κορύφωση 4–5 Νοεμβρίου) και οι Βόρειες Ταυρίδες (από τον αστεροειδή 2004 TG10, ενεργές 20 Οκτωβρίου–10 Δεκεμβρίου, κορύφωση 11–12 Νοεμβρίου, αμέσως μετά τη νέα Σελήνη της 9ης). Η καθεμία δίνει μόνο περίπου 5 διάττοντες την ώρα, αλλά πολλοί είναι βολίδες· οι κάμερες ολόκληρου ουρανού της NASA κατέγραψαν Ταυρίδες ήδη στις 18 Οκτωβρίου. Το 2026 δεν είναι αναμενόμενη χρονιά «σμήνους». Η δική μας ματιά: κοίτα το βράδυ προς τον Ταύρο, κοντά στην Πούλια, και κάνε υπομονή.

4–5.11κορύφωση Νότιων Ταυριδών
11–12.11κορύφωση Βόρειων Ταυριδών, μετά τη νέα Σελήνη της 9ης Νοε.
~5/ώραδιάττοντες την ώρα το καθένα, συχνά λαμπροί και αργοί

Πηγή: Spaceweather.com · Star Walk

· Rubin Observatory · CfA

Το παρατηρητήριο Rubin βρίσκει τον πρώτο υποψήφιο νάνο πλανήτη, κρυμμένο κοντά στον Γαλαξία

Το παρατηρητήριο Vera C. Rubin έχει τον πρώτο πιθανό νάνο πλανήτη του: τον 2026 ED138, περίπου 46 AU από τον Ήλιο, πέρα από τη μέση απόσταση του Πλούτωνα. Ο Matthew Holman (Center for Astrophysics | Harvard & Smithsonian) τον εντόπισε στις 13 Οκτωβρίου με λογισμικό αναζήτησης που έγραψε με τον Kevin Napier, και ο Mario Jurić (Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον) τον επιβεβαίωσε με 20 ακόμη ανιχνεύσεις· παλαιότερες εικόνες της Dark Energy Camera πάνε το ίχνος του πίσω ως το 2016. Βρίσκεται κοντά στο πυκνό επίπεδο του Γαλαξία, που μάλλον τον έκρυβε από προηγούμενες έρευνες. Η τροχιά του έχει κλίση περίπου 25°. Επιφύλαξη: τα 600–1500 km βγαίνουν από τη λαμπρότητα και μια υποθετική ανακλαστικότητα· χρειάζονται υπέρυθρες μετρήσεις.

600–1500 kmεκτιμώμενο μέγεθος, όχι μετρημένο
46 AUαπό τον Ήλιο τώρα (Πλούτωνας: 40 κατά μέσο όρο)
~25°κλίση τροχιάς

Πηγή: Rubin Observatory · CfA

· ESA

Το πρώτο φως του Hera: ο αστεροειδής που χτύπησε το DART φαίνεται πια ως ξεχωριστός κόσμος

Το σκάφος Hera της ESA έστειλε την πρώτη του εικόνα όπου ο Δίδυμος (περίπου 780 m) και το φεγγάρι του Δίμορφος (περίπου 151 m) εμφανίζονται ως δύο αντικείμενα αντί για ένα σημείο φωτός. Ο Δίμορφος είναι ο στόχος που χτύπησε το σκάφος DART της NASA με 6,1 km/s τον Σεπτέμβριο του 2022, μικραίνοντας την τροχιά του κατά 32–33 λεπτά: «το πρώτο αντικείμενο του Ηλιακού Συστήματος του οποίου η τροχιά άλλαξε μετρήσιμα από ανθρώπινη ενέργεια», λέει ο υπεύθυνος της αποστολής Ian Carnelli. Το Hera και τα δύο CubeSat του, Milani και Juventas, θα χαρτογραφήσουν τον κρατήρα και θα εξετάσουν το εσωτερικό με ραντάρ. Η ESA σχεδιάζει να δημοσιεύσει τις πρώτες λεπτομερείς εικόνες του Δίμορφου στις 25 Νοεμβρίου. Η δική μας ματιά: έτσι ελέγχεται η πλανητική άμυνα, γυρνώντας να δεις.

780 mΔίδυμος, ο μεγαλύτερος αστεροειδής
151 mΔίμορφος, το φεγγάρι που χτύπησε το DART
25 Νοεπρώτες λεπτομερείς εικόνες του Δίμορφου

Πηγή: ESA

· Nature Astronomy

Και τα πέντε «γράμματα» του DNA και του RNA βρέθηκαν σε δείγματα του αστεροειδούς Ryugu

Ιαπωνική ομάδα με επικεφαλής τους Toshiki Koga και Yasuhiro Oba αναφέρει στο Nature Astronomy ότι δύο κόκκοι του αστεροειδούς Ryugu, που έφερε στη Γη το Hayabusa2 της JAXA, περιέχουν και τις πέντε κανονικές νουκλεοβάσεις: αδενίνη, γουανίνη, κυτοσίνη, θυμίνη και ουρακίλη, σε παρόμοιες ποσότητες και στους δύο. Μια μελέτη του 2023 είχε βρει μόνο ουρακίλη. Επειδή τα δείγματα συλλέχθηκαν στο διάστημα, σφραγίστηκαν και αναλύθηκαν σε υπερκάθαρα εργαστήρια, μια επιμόλυνση στη Γη είναι πολύ απίθανη — το πρόβλημα που σκίαζε πάντα ανάλογα ευρήματα σε μετεωρίτες. Τα δείγματα του Bennu της NASA έδωσαν το ίδιο πλήρες σετ το 2025. Επιφύλαξη: αυτά τα μόρια σχηματίζονται και χωρίς ζωή· το εύρημα λέει ότι τα δομικά κομμάτια ήταν κοινά στο πρώιμο Ηλιακό Σύστημα, όχι ότι υπήρχε εκεί ζωή.

5 / 5νουκλεοβάσεις DNA και RNA βρέθηκαν
5,4 gυλικό του Ryugu από το Hayabusa2
2023παλαιότερη μελέτη: μόνο ουρακίλη

Πηγή: Nature Astronomy

· NASA/JPL

Το Perseverance γίνεται το όχημα που έχει διανύσει τη μεγαλύτερη απόσταση σε άλλον κόσμο

Το ρόβερ Perseverance της NASA ξεπέρασε τα 45,22 km στις 11 Οκτωβρίου 2026, την 2006η αρειανή του μέρα, σπάζοντας το εξωγήινο ρεκόρ απόστασης του Opportunity, που διένυσε 45,16 km από το 2004 ως το 2018. Η επικεφαλής μηχανικός ρομποτικής του JPL Vandi Verma το αποδίδει στο σύστημα αυτόνομης οδήγησης AutoNav, που σχεδιάζει μόνο του διαδρομές ανάμεσα στους βράχους· τα τελευταία 200 m θα μπορούσαν να γίνουν σε μία αυτόνομη διαδρομή. Το Perseverance προσεδαφίστηκε στον κρατήρα Jezero τον Φεβρουάριο του 2021, ανέβηκε στο χείλος του και συλλέγει πυρήνες πετρωμάτων για πιθανή επιστροφή στη Γη. Η δική μας ματιά: ρεκόρ υπομονής όσο και ταχύτητας, κατά μέσο όρο περίπου 22 μέτρα ανά αρειανή μέρα.

45,22 kmδιανυθέντα στον Άρη ως τις 11 Οκτ 2026
45,16 kmπαλιό ρεκόρ του Opportunity (2004–2018)
Sol 2006αρειανή μέρα του ρεκόρ

Πηγή: NASA/JPL

· NASA JPL

Η νέα θέα του Curiosity δείχνει ένα μυστηριώδες στρώμα που «μοιάζει σχεδόν σοβατισμένο»

Πανόραμα Mastcam έξι εικόνων από το πρωί της 11ης Αυγούστου 2026 (sol 4.982), χωρίς ισορροπία λευκού, δείχνει μπλε τόνους μπροστά στο Curiosity και ηλιόλουστους βράχους σκαλισμένους από τον άνεμο, τα yardangs, περίπου 16 km μακριά στο όρος Sharp. Το στρώμα τους έχει άλλο χρώμα και περίεργη κλίση· ο επιστήμονας του έργου Ashwin Vasavada λέει ότι «μοιάζει σχεδόν σοβατισμένο», και μια ιδέα είναι τέφρα αρχαίων εκρήξεων. Το Curiosity, περίπου 1 km ψηλότερα από την αρχή της ανάβασης, θέλει να φτάσει στη βάση τους το 2027.

16 kmως τους βράχους (yardangs)
≈ 1 kmανέβηκε το Curiosity, ρεκόρ στον Άρη
2027σχεδιαζόμενη άφιξη στη βάση

Πηγή: NASA JPL

· ETH Zurich · Science Advances

Ο αστεροειδής Bennu είναι «υβρίδιο» εσωτερικού και εξωτερικού ηλιακού συστήματος, λένε τα ισότοπά του

Μισό γραμμάριο του δείγματος του Bennu που έφερε το OSIRIS-REx της NASA αναλύθηκε στο ETH της Ζυρίχης από την ομάδα της Maria Schönbächler, που μέτρησε ισότοπα σιδήρου, τιτανίου και χρωμίου ως χημικό αποτύπωμα. Bennu, Ryugu και μετεωρίτες CI μοιάζουν μεταξύ τους αλλά με καμία άλλη γνωστή ομάδα, κάτι που οι συγγραφείς εξηγούν με σκόνη που αναμείχθηκε κοντά στην πρώιμη γραμμή του πάγου, όπου ο νεαρός Δίας ίσως φιλτράριζε ό,τι περνούσε. «Ο Bennu είναι υβρίδιο», λέει η Schönbächler. Ο ρόλος του Δία είναι προτεινόμενο σενάριο (Science Advances, Σεπτέμβριος 2026).

0,5 gδείγματος του Bennu αναλύθηκαν στη Ζυρίχη
Fe · Ti · Crισότοπα ως αποτύπωμα
3όμοια: Bennu, Ryugu, μετεωρίτες CI

Πηγή: ETH Zurich · Science Advances

· Imperial College London · Nature Communications

Το «Grand Canyon» του Άρη ζει ακόμη: ένας σεισμός δείχνει ενεργό ρήγμα κάτω από το Valles Marineris

Το Valles Marineris, το μεγαλύτερο φαράγγι του ηλιακού συστήματος με μήκος περίπου 3.900 km και βάθος πάνω από 9 km, θεωρούνταν απολιθωμένο τοπίο. Μελέτη στο Nature Communications με επικεφαλής τους Jung-Hun Song και Doyeon Kim του Imperial College London συνδέει τον σεισμό S0976a, που κατέγραψε το InSight της NASA στις 25 Αυγούστου 2021 από την απέναντι πλευρά του Άρη, με απότομο ρήγμα 20–40 km κάτω από το φαράγγι όπου τεμάχη φλοιού γλίστρησαν πλάγια. Πρόσκρουση και κατολίσθηση αποκλείστηκαν. Επιφύλαξη: ένας σεισμός από ένα σεισμόμετρο· το InSight σιωπά από το 2022.

3.900 kmμήκος του Valles Marineris
20–40 kmβάθος του ρήγματος
1σεισμός: S0976a, 25 Αυγ 2021

Πηγή: Imperial College London · Nature Communications

· Astrometrik (Astronomy Engine)

Η Αφροδίτη περνά σήμερα ανάμεσα στη Γη και τον Ήλιο και επιστρέφει ως Αυγερινός τον Νοέμβριο

Η Αφροδίτη έφτασε σε κατώτερη σύνοδο στις 03:33 UTC στις 24 Οκτωβρίου, περνώντας 6,5° νότια του Ήλιου σε απόσταση περίπου 40,8 εκατομμυρίων km από τη Γη, την κοντινότερη φέτος. Προς το παρόν χάνεται στη λάμψη, αλλά ανεβαίνει γρήγορα στον ουρανό της αυγής: την 1η Νοεμβρίου ανατέλλει περίπου 53 λεπτά πριν από τον Ήλιο (Βιέννη), στις 10 Νοεμβρίου περίπου δύο ώρες πριν και στις 20 Νοεμβρίου περίπου τρεις ώρες πριν, με μέγεθος −4,8. Φτάνει τα −4,9 στις 27 Νοεμβρίου και τη μέγιστη αποχή από τον Ήλιο, 47°, στις 3 Ιανουαρίου 2027. Κοιτάξτε χαμηλά στα ανατολικά-νοτιοανατολικά πριν την ανατολή· ποτέ κιάλια κοντά στον Ήλιο.

40,8 εκατ. kmη Αφροδίτη από τη Γη σήμερα, η πιο κοντινή της χρονιάς
−4.9μέγιστη λαμπρότητα στις 27 Νοεμβρίου, στον πρωινό ουρανό
47°από τον Ήλιο στις 3 Ιανουαρίου 2027 (μέγιστη αποχή)

Πηγή: Astrometrik (Astronomy Engine)

· University of Queensland · arXiv

2.884 εκρηγνυόμενα άστρα προσθέτουν νέα ένδειξη ότι η σκοτεινή ενέργεια ίσως αλλάζει, αλλά όχι απόδειξη

Αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Queensland με επικεφαλής τους Ryan Camilleri και Tamara Davis ένωσαν 2.884 σουπερνόβες τύπου Ia από έξι επισκοπήσεις σε ένα προσεκτικά βαθμονομημένο σύνολο και μέτρησαν πώς επιταχύνθηκε η διαστολή του σύμπαντος. Μαζί με τις σουπερνόβες του Dark Energy Survey του 2024, την κοσμική ακτινοβολία υποβάθρου και χάρτες γαλαξιών, τα δεδομένα δείχνουν ξανά ότι η σκοτεινή ενέργεια δεν είναι σταθερή αλλά εξασθενεί με τον χρόνο. Οι συγγραφείς μιλούν για ένδειξη, δεν δίνουν σημαντικότητα ανακάλυψης και σημειώνουν ότι δείχνει σε λίγο διαφορετική κατεύθυνση από DES και DESI. Η επερχόμενη επισκόπηση DEBASS κοντινών σουπερνοβών θα οξύνει τον έλεγχο.

2,884σουπερνόβες τύπου Ia σε ένα ενιαίο σύνολο
6επισκοπήσεις ενώθηκαν: Foundation, Pan-STARRS, SDSS, SNLS, CSP, CfA
ένδειξηότι η σκοτεινή ενέργεια αλλάζει με τον χρόνο, όχι απόδειξη

Πηγή: University of Queensland · arXiv

· MPIfR · MNRAS

Δύο γιγάντιες μαύρες τρύπες περιφέρονται κάθε 121 ημέρες στον Markarian 501 και ίσως συγχωνευθούν μέσα σε έναν αιώνα

Ένας δεύτερος πίδακας στον πυρήνα του blazar Markarian 501, σε απόσταση περίπου 460 εκατομμυρίων ετών φωτός στον Ηρακλή, παραπέμπει σε δύο υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες που περιφέρονται η μία γύρω από την άλλη περίπου κάθε 121 ημέρες, σε απόσταση μόλις 250–540 φορές Γη–Ήλιος. Η ομάδα της Silke Britzen (Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας Max Planck) χρησιμοποίησε περίπου 23 χρόνια ραδιοδεδομένων· μια ευθυγράμμιση τον Ιούνιο του 2022 έδωσε δακτυλιοειδή δομή, ερμηνευμένη ως δακτύλιος Αϊνστάιν. Ανάλογα με τις μάζες, μπορεί να συγχωνευθούν σε μόλις περίπου 100 χρόνια. Η μελέτη είναι του Απριλίου 2026· η δεύτερη μαύρη τρύπα συνάγεται, δεν έχει απεικονιστεί, και δεν αποτελεί κίνδυνο.

121ημέρες: μία τροχιά του ζεύγους
250–540φορές η απόσταση Γης–Ήλιου
≈ 100χρόνια: η νωρίτερη δυνατή συγχώνευση (ανάλογα με τις μάζες)

Πηγή: MPIfR · MNRAS

· University of Warwick · RASTI

Το πρώτο πράσινο άστρο: ένα νεκρό άστρο που έγινε κιτρινοπράσινο από τους πλανήτες που κατάπιε

Αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Warwick λένε ότι ο WD J1330+6435, ένας ψυχρός λευκός νάνος σε απόσταση περίπου 300 ετών φωτός, είναι το πρώτο γνωστό πραγματικά πράσινο άστρο. Το νάτριο από βραχώδη συντρίμμια στην πολύ πυκνή ατμόσφαιρά του απορροφά το πορτοκαλί τμήμα του φωτός του και αφήνει ένα κιτρινοπράσινο. Το εύρημα προέρχεται από μελέτη 151 κοντινών λευκών νάνων: οι 146 φαίνονται θερμοί λευκοί, δύο κίτρινοι και τρεις ροζ, ένας ίσως το πιο κόκκινο γνωστό άστρο. Τα χρώματα υπολογίστηκαν από φάσματα· αυτό το πράσινο δεν φαίνεται με το μάτι ούτε με τηλεσκόπιο.

1ηγνωστό πραγματικά πράσινο άστρο: WD J1330+6435
≈ 300έτη φωτός, ένας ψυχρός λευκός νάνος
146/151κοντινοί λευκοί νάνοι που φαίνονται θερμοί λευκοί

Πηγή: University of Warwick · RASTI

· NASA · SpacePolicyOnline

Ενημέρωση Artemis της NASA: 14ήμερη πρόβα με σκάφη προσελήνωσης σε τροχιά γύρω από τη Γη το 2027, προσεληνώσεις το 2028

Σε ενημέρωση στο Διαστημικό Κέντρο Kennedy στις 23 Οκτωβρίου, ο διοικητής της NASA Jared Isaacman, ο Amit Kshatriya και ο διευθυντής του προγράμματος Artemis Jeremy Parsons είπαν ότι το Artemis III είναι εντός χρονοδιαγράμματος για τα μέσα του 2027. Τέσσερις αστροναύτες θα περάσουν περίπου 14 ημέρες σε τροχιά γύρω από τη Γη: πρώτα εκτοξεύεται το Blue Moon Mk2 της Blue Origin, το Orion προσδένεται σε αυτό την 3η ημέρα για δύο ημέρες ενώ το πλήρωμα δοκιμάζει την καμπίνα, και την 6η ημέρα εκτοξεύεται το Starship και το Orion προσδένεται για περίπου δύο ώρες. Οι προσεληνώσεις κοντά στον νότιο πόλο της Σελήνης θα ακολουθήσουν με τα Artemis IV και V το 2028· δεν είναι γνωστό ποιο σκάφος θα φτάσει πρώτο, και η επιτροπή ασφαλείας της NASA εξέφρασε ανησυχίες για την ετοιμότητά τους.

14ημέρες σε τροχιά γύρω από τη Γη για το Artemis III (μέσα 2027)
2σκάφη προσελήνωσης για πρόσδεση: Blue Moon και Starship
2028πρώτες επανδρωμένες προσεληνώσεις (Artemis IV και V)

Πηγή: NASA · SpacePolicyOnline

· Astrometrik · STScI · ESA/Webb

Το «γιγάντιο ερωτηματικό» του Webb: αληθινή εικόνα, αλλά του 2023, και ακόμη ανεξήγητη

Μια viral ανάρτηση λέει ότι το τηλεσκόπιο James Webb εντόπισε ένα φωτεινό ερωτηματικό στο βαθύ διάστημα. Η εικόνα είναι αληθινή, αλλά είναι απόσπασμα από φωτογραφία του Webb του νεαρού ζεύγους άστρων Herbig-Haro 46/47 που δημοσιεύθηκε στις 26 Ιουλίου 2023. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι πιθανότατα πρόκειται για δύο μακρινούς γαλαξίες σε συγχώνευση, όμως η απόστασή του δεν έχει μετρηθεί, άρα το «γιγάντιο» είναι εικασία. Το 2024 το Webb βρήκε δεύτερο ερωτηματικό που εξηγείται: ένα ζεύγος γαλαξιών μεγεθυμένο και ορατό πέντε φορές λόγω της βαρύτητας ενός σμήνους.

2023δημοσίευση εικόνας (26 Ιουλ.), όχι νέα
?απόσταση του ερωτηματικού: δεν μετρήθηκε
5×δεύτερο ερωτηματικό (2024): ένα ζεύγος πέντε φορές

Πηγή: Astrometrik · STScI · ESA/Webb

· ESA

Το Euclid βρίσκει τον πρώτο του κομήτη, C/2026 S1, πολύ πάνω από τους πλανήτες ανάμεσα σε Δία και Κρόνο

Το Euclid, το τηλεσκόπιο της ESA για τη χαρτογράφηση του σκοτεινού σύμπαντος, ανακάλυψε τον πρώτο του νέο κομήτη. Ο Mikko Pöntinen του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι τον εντόπισε ως αμυδρή γραμμή σε εικόνες του Euclid Deep Field North από τις 16–24 Σεπτεμβρίου· το Minor Planet Center τον επιβεβαίωσε ως κομήτη στις 8 Οκτωβρίου. Ο C/2026 S1 (Euclid) απέχει περίπου 1,3 δισ. km από τη Γη, ανάμεσα στις τροχιές του Δία και του Κρόνου αλλά πολύ πάνω από το επίπεδο των πλανητών, σε τροχιά χιλιάδων ετών. Η δική μας ματιά: μια επισκόπηση για γαλαξίες συνεχίζει να βρίσκει το Ηλιακό Σύστημα στις εικόνες της.

C/2026 S1όνομα: κομήτης (Euclid)
1,3 δισ. kmαπό τη Γη, ανάμεσα σε Δία και Κρόνο
16λήψεις του Euclid όπου εμφανίζεται

Πηγή: ESA

· JAXA · Space.com

Το ιαπωνικό MMX ταξιδεύει προς τον Φόβο: η εκτόξευση του H3 πήγε όπως είχε σχεδιαστεί

Το Martian Moons eXploration της JAXA απογειώθηκε με την 10η πτήση του H3 από την Τανεγκασίμα στις 19:41:03 UTC της 19ης Οκτωβρίου (04:41 JST της 20ής). Περίπου 71 λεπτά αργότερα το σκάφος αποχωρίστηκε και έφτασε στην προγραμματισμένη τροχιά, σύμφωνα με τη JAXA. Το MMX θα φτάσει στον Άρη τον Αύγουστο του 2027, θα μείνει περίπου τρία χρόνια στο σύστημα του Άρη και θα προσεδαφιστεί δύο φορές στον Φόβο· το μικρό γαλλογερμανικό ρόβερ Idefix θα κατέβει στα τέλη του 2028 ή αρχές του 2029. Επιστρέφει τον Νοέμβριο του 2030 και μια κάψουλα με περίπου 10 γραμμάρια από τον Φόβο θα προσγειωθεί στην Αυστραλία το 2031. Η δική μας ματιά: αν πετύχει, θα είναι το πρώτο δείγμα από δορυφόρο του Άρη· το ρωσικό Phobos-Grunt δεν βγήκε καν από τη γήινη τροχιά το 2011.

71 λεπτάμετά την απογείωση: αποχωρισμός, σωστή τροχιά
2027άφιξη στον Άρη (Αύγουστος)
2031δείγμα του Φόβου πίσω στη Γη

Πηγή: JAXA · Space.com

· timeanddate.com

Σελήνη του Κυνηγού 2026: πανσέληνος στο ηλιοβασίλεμα, νύχτα με τη νύχτα – γιατί

Η Σελήνη του Κυνηγού γίνεται πανσέληνος στις 26 Οκτωβρίου στις 04:12 UTC. Αυτές τις μέρες η Σελήνη ανατέλλει στη Βιέννη μόνο 16–23 λεπτά αργότερα κάθε βράδυ αντί για τα συνηθισμένα 50, οπότε το σεληνόφως ακολουθεί το ηλιοβασίλεμα αρκετές νύχτες στη σειρά. Είναι και λίγο πιο κοντά από τον μέσο όρο, περίπου 369.000 km, και στην Κεντρική Ευρώπη οι ώρες γυρίζουν πίσω στις 25 Οκτωβρίου, άρα ανατέλλει μία ώρα νωρίτερα με το ρολόι. Δες το βίντεό μας ενός λεπτού· κοίτα χαμηλά στα ανατολικά-βορειοανατολικά.

26.10πανσέληνος, 04:12 UTC
≈ 368 900 kmαπόσταση στην πανσέληνο
ENEπού ανατέλλει, στη δύση του Ηλίου

Πηγή: timeanddate.com

· EarthSky

Η σκόνη του κομήτη του Χάλεϊ φωτίζει τον ουρανό αυτή την εβδομάδα: πότε να δεις τις Ωριωνίδες από εκεί που είσαι

Οι Ωριωνίδες, σκόνη από τον κομήτη του Χάλεϊ, μπαίνουν στην ατμόσφαιρα με 66 km/s και κορυφώνονται τη νύχτα 21–22 Οκτωβρίου με περίπου 10–20 διάττοντες την ώρα κάτω από σκοτεινό ουρανό. Εκείνη τη νύχτα η Σελήνη δύει γύρω στις 02:45 στη Βιέννη και στις 03:00 στην Κωνσταντινούπολη, άρα οι καλύτερες ώρες είναι λίγο πριν την αυγή· οι νύχτες πριν είναι πιο σκοτεινές. Δες το βίντεό μας ενός λεπτού και χρησιμοποίησε την αντίστροφη μέτρηση για την τοποθεσία σου.

21.10κορύφωση, ~18:00 UTC
10–20διάττοντες την ώρα (σκοτεινός ουρανός)
66 km/sπολύ γρήγορες, από τον Χάλεϊ

Πηγή: EarthSky

· Astrometrik · ApJ · ScienceAlert

Το «σήμα από το κενό» του JWST: μια ανεξήγητη υπέρυθρη γραμμή στο Πολύ Βαθύ Πεδίο του Hubble

Μια ανάρτηση που κυκλοφορεί ευρέως λέει ότι το Webb έπιασε «μυστηριώδες σήμα» από το κενό διάστημα. Ο πυρήνας ισχύει: στο Πολύ Βαθύ Πεδίο του Hubble, το NIRSpec κατέγραψε μία μόνο υπέρυθρη γραμμή εκπομπής, κοντά στα 1,6 μικρόμετρα, εκεί όπου ούτε οι εικόνες του Hubble ούτε του Webb δείχνουν κάτι. Εμφανίστηκε τον Αύγουστο και τον Νοέμβριο 2023, με διαφορά 88 ημερών, αλλά όχι σε δεδομένα του Οκτωβρίου 2022. Μακρινός γαλαξίας, υπερκαινοφανής ή άστρο που διαλύεται από μαύρη τρύπα ταιριάζουν άσχημα. Η δική μας ματιά: πραγματικό και ανεξήγητο, αλλά όχι μήνυμα.

1,6 μmμία μόνο υπέρυθρη γραμμή εκπομπής
88ημέρες ανάμεσα στις δύο ανιχνεύσεις
0αντικείμενα εκεί στις εικόνες Hubble ή Webb

Πηγή: Astrometrik · ApJ · ScienceAlert

· Astrometrik · Quanta · EHT

Μπορεί μια μαύρη τρύπα να καταστρέψει πληροφορία; Το παράδοξο του Hawking στα 50 του, με τον Sgr A*

Μια viral ανάρτηση περιγράφει τη μαύρη τρύπα του Γαλαξία μας, τον Τοξότη Α*, ως «εντελώς αόρατο». Από τον ορίζοντά του δεν διαφεύγει φως, αλλά βλέπουμε τις επιδράσεις του: άστρα σε τροχιά γύρω από 4,3 εκατομμύρια ηλιακές μάζες και τη σκιά του, που απεικονίστηκε το 2022. Το βαθύτερο ερώτημα είναι πραγματικό. Το 1976 ο Stephen Hawking υποστήριξε ότι οι μαύρες τρύπες που εξατμίζονται θα έσβηναν την πληροφορία, κάτι που απαγορεύει η κβαντική μηχανική. Από το 2019 απλοποιημένα θεωρητικά μοντέλα δείχνουν ότι η πληροφορία μπορεί να βγει, αλλά αυτό δεν έχει ελεγχθεί και ο μηχανισμός είναι άγνωστος. Ξεχωρίζουμε παρατήρηση και υπολογισμό.

50χρόνια από το παράδοξο του Hawking (1976)
≈ 25 mn kmορίζοντας γεγονότων του Sgr A*
10⁸⁷ yrγια να εξατμιστεί ο Sgr A*

Πηγή: Astrometrik · Quanta · EHT

· Astrometrik · Wikipedia · ApJ

Μπετελγκέζ ή Ρίγκελ: ποιος γίγαντας του Ωρίωνα θα εκραγεί πρώτος;

Από τότε που ο Μπετελγκέζ αμαυρώνεται ξανά, οι αναγνώστες μάς ρωτούν ποιος από τους δύο υπεργίγαντες του Ωρίωνα θα γίνει πρώτος σουπερνόβα. Ο Μπετελγκέζ είναι ερυθρός υπεργίγαντας περίπου 750 φορές πλατύτερος από τον Ήλιο, σε απόσταση περίπου 550 ετών φωτός· ο Ρίγκελ είναι κυανός υπεργίγαντας περίπου 74 φορές πλατύτερος, με 18 έως 24 ηλιακές μάζες, περίπου στα 850 έτη φωτός. Οι παλμοί του δείχνουν ότι ίσως υπήρξε ήδη ερυθρός υπεργίγαντας, η χημεία του λέει ότι είναι ακόμη καθ’ οδόν, και οι εκτιμήσεις λαμπρότητας κυμαίνονται από 61.500 έως 363.000 ήλιους. Η δική μας ματιά: κανείς δεν μπορεί ακόμη να ορίσει νικητή, και οι δύο είναι με ασφάλεια μακριά.

750 vs 74φορές την ακτίνα του Ήλιου
550 / 850έτη φωτός μακριά
≈ 160 lyτόσο κοντά πρέπει να είναι μια σουπερνόβα για να βλάψει τη Γη

Πηγή: Astrometrik · Wikipedia · ApJ

· Spektrum.de · ATel · AAVSO

Ο Μπετελγκέζ αμαυρώνεται ξανά: η ισχυρότερη πτώση από τη Μεγάλη Αμαύρωση

Από τον Αύγουστο του 2026 ο Μπετελγκέζ, ο κόκκινος ώμος του Ωρίωνα, έχει πέσει από μέγεθος περίπου 0,5 σε 0,95, η ισχυρότερη πτώση του εδώ και πάνω από έξι χρόνια. Φάσματα από το τηλεσκόπιο STELLA δείχνουν ότι η εσωτερική του ατμόσφαιρα πέφτει προς τα μέσα ταχύτερα, μέρος της φυσικής παλμικής δραστηριότητας του άστρου· δεν υπάρχουν ακόμη σημάδια εκτίναξης αερίου που σχηματίζει σκόνη όπως το 2019–2020, και τα μοντέλα τοποθετούν τη σουπερνόβα πάνω από 100.000 χρόνια μακριά. Η δική μας ματιά: συγκρίνετέ τον με τον Αλδεβαράν πριν από την αυγή· τώρα φαίνεται περίπου εξίσου λαμπρός.

0.5 → 0.95μέγεθος από τον Αύγουστο 2026
≈ −34 %λιγότερο φως από το συνηθισμένο
> 100 000χρόνια ως τη σουπερνόβα (μοντέλα)

Πηγή: Spektrum.de · ATel · AAVSO

· Universe Today · NASA JPL

Το SPHEREx παίρνει τα «δακτυλικά αποτυπώματα» 33 «αποτυχημένων άστρων» και εκθέτει τα μοντέλα

Ο χαρτογράφος όλου του ουρανού SPHEREx της NASA κατέγραψε λεπτομερή υπέρυθρα φάσματα 33 καφέ νάνων σε απόσταση 7 έως 100 ετών φωτός, σωμάτων πολύ μικρών για να καίνε υδρογόνο όπως τα πραγματικά άστρα. Στα 102 χρωματικά κανάλια του, από 0,75 έως 5 μικρόμετρα, η ομάδα του Zafar Rustamkulov (Caltech και JPL) είδε υδρατμούς, μεθάνιο και μονοξείδιο του άνθρακα και παρακολούθησε πώς ο άνθρακας περνά από το μονοξείδιο στο μεθάνιο όταν αυτά τα σώματα ψύχονται κάτω από περίπου 1.000 K. Κανένα από πέντε κορυφαία ατμοσφαιρικά μοντέλα δεν ταίριαξε σε όλες τις λεπτομέρειες, ενώ κάποια έπεσαν έξω στο μέγεθος κατά 20 έως 50%. Η μελέτη δημοσιεύεται στο The Astrophysical Journal Letters. Η δική μας ματιά: η επισκόπηση του SPHEREx θα προσθέσει σύντομα χιλιάδες ακόμη, θησαυρό και για τους ψυχρούς γιγάντιους πλανήτες.

33κοντινοί καφέ νάνοι μετρήθηκαν
102χρωματικά κανάλια σε όλο τον ουρανό
7–100 lyεύρος αποστάσεων του δείγματος

Πηγή: Universe Today · NASA JPL

· NASA Chandra

Το Chandra λύνει το «κλειδί του σολ»: ένα ραδιονέφος που αναζωπύρωσαν συγκρουόμενα σμήνη γαλαξιών

Μια ραδιοδομή σε σχήμα κλειδιού του σολ, κρυμμένη σχεδόν ακριβώς πίσω από το επίπεδο του Γαλαξία μας, βρίσκεται μέσα σε ένα σμήνος γαλαξιών, όπως έδειξαν το Chandra της NASA και το γερμανορωσικό τηλεσκόπιο eROSITA εντοπίζοντας το αέριό του θερμοκρασίας εκατομμυρίων βαθμών. Το σμήνος είναι στην πραγματικότητα δύο σμήνη που συγκρούστηκαν μετωπικά πριν από μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια. Ομάδα με επικεφαλής τον Andrea Botteon του ιταλικού INAF γράφει στο Astronomy & Astrophysics ότι μια παλιά έκρηξη μιας κεντρικής μαύρης τρύπας γέμισε πρώτα την περιοχή με γρήγορα σωματίδια που έσβησαν, και η σύγκρουση στη συνέχεια τα συμπίεσε και τα ενεργοποίησε ξανά, ώστε λάμπουν πάλι στις ραδιοεικόνες του LOFAR. Η δική μας ματιά: το σχήμα είναι σύμπτωση, αλλά η φυσική είναι μια ωραία ιστορία σε δύο πράξεις.

2συγκρουόμενα σμήνη γαλαξιών
few 100 Myrαπό τη μετωπική σύγκρουση
INAFμελέτη με ιταλική ηγεσία, A&A

Πηγή: NASA Chandra

· NASA

Η θερμική ασπίδα του Artemis II πέρασε: δέκα φορές λιγότερη ζημιά από το Artemis I

Η λεπτομερής ανάλυση της NASA επιβεβαιώνει ότι η θερμική ασπίδα του Orion λειτούργησε όπως αναμενόταν όταν οι τέσσερις αστροναύτες του Artemis II επέστρεψαν από τη Σελήνη στις 10 Απριλίου 2026. Με επανείσοδο στις 39 φορές την ταχύτητα του ήχου και πάνω από 2.200 °C εξωτερικά, εμφάνισε μόνο εννέα σημεία απώλειας απανθρακωμένου υλικού, έναντι 103 στο μη επανδρωμένο Artemis I, χάρη σε τροποποιημένη τροχιά επανεισόδου. Η καμπίνα έμεινε περίπου στους 24 °C. Η ασπίδα του Artemis III, με πιο ομοιόμορφα μπλοκ Avcoat, έχει ήδη τοποθετηθεί· το πλήρωμα, με τον Luca Parmitano της ESA, πετά σε γήινη τροχιά του χρόνου, πριν ξεκινήσουν οι προσεληνώσεις με το Artemis IV το 2028. Η δική μας ματιά: η μεγαλύτερη τεχνική αμφιβολία για το Orion λύθηκε.

9 vs 103σημεία απώλειας υλικού, Artemis II έναντι Artemis I
Mach 39μέγιστη ταχύτητα επανεισόδου
> 2,200 °Cεξωτερική θερμοκρασία στο μέγιστο

Πηγή: NASA

· Universe Today · ESA

Η Hera της ESA φτάνει τον Νοέμβριο στους αστεροειδείς που χτύπησε το DART

Μετά από ταξίδι δύο ετών, η Hera της ESA θα συναντήσει τον Νοέμβριο του 2026 τον διπλό αστεροειδή Δίδυμο και τον δορυφόρο του, τον Δίμορφο των 151 μέτρων, προσφέροντας την πρώτη κοντινή ματιά στον κρατήρα και στην αλλαγμένη επιφάνεια που άφησε το σκάφος DART της NASA, το οποίο προσέκρουσε με 6,6 km/s το 2022 και μείωσε κατά περίπου 32 λεπτά την τροχιά 11 ωρών και 55 λεπτών του Δίμορφου. Λίγο μετά την άφιξη η Hera θα απελευθερώσει δύο cubesats: το Juventas, κατασκευασμένο στο Λουξεμβούργο, θα εξετάσει το εσωτερικό των αστεροειδών και ίσως προσεδαφιστεί στον Δίμορφο, και το Milani, από το Τορίνο, θα μελετήσει τη σκόνη τους. Η δική μας ματιά: αυτή η συνέχεια κάνει το DART πραγματική δοκιμή πλανητικής άμυνας.

Nov 2026συνάντηση με Δίδυμο και Δίμορφο
−32 minτροχιά του Δίμορφου μετά την πρόσκρουση DART
2cubesats: Milani (Ιταλία) και Juventas

Πηγή: Universe Today · ESA

· NASA · Space.com

Διαστημική μέδουσα πάνω από τη Φλόριντα: γιατί έλαμψαν τα καυσαέρια της CRS-35 πριν από την ανατολή

Όταν η SpaceX εκτόξευσε την αποστολή φορτίου CRS-35 της NASA προς τον ISS στις 6:35 EDT στις 13 Οκτωβρίου 2026, μια γιγάντια φωτεινή «μέδουσα» απλώθηκε στον σκοτεινό ουρανό. Η εκτόξευση έγινε 47 λεπτά πριν από την ανατολή: σύμφωνα με τον υπολογισμό μας ο Ήλιος ήταν 10,5° κάτω από τον ορίζοντα, οπότε το έδαφος ήταν σκοτεινό αλλά ό,τι βρισκόταν πάνω από περίπου 110 km ήταν ήδη στο ηλιακό φως, και τα καυσαέρια φωτίστηκαν καθώς ανέβηκαν στο φως και απλώθηκαν στον αραιό αέρα. Το Dragon μεταφέρει περίπου 2.860 kg, μαζί με τα τελευταία ηλιακά πάνελ iROSA. Η δική μας ματιά: αξίζει να παρακολουθείτε τις εκτοξεύσεις στο λυκόφως.

47 minπριν από την ανατολή κατά την απογείωση
−10.5°Ήλιος κάτω από τον ορίζοντα στο Κανάβεραλ
≈ 110 kmύψος πάνω από το οποίο ήταν ήδη ηλιόλουστο

Πηγή: NASA · Space.com

· Space.com · NASA

Βολίδες σε κάμερες κουδουνιού: γιατί φαίνονται κοντά ενώ απέχουν εκατοντάδες km

Στις 6 Οκτωβρίου 2026, γύρω στη 1:03 τοπική ώρα, μια πράσινη βολίδα διέσχισε την Αριζόνα· την κατέγραψαν μια κάμερα κουδουνιού κοντά στο Scottsdale και μια webcam στο Dragoon, και η American Meteor Society εκτιμά ότι ο βράχος είχε το μέγεθος μικρού αυτοκινήτου. Οι βολίδες λάμπουν περίπου μεταξύ 100 και 40 km ύψους, οπότε ακόμη και μία που μοιάζει να πέφτει «πίσω από τα δέντρα» απέχει συνήθως 100 έως μερικές εκατοντάδες χιλιόμετρα, και λάμπουν επειδή συμπιέζουν τον αέρα σε πλάσμα, όχι λόγω τριβής. Η δική μας ματιά: οι Ταυρίδες, πλούσιες σε αργές και φωτεινές βολίδες, κορυφώνονται γύρω στις 5 και 12 Νοεμβρίου, με νέα Σελήνη στις 9.

100→40 kmύψος όπου λάμπει μια βολίδα
≈ 340 kmαπόσταση, αν τελειώνει 10° πάνω από τον ορίζοντα
5 & 12 Novκορυφές Ταυρίδων, νέα Σελήνη 9 Νοε.

Πηγή: Space.com · NASA

· L’essentiel · NASA

Κόκκινες «μέδουσες» πάνω από την Κορσική: τα ξωτικά ήρθαν από καταιγίδα 600 km μακριά

Τη νύχτα της 16ης προς 17η Σεπτεμβρίου 2026 ο φωτογράφος Florian Riou απαθανάτισε γιγάντια κόκκινα ξωτικά πάνω από το χωριό Montemaggiore κοντά στο Calvi της Κορσικής· οι εικόνες του έγιναν viral τον Οκτώβριο. Τα ξωτικά είναι λάμψεις σε ύψος 50–90 km, ακριβώς κάτω από το όριο του διαστήματος, που πυροδοτούνται από ισχυρούς κεραυνούς και κρατούν λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου. Η καταιγίδα ήταν κοντά στη Βαρκελώνη, περίπου 500–700 km μακριά: σε αυτή την απόσταση τα σύννεφα είναι κάτω από τον ορίζοντα, αλλά τα ξωτικά παραμένουν περίπου 5° πάνω από αυτόν. Η δική μας ματιά: ωραία υπενθύμιση ότι ο ουρανός πάνω από τη θάλασσα μπορεί να κρύβει μια καταιγίδα και να δείχνει ακόμη τα πυροτεχνήματά της.

50–90 kmύψος ενός κόκκινου ξωτικού
≈ 600 kmαπό την Κορσική ως την καταιγίδα κοντά στη Βαρκελώνη
msκρατά μόνο λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου

Πηγή: L’essentiel · NASA

· NOAA SWPC

Ηλιακή καταιγίδα χτυπά τη Γη: σέλας G3 ως τη νότια ακτή της Αγγλίας

Μια στεμματική εκτίναξη μάζας από την ηλιακή έκλαμψη M6.7 της 8ης Οκτωβρίου έφτασε στη Γη στις 14:34 UTC της 10ης Οκτωβρίου, και η NOAA ανέφερε ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα G3 (Kp 7) από τις 17:58 UTC. Το βόρειο σέλας φωτογραφήθηκε σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο έως τη νότια ακτή της Αγγλίας και στη βόρεια Γερμανία· η Αυστρία ήταν κυρίως συννεφιασμένη και δεν βρήκαμε επιβεβαιωμένη παρατήρηση από την Τουρκία. Η NOAA διατήρησε επιτήρηση G2 για τις 11 Οκτωβρίου. Η δική μας ματιά: η περιοχή 4549 μπορεί ακόμη να δώσει εκλάμψεις, οπότε τις καθαρές νύχτες αξίζει να κοιτάτε τον δείκτη Kp.

G3ισχυρή γεωμαγνητική καταιγίδα, Kp 7
56 nTμαγνητικό τίναγμα στο Niemegk, 15:16 UTC
M6.7έκλαμψη 8ης Οκτωβρίου, περιοχή 4549

Πηγή: NOAA SWPC

· arXiv (Ortiz Ceballos, Berger, Cendes)

Πρώτο ραδιοσήμα από εξωπλανήτη: το σέλας του β Pictoris b «τραγουδά»

Με το νοτιοαφρικανικό τηλεσκόπιο MeerKAT, αστρονόμοι απέδωσαν για πρώτη φορά ραδιοεκλάμψεις σε εξωπλανήτη και όχι στο άστρο του: στον γίγαντα β Pictoris b, περίπου 64 έτη φωτός μακριά. Οι έντονα πολωμένες εκλάμψεις έως 3,5 GHz είναι εκπομπή σέλαος, όπως του Δία, και δείχνουν μαγνητικό πεδίο τουλάχιστον περίπου 1.250 gauss, χιλιάδες φορές της Γης. Πρόκειται για προδημοσίευση (arXiv, Σεπτέμβριος 2026) χωρίς κρίση. Η δική μας ματιά: όχι εξωγήινοι, αλλά σχεδόν εξίσου συναρπαστικό· πλέον μετράμε τον μαγνητισμό άλλων κόσμων.

1stραδιοσήμα από εξωπλανήτη
≥1250 Gμαγνητικό πεδίο, χιλιάδες × Γη
~64 lyμακριά, 12 μάζες Δία

Πηγή: arXiv (Ortiz Ceballos, Berger, Cendes)

· NASA Science

Το Webb εντόπισε την πιο μακρινή γρήγορη ραδιοέκλαμψη που έχει δει ποτέ

Ομάδα με επικεφαλής τη Manisha Caleb του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ βρήκε με το Διαστημικό Τηλεσκόπιο James Webb τον γαλαξία-ξενιστή του FRB 20240304B, μιας ραδιολάμψης διάρκειας χιλιοστών του δευτερολέπτου που κατέγραψε η νοτιοαφρικανική συστοιχία MeerKAT στις 4 Μαρτίου 2024. Το όργανο NIRSpec του Webb μέτρησε ερυθρομετατόπιση 2,148: η έκλαμψη ξεκίνησε περίπου 3 δισεκατομμύρια χρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη και είναι η πιο μακρινή γνωστή γρήγορη ραδιοέκλαμψη. Ο ξενιστής είναι ένας μικρός, νεαρός νάνος γαλαξίας με έντονη αστρογένεση, περίπου 1.000 φορές λιγότερο μαζικός απ’ ό,τι αναμενόταν και πολύ αμυδρός για το Keck και άλλα επίγεια τηλεσκόπια. Επειδή σχημάτισε τα περισσότερα άστρα του μέσα σε περίπου 30 εκατομμύρια χρόνια, η ομάδα θεωρεί πιθανότερη πηγή τα νεαρά μάγναστρα παρά τις συγχωνεύσεις άστρων νετρονίων. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο Science στις 8 Οκτωβρίου 2026. Η δική μας ματιά: οι γρήγορες ραδιοεκλάμψεις παραμένουν γρίφος, αλλά αυτή δείχνει καθαρά προς νεαρά, υπερμαγνητισμένα νεκρά άστρα.

z = 2.148ερυθρομετατόπιση, νέο ρεκόρ
~3 bnχρόνια μετά τη Μεγάλη Έκρηξη

Πηγή: NASA Science

· NASA

Το Crew-12 προσθαλασσώθηκε έξω από το Λος Άντζελες μετά από 237 ημέρες

Η αποστολή Crew-12 της NASA και της SpaceX ολοκληρώθηκε στις 15:34 UTC στις 8 Οκτωβρίου 2026, όταν η κάψουλα Dragon Freedom προσθαλασσώθηκε στον Ειρηνικό, ανοιχτά του Λος Άντζελες. Επέβαιναν οι αστροναύτες της NASA Jessica Meir και Jack Hathaway, η αστροναύτισσα της ESA Sophie Adenot και ο κοσμοναύτης της Roscosmos Andrey Fedyaev, που είχαν αποσυνδεθεί από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό στις 7 Οκτωβρίου. Το πλήρωμα εκτοξεύτηκε στις 13 Φεβρουαρίου, έμεινε 237 ημέρες στον σταθμό και πραγματοποίησε τέσσερις διαστημικούς περιπάτους. Η Meir φτάνει πλέον τις 440 ημέρες στο διάστημα και μπαίνει στο top 10 όλων των εποχών της NASA· για τον Hathaway και την Adenot ήταν η πρώτη πτήση. Η δική μας ματιά: καθαρή αλλαγή βάρδιας — το Crew-13 ήταν ήδη επί του σταθμού, οπότε δεν έμεινε ποτέ με λιγότερα χέρια.

237ημέρες στον ISS
440ημέρες στο διάστημα: σύνολο Meir

Πηγή: NASA

· NASA Science

Η σεληνιακή επιστήμη του Artemis II: το πλήρωμα είδε πέντε λάμψεις πρόσκρουσης

Η NASA παρουσίασε στις 7 Οκτωβρίου 2026, στο Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο της Αττάλειας (Τουρκία), τα προκαταρκτικά σεληνιακά επιστημονικά αποτελέσματα του Artemis II και διέθεσε πάνω από 800 GB δεδομένων της αποστολής σε ερευνητές όλου του κόσμου. Στην πτήση του Απριλίου οι τέσσερις αστροναύτες πέρασαν περίπου επτά ώρες στα παράθυρα του Orion και βρέθηκαν 6.545 km (4.067 μίλια) πάνω από την επιφάνεια στο πλησιέστερο σημείο. Όσο η Σελήνη έκρυβε τον Ήλιο για 54 λεπτά, είδαν από περίπου 74.000 km πέντε αμυδρές λάμψεις από βράχους όχι μεγαλύτερους από περίπου 5 cm που έπεφταν στην επιφάνεια — πιθανότατα οι πιο αμυδρές λάμψεις πρόσκρουσης που έχουν δει ποτέ ανθρώπινα μάτια χωρίς όργανα. Το πλήρωμα περιέγραψε επίσης λεπτές αποχρώσεις, από καφέ και μπεζ έως πράσινο και μπλε, που μπορεί να προδίδουν διαφορετικά πετρώματα και ορυκτά. Η NASA σχεδιάζει το Artemis III το 2027 ως δοκιμή πρόσδεσης σε τροχιά γύρω από τη Γη και επανδρωμένη προσελήνωση κοντά στον νότιο πόλο με το Artemis IV το 2028. Η δική μας ματιά: το εκπαιδευμένο ανθρώπινο μάτι πιάνει ακόμη όσα ξεφεύγουν από τις κάμερες — καλά νέα για τους γεωλόγους που θα περπατήσουν στον νότιο πόλο.

5λάμψεις πρόσκρουσης με γυμνό μάτι
54 minο Ήλιος πίσω από τη Σελήνη

Πηγή: NASA Science

· Korea Times

Ο νοτιοκορεατικός πύραυλος Nuri έθεσε σε τροχιά 14 από 15 δορυφόρους

Ο εγχώριος νοτιοκορεατικός πύραυλος Nuri (KSLV-II) εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Naro στο Goheung στις 03:25 UTC (12:25 τοπική ώρα) στις 7 Οκτωβρίου 2026. Μετέφερε ρεκόρ 15 δορυφόρων, συνολικά περίπου 1.071 kg, προς ηλιοσύγχρονη τροχιά στα 570 km: πέντε μικροδορυφόρους παρατήρησης της Γης NEONSAT και δέκα cubesat. Και οι πέντε NEONSAT αποχωρίστηκαν και επικοινώνησαν με το έδαφος μέσα στη μέρα, όμως ένα cubesat, το PERSAT02 της εταιρείας Quaternion, δεν αποκολλήθηκε από τον πύραυλο. Είναι η τέταρτη επιτυχία του Nuri σε πέντε εκτοξεύσεις μετά την αποτυχημένη πρώτη πτήση του 2021· οι επόμενοι πέντε NEONSAT θα πετάξουν το 2027. Η δική μας ματιά: ο Nuri περνά από πύραυλος δοκιμών σε κανονικό εκτοξευτή, και ο πρώτος αστερισμός δορυφόρων της Νότιας Κορέας παίρνει μορφή.

14/15δορυφόροι σε τροχιά
570 kmτροχιά-στόχος

Πηγή: Korea Times

· Nobel Prize

Νόμπελ Φυσικής 2026 στον Francis Halzen του IceCube

Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών απένειμε στις 6 Οκτωβρίου το Βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2026 στον Francis Halzen του Πανεπιστημίου Wisconsin–Madison. Ο Βελγοαμερικανός φυσικός τιμάται για τον καθοριστικό ρόλο του στην κατασκευή του Παρατηρητηρίου Νετρίνων IceCube και για την ανακάλυψη νετρίνων υψηλής ενέργειας από κοσμικές πηγές. Το IceCube παρακολουθεί ένα κυβικό χιλιόμετρο πάγου στον Νότιο Πόλο με περισσότερους από 5.000 αισθητήρες φωτός, ιδέα που ο Halzen πρότεινε πρώτη φορά το 1988. Το 2013 κατέγραψε τα πρώτα νετρίνα υψηλής ενέργειας από έξω από το Ηλιακό Σύστημα και το 2023 έδωσε την πρώτη εικόνα του Γαλαξία μας με νετρίνα. Το βραβείο, ύψους 12 εκατομμυρίων σουηδικών κορωνών, θα επιδοθεί στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου. Η δική μας ματιά: ένα Νόμπελ για ένα τηλεσκόπιο θαμμένο στον πάγο που κοιτά τον ουρανό μέσα από τη Γη — η αστρονομία νετρίνων ενηλικιώθηκε.

1 km³πάγος Ανταρκτικής: IceCube
2013πρώτα κοσμικά νετρίνα

Πηγή: Nobel Prize

· Forbes

6 Οκτωβρίου: η Σελήνη κρύβει τον Δία· από Ευρώπη και Τουρκία ανατέλλουν δίπλα δίπλα την αυγή

Την Τρίτη 6 Οκτωβρίου ο φθίνων μηνίσκος της Σελήνης περνά μπροστά από τον Δία. Από τμήματα της Βόρειας Αμερικής και της Καραϊβικής συμβαίνει πριν την αυγή (Νέα Υόρκη: 4:23–5:27 EDT)· από τη Δυτική Αφρική, μέρα. Από Ευρώπη και Τουρκία δεν υπάρχει απόκρυψη, αλλά πριν την ανατολή ο Δίας λάμπει 2–3° κάτω από τον μηνίσκο, στα ανατολικά. Η δική μας ματιά: αξίζει το ξυπνητήρι, το ζευγάρι είναι υπέροχο κι έτσι.

~20%φωτισμένη Σελήνη
4:23–5:27Νέα Υόρκη, EDT
6.10ημερομηνία (Τρίτη)

Πηγή: Forbes

· Spaceflight Now

Δίκτυο λέιζερ σε τροχιά: Falcon 9 εκτοξεύει 21 στρατιωτικούς δορυφόρους των ΗΠΑ (SDA Tranche 1)

Ακόμη στο έδαφος: η SpaceX παρέλειψε και την ευκαιρία της 8ης Οκτωβρίου, αφού η αντίστροφη μέτρηση της 5ης Οκτωβρίου σταμάτησε στο τελευταίο λεπτό και η προσπάθεια της 6ης ακυρώθηκε. Ο Falcon 9 με 21 δορυφόρους αναμετάδοσης δεδομένων της Northrop Grumman για την Space Development Agency θα απογειωθεί όχι νωρίτερα από το Σάββατο 10 Οκτωβρίου, 07:29 UTC, από το Βάντενμπεργκ. Η SpaceX λέει ότι πύραυλος και φορτίο είναι σε καλή κατάσταση. Είναι η τέταρτη εκτόξευση του Tranche 1 και το στρώμα μεταφοράς φτάνει τους 84 από 126 δορυφόρους. Η δική μας ματιά: οι αναβολές είναι ρουτίνα· το δίκτυο λέιζερ απλώς θα ανέβει λίγες μέρες αργότερα.

21δορυφόροι στο φορτίο
84/126μεταφορά Tranche 1 μετά
6.πτήση του B1103

Πηγή: Spaceflight Now

· In-The-Sky.org

Ο Ερμής στη μέγιστη ανατολική αποχή: 12 Οκτωβρίου 2026

Στις 12 Οκτωβρίου 2026 ο Ερμής βρίσκεται 25,2° ανατολικά του Ήλιου, στον Ζυγό, με μέγεθος περίπου −0,1. Σου το λέμε ειλικρινά: στο βορρά μένει πολύ χαμηλά, οπότε θέλεις κιάλια και καθαρό δυτικό ορίζοντα· στο νότο φαίνεται καλύτερα. Δοκίμασε το κουμπί «Βρες τον Ερμή».

25,2°ανατολικά του Ήλιου, 12 Οκτ.
≈ 1°–18°ύψος μετά τη δύση (Βιέννη–Σάο Πάολο)
≈ −0,1μέγεθος

Πηγή: In-The-Sky.org

· EarthSky

Δρακοντίδες 2026: καλύτερα το βράδυ της 8ης Οκτωβρίου

Οι Δρακοντίδες κορυφώνονται στις 9 Οκτωβρίου 2026 γύρω στις 01:00 UTC, αλλά το ακτινοβόλο σημείο είναι ψηλότερα το βράδυ, οπότε ξεκίνα να κοιτάς μόλις σκοτεινιάσει στις 8 Οκτωβρίου. Με νέα Σελήνη στις 10, ο ουρανός είναι υπέροχα σκοτεινός: ξάπλωσε, κοίτα βορειοδυτικά και δες τους αργούς μετεωρίτες.

9.10μέγιστο, ~01:00 UTC
8.10καλύτερα: το βράδυ πριν
~5–10μετεωρίτες την ώρα

Πηγή: EarthSky

· In-The-Sky.org

Σελήνη και Άρης 5 Οκτωβρίου 2026: ραντεβού την αυγή

Το πρωί της 5ης Οκτωβρίου 2026 η λεπτή φθίνουσα Σελήνη βρίσκεται δίπλα στον πορτοκαλί Άρη στην ανατολή, και η απόσταση πέφτει από περίπου 2,2° σε 1,0° πριν την ανατολή του Ήλιου. Με κυάλια θα δεις το σεληνόφως και τη Φάτνη· το κουμπί «Βρες το με την κάμερα» σε οδηγεί.

1,0°απόσταση Σελήνης–Άρη, 04:00 UTC
33 %φωτισμένη Σελήνη
+1,1μέγεθος Άρη

Πηγή: In-The-Sky.org

· EarthSky

Ο Κρόνος σε αντίθεση στις 4 Οκτωβρίου: ο φωτεινότερος της χρονιάς

Ο Κρόνος ευθυγραμμίζεται με τη Γη και τον Ήλιο στις 4 Οκτωβρίου 2026 και λάμπει περισσότερο από ποτέ φέτος, μέγεθος +0,3: ανατέλλει με τη δύση του Ήλιου και τα μεσάνυχτα είναι ψηλά στον νότο. Ένα μικρό τηλεσκόπιο δείχνει τους δακτυλίους· το κουμπί «Βρες τον Κρόνο» σε οδηγεί.

4.10αντίθεση, ~12:00 UTC
8,43 AUαπό τη Γη
≈ +0,3μέγεθος

Πηγή: EarthSky

· NASASpaceflight

Ο ESA κοστολογεί τις πτήσεις Ευρωπαίων αστροναυτών με ευρωπαϊκά σκάφη

Ο ESA εκτιμά ότι μια δική του δυνατότητα μεταφοράς πληρωμάτων θα χρειαζόταν περίπου δέκα χρόνια και 10 δισ. ευρώ, με υποψήφιες κάψουλες τη Nyx της The Exploration Company και τη LINCE της PLD Space. Ο γενικός διευθυντής Γιόζεφ Άσμπαχερ υποστήριξε ότι με περίπου πέντε δισ. επιπλέον η Ευρώπη θα το έκανε μόνη της. Ο ESA χρηματοδοτεί επίσης με 310 εκατ. μια δοκιμαστική αποστολή φορτίου της Nyx στον ISS. Η δική μας ματιά: ο λογαριασμός είναι πια στο τραπέζι και τα κράτη μέλη πρέπει να αποφασίσουν.

€10 bnεκτιμώμενο κόστος
~10χρόνια ανάπτυξης
€310 mσυμμετοχή ESA στο Nyx

Πηγή: NASASpaceflight

· NASA Space Apps Challenge

Άνοιξαν οι εγγραφές για το NASA Space Apps Challenge 2026

Το μεγαλύτερο διαστημικό hackathon του κόσμου επιστρέφει στις 14–15 Νοεμβρίου με θέμα «The Next Frontier». Συμμετέχουν περισσότερες από 450 τοπικές εκδηλώσεις και όποιος δεν έχει κάποια κοντά μπορεί να συμμετάσχει διαδικτυακά μέσω του Universal Event. Οι ομάδες έχουν το πολύ έξι μέλη· σύμφωνα με τους Τούρκους διοργανωτές, φοιτητές, μηχανικοί, σχεδιαστές, προγραμματιστές και όποιος ενδιαφέρεται για το διάστημα μπορεί να συμμετάσχει μόνος ή σε ομάδα, δωρεάν. Οι εγγραφές κλείνουν στις 15 Νοεμβρίου. Η δική μας ματιά: ένας από τους λίγους τρόπους να δουλέψει κανείς με πραγματικά δεδομένα της NASA σε ένα Σαββατοκύριακο χωρίς προηγούμενη εμπειρία.

14–15.11Σαββατοκύριακο hackathon
450+τοπικές εκδηλώσεις
6άτομα ανά ομάδα, το πολύ

Πηγή: NASA Space Apps Challenge

· NASA

Ο ανιχνευτής DAVINCI της NASA για την Αφροδίτη πέρασε δοκιμή φούρνου στους 465 °C

Από τις 28 Αυγούστου έως τις 10 Σεπτεμβρίου 2026, μηχανικοί έβαλαν ένα αναπτυξιακό μοντέλο του ανιχνευτή καθόδου του DAVINCI, σε μέγεθος μπάλας γιόγκα, σε θάλαμο με κεραμική επένδυση και τον θέρμαναν στους 465 °C μέσα σε περίπου μία ώρα, με τον ρυθμό που θα ζεσταθεί πέφτοντας στην ατμόσφαιρα της Αφροδίτης. Η αποστολή θέλει να δείξει αν η Αφροδίτη ήταν κάποτε υγρή και κατοικήσιμη όπως η Γη. Η δική μας ματιά: στην Αφροδίτη ο κύριος εχθρός είναι η θερμότητα, άρα η δοκιμή στο έδαφος πρώτα είναι η σωστή σειρά.

465 °Cθερμοκρασία δοκιμής
~1 hχρόνος θέρμανσης
28.08–10.09περίοδος δοκιμών

Πηγή: NASA

· NASASpaceflight

Ο Falcon Heavy εκτόξευσε μυστικό δορυφόρο του NRO με την ταχύτερη επανάληψη

Ο Falcon Heavy της SpaceX εκτόξευσε το απόρρητο φορτίο NROL-97 από την εξέδρα 39A του Κένεντι στις 03:53 UTC της 2ας Οκτωβρίου, ακόμη 1η Οκτωβρίου τοπική ώρα, προς τροχιά υψηλής ενέργειας. Οι δύο πλευρικοί προωθητές προσγειώθηκαν στο Ακρωτήριο Κανάβεραλ, ενώ ο κεντρικός θυσιάστηκε. Μετά την εκτόξευση του τηλεσκοπίου Roman της NASA στις 30 Αυγούστου, ήταν το μικρότερο διάστημα ανάμεσα σε δύο πτήσεις Falcon Heavy. Η δική μας ματιά: ο μεγαλύτερος ενεργός πύραυλος γίνεται αθόρυβα ρουτίνα.

27κινητήρες Merlin
2προωθητές προσγειώθηκαν
70 mύψος πυραύλου

Πηγή: NASASpaceflight

· NASASpaceflight

Το Transporter-18 άφησε 130 φορτία, ανάμεσά τους τον πρώτο δορυφόρο ΤΝ της Google

Ένας Falcon 9 απογειώθηκε από το Βάντενμπεργκ την 1η Οκτωβρίου και απελευθέρωσε 130 φορτία σε ηλιοσύγχρονη τροχιά. Μαζί ταξίδεψαν το Project Suncatcher M1 της Google με τέσσερις μονάδες Tensor Processing Unit, ο επιθεωρητής Otter 335 κιλών της Starfish Space για τη NASA, οι κάψουλες W-8 και W-9 της Varda για παραγωγή φαρμάκων σε τροχιά και το CubeSat SPRITE της NASA. Ο προωθητής προσγειώθηκε μετά την 25η πτήση του. Η δική μας ματιά: οι υπολογιστές σε τροχιά περνούν από τις παρουσιάσεις στο πραγματικό υλικό.

130φορτία σε τροχιά
25πτήση του προωθητή
110πτήσεις Falcon 9 το 2026

Πηγή: NASASpaceflight

· ESA/Webb

Το Webb διαβάζει τη σκόνη από συγκρούσεις που θρυμματίζουν πλανήτες

Τα φάσματα του Webb στο μέσο υπέρυθρο καλύπτουν 21 νεαρά άστρα με «ακραίους δίσκους συντριμμιών»: θερμή σκόνη από συγκρούσεις βραχωδών κόσμων που μεγαλώνουν, την οποία δείχνει μόλις το 1% περίπου των νεαρών άστρων. Έχουν μικρούς κόκκους, θερμή σκόνη κοντά στο άστρο και ακανόνιστη λαμπρότητα· το ένα τρίτο είναι πλούσιο σε πυρίτιο και εμφανίζεται μόνο γύρω από άστρα νεότερα των 300 εκατομμυρίων ετών. Η δική μας ματιά: έτσι χτίζονται βραχώδεις πλανήτες σαν τη Γη, σύγκρουση με τη σύγκρουση.

21νεαρά αστρικά συστήματα
~1%των νεαρών άστρων
1/3δίσκοι πλούσιοι σε πυρίτιο

Πηγή: ESA/Webb

· NASA

Το Crew-13 προσδέθηκε σε χρόνο ρεκόρ, το Crew-12 φεύγει στις 7 Οκτωβρίου

Το Dragon που εκτοξεύτηκε την 1η Οκτωβρίου με τους Τζέσικα Γουότκινς, Λουκ Ντιλέινι, Τζόσουα Κάτρικ και Σεργκέι Τετεριάτνικοφ προσδέθηκε στη μονάδα Harmony 7 ώρες και 55 λεπτά αργότερα, το ταχύτερο ταξίδι αμερικανικού σκάφους προς τον ISS στην ιστορία του. Με 11 άτομα πλέον στον σταθμό, η NASA στοχεύει στην αποπρόσδεση του Crew-12 όχι νωρίτερα από τις 7 Οκτωβρίου και στην προσθαλάσσωση ανοιχτά της Καλιφόρνιας στις 8. Η δική μας ματιά: ένα συντομότερο ταξίδι είναι μικρό αλλά πραγματικό κέρδος για το πλήρωμα.

7 h 55 minαπό εκτόξευση σε πρόσδεση
11άτομα στον σταθμό
7.10αναχώρηση Crew-12

Πηγή: NASA

· Universe Today

Ο βόρειος πολικός πάγος του Άρη είναι πολύ πιο καθαρός απ’ ό,τι νομίζαμε

Μελέτη με επικεφαλής τον Aditya Khuller του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, με δεδομένα των οργάνων OMEGA και CRISM και του ακάτου Phoenix, δείχνει ότι το πολικό κάλυμμα περιέχει περίπου 3% σκόνη κατά μάζα και όχι περίπου 25% όπως πιστευόταν. Κάθε χειμώνα σχηματίζεται σκονισμένη πάχνη που κρύβει παλαιότερο, καθαρότερο πάγο, ο οποίος ξαναφαίνεται το καλοκαίρι. Η δική μας ματιά: ο καθαρός πάγος κρατά πιο ευκρινές αρχείο του κλίματος του Άρη και θα ήταν πιο εύκολο νερό για μελλοντικούς εξερευνητές.

παλαιότερη εκτίμηση25 %
νέο αποτέλεσμα3 %

Πηγή: Universe Today

· Rocket Lab

Η Rocket Lab υπογράφει τη μεγαλύτερη συμφωνία Electron: 20 εκτοξεύσεις

Η ιαπωνική Synspective έκλεισε 20 εκτοξεύσεις Electron για τους δορυφόρους ραντάρ StriX, κάθε χρόνο από το 2028 έως το 2031, φτάνοντας τις 47 αποστολές, περισσότερες από κάθε άλλο πελάτη της Rocket Lab. Οι εκκρεμείς εκτοξεύσεις της εταιρείας ξεπερνούν πλέον τις 100. Η δική μας ματιά: οι δορυφόροι ραντάρ που βλέπουν μέσα από σύννεφα και σκοτάδι γίνονται επιχείρηση αστερισμών, και οι μικροί πύραυλοι κερδίζουν τις διαδρομές.

αυτή η συμφωνία20
Synspective συνολικά47

Πηγή: Rocket Lab

· Universe Today

Τα ίχνη ζωής στον Εγκέλαδο ίσως εντοπίζονται πιο εύκολα απ’ ό,τι φοβόμασταν

Δύο δημοσιεύσεις στο Science Advances από τους Frank Postberg, Vanessa Helmbrecht και συνεργάτες (Freie Universität Berlin, LMU Μονάχου) δείχνουν ότι το θαλάσσιο σταγονίδιο παγώνει αργά στις ρωγμές του πάγου, συγκεντρώνοντας άλατα και οργανικά μόρια στους κόκκους που θα μπορούσε να συλλέξει ένα σκάφος, και ότι μικρόβια που παράγουν μεθάνιο μένουν ενεργά σε συνθήκες σαν του Εγκέλαδου. Η δική μας ματιά: καλά νέα για την αποστολή της ESA στις αρχές της δεκαετίας του 2040.

2δημοσιεύσεις στο Science Advances
2040sαποστολή ESA στον Εγκέλαδο

Πηγή: Universe Today

· Space.com

Δίδυμοι πλανήτες «πιάστηκαν» να σχηματίζονται, με αέριο να στροβιλίζεται γύρω από τον έναν

Με το ραδιοτηλεσκόπιο ALMA, αστρονόμοι του Πανεπιστημίου του Μιλάνου και του Ινστιτούτου Αστρονομίας Max Planck απεικόνισαν το νεαρό σύστημα WISPIT 2, περίπου 430 έτη φωτός μακριά, με δύο πλανήτες που μεγαλώνουν. Για πρώτη φορά φάνηκε απευθείας το αέριο που περιστρέφεται γύρω από πλανήτη σε σχηματισμό, όπως πρόβλεπαν οι προσομοιώσεις. Το άστρο είναι μόλις 5,4 εκατομμυρίων ετών. Η δική μας ματιά: η γέννηση πλανητών γίνεται από μοντέλο φωτογραφία.

2πλανήτες σε σχηματισμό
~5 MJμάζα του WISPIT 2b
5,4 Myrηλικία του άστρου

Πηγή: Space.com

· ESA

Το Smile, ο φρουρός διαστημικού καιρού Ευρώπης και Κίνας, ξεκινά την επιστήμη

Η κοινή αποστολή της ESA και της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών εκτοξεύτηκε στις 19 Μαΐου, έφτασε στην τελική τροχιά στις 20 Ιουνίου και πήρε έγκριση για επιστημονική λειτουργία στις 23 Σεπτεμβρίου. Τα τέσσερα όργανά του θα δείξουν πώς ο ηλιακός άνεμος χτυπά τη μαγνητική ασπίδα της Γης· στις δοκιμές η υπεριώδης κάμερα παρακολούθησε ήδη σέλας σε ρεκόρ διαστήματα 45 ωρών. Η δική μας ματιά: η εικόνα της σύγκρουσης από έξω είναι ακριβώς ό,τι λείπει από τις προγνώσεις σέλαος και καταιγίδων.

  1. 19.05εκτόξευση
  2. 20.06τελική τροχιά
  3. 23.09έγκριση επιστήμης

Πηγή: ESA

· Space.com

Ακόμη και ο πιο ψυχρός γνωστός κόσμος λάβας έχει ατμόσφαιρα

Με το όργανο MIRI του JWST, ομάδα του Πανεπιστημίου του Σικάγου διαπίστωσε ότι ο HD 3167 b, βραχώδης πλανήτης περίπου 154 έτη φωτός μακριά που γυρίζει γύρω από το άστρο του σε περίπου μία ημέρα, διατηρεί ατμόσφαιρα, αν και είναι ο πιο ψυχρός γνωστός κόσμος λάβας. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι περισσότεροι τέτοιοι κόσμοι κρατούν τον αέρα τους, όπως η νεαρή Γη στη φάση του ωκεανού μάγματος. Η δική μας ματιά: μια σπάνια ματιά στο πώς ίσως ήταν ο πλανήτης μας πριν κρυώσει.

154έτη φωτός
~1ημέρα ανά περιφορά

Πηγή: Space.com

· ESA

Η Ευρώπη αρχίζει να σχεδιάζει δικό της διαστημικό σταθμό

Καθώς ο ISS πλησιάζει στο τέλος του, η ESA ανέθεσε σε δύο βιομηχανικές ομάδες, με επικεφαλής την Airbus Defence and Space και την OHB, μελέτες σκοπιμότητας εννέα μηνών (από τον Ιούνιο) για ευρωπαϊκό σταθμό σε χαμηλή τροχιά. Η Ευρώπη έχει ήδη φτιάξει το εργαστήριο Columbus και τη μονάδα υπηρεσιών του Orion. Η δική μας ματιά: το ερώτημα μετά τον ISS είναι αν η Ευρώπη θέλει να είναι ενοικιαστής σε ξένους σταθμούς ή ιδιοκτήτης στον δικό της.

Πηγή: ESA

· SpacePolicyOnline

Το Starship φτάνει για πρώτη φορά σε τροχιά και κόβει το ταξίδι νωρίς

Η πτήση IFT-14 της SpaceX απογειώθηκε από το Starbase στις 28 Σεπτεμβρίου, άφησε 26 δορυφόρους Starlink V3 και προσθαλασσώθηκε στον Βόρειο Ειρηνικό μετά από 3 ώρες και 8 λεπτά αντί για περίπου δέκα· το σκάφος έχασε έναν από τους τρεις κινητήρες κενού στην άνοδο. Η δική μας ματιά: η τροχιά είναι το ορόσημο. Η κρίσιμη δοκιμή για τη Σελήνη της NASA, ο ανεφοδιασμός σε τροχιά, είναι ακόμη μπροστά.

3 h 08πραγματική πτήση
~10 hσχέδιο
26δορυφόροι Starlink V3

Πηγή: SpacePolicyOnline

· NASA

Το Crew-13 ξεκινά για τον διαστημικό σταθμό την 1η Οκτωβρίου

Οι Τζέσικα Γουάτκινς και Λουκ Ντιλέινι (NASA), Τζόσουα Κάτρικ (Καναδάς) και Σεργκέι Τετεριάτνικοφ (Roscosmos) εκτοξεύονται όχι νωρίτερα από τις 15:10 UTC με Falcon 9 από το Κέιπ Κανάβεραλ, με την κάψουλα Dragon «Grace». Στα πειράματα περιλαμβάνεται ιστός καρδιάς και εγκεφάλου από βλαστοκύτταρα για τη μελέτη ασθενειών. Συμβουλή: ο σταθμός είναι από τα φωτεινότερα σημεία του νυχτερινού ουρανού και ο χάρτης μας δείχνει πότε περνά από πάνω σου.

Πηγή: NASA

· NASA

Το Starliner δεν θα μεταφέρει αστροναύτες πριν από το 2028

NASA και Boeing σχεδιάζουν μη επανδρωμένη πτήση Starliner-1 τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο, για να ελέγξουν τις διορθώσεις στους προωθητήρες που λειτούργησαν εκτός ορίων στην επανδρωμένη δοκιμή του 2024· οι αστροναύτες επιστρέφουν με το Starliner-2 «έως το 2028». Η δική μας ματιά: ως τότε το Dragon της SpaceX μένει η μόνη αμερικανική διαδρομή προς τον σταθμό, ακριβώς το μοναδικό σημείο αστοχίας που η NASA ήθελε να αποφύγει.

  1. 2024επανδρωμένη δοκιμή, προβλήματα προωθητήρων
  2. 12/2026–01/2027Starliner-1 χωρίς πλήρωμα
  3. 2028αστροναύτες στο Starliner-2

Πηγή: NASA

· ESA

Το Juice παίρνει φόρα από τη Γη για τον Δία

Το Juice της ESA πέρασε στις 28 Σεπτεμβρίου 8.640 χλμ. πάνω από τον Ινδικό Ωκεανό. Η βαρύτητα της Γης έστριψε την πορεία του κατά 20° και του έδωσε 3,5 χλμ./δ. σχεδόν χωρίς καύσιμα. Ακολουθεί ένα τελευταίο πέρασμα από τη Γη τον Ιανουάριο του 2029 και μετά ο Δίας το 2031 με 35 διελεύσεις από Γανυμήδη, Ευρώπη και Καλλιστώ. Η δική μας ματιά: έτσι φτάνεις μακριά με λίγα χρήματα, δανειζόμενος ταχύτητα από τους πλανήτες.

8 640 kmελάχιστη απόσταση
+3,5 km/sκέρδος ταχύτητας
20°αλλαγή πορείας

Πηγή: ESA

· NASA

Η διάσωση που δεν έγινε: το Swift θα πέσει στη Γη

Το ρομπότ LINK της Katalyst Space εκτοξεύτηκε τον Ιούλιο με Pegasus XL για να ανεβάσει το παρατηρητήριο Swift της NASA, σε λειτουργία από το 2004. Διακοπές επικοινωνίας και προβλήματα προσανατολισμού το έκαναν απλή τεχνολογική δοκιμή· το LINK επανεισήλθε στις 25 Σεπτεμβρίου και το Swift αναμένεται να ακολουθήσει ως το τέλος του έτους. Η δική μας ματιά: η συντήρηση δορυφόρων δουλεύει στα χαρτιά και στις επιδείξεις, όχι ακόμη ως ρουτίνα.

  1. 2004εκτόξευση Swift
  2. 07/2026εκτόξευση σκάφους διάσωσης LINK
  3. 25.09επανείσοδος LINK
  4. 2026αναμενόμενη επανείσοδος Swift

Πηγή: NASA

· NASA

Οι Συμφωνίες Άρτεμις ξεπερνούν τις 75 χώρες: τρεις υπογραφές σε τρεις μέρες

Η Κροατία υπέγραψε ως 74η στις 23 Σεπτεμβρίου, η Ακτή Ελεφαντοστού ως 75η την επομένη και ο Άγιος Μαρίνος ως 76η στις 25. Οι συμφωνίες ορίζουν κοινούς κανόνες για ειρηνική και διαφανή εξερεύνηση της Σελήνης: κοινοποίηση δεδομένων, αλληλοβοήθεια, χωρίς παρεμβολές. Η Πορτογαλία μπήκε 60ή τον Ιανουάριο, η Τουρκία 71η στις 31 Αυγούστου. Η δική μας ματιά: η Σελήνη αποκτά κανονισμό πριν γεμίσει.

6001/20267131.087423.097524.097625.09

Πηγή: NASA

· NASA

Η NASA επιλέγει το PRIMA, τηλεσκόπιο άπω υπερύθρου για το 2033

Το PRIMA εγκαινιάζει τη νέα κατηγορία αποστολών «Probe» της NASA: όριο κόστους 1,2 δισ. δολάρια, κάτοπτρο 1,8 μ., πέντε χρόνια παρατηρήσεων, με επικεφαλής το JPL και εταίρους όπως CNES, ASI και DLR. Βλέπει το άπω υπέρυθρο ανάμεσα στο Webb και στα ραδιοτηλεσκόπια: ψυχρή σκόνη, πλανήτες που γεννιούνται, γαλαξίες που μεγαλώνουν. Η δική μας ματιά: είναι το κομμάτι του ουρανού που δεν βλέπει το Webb.

  1. 2026επιλέχθηκε
  2. 2033εκτόξευση
  3. +5χρόνια παρατήρησης

Πηγή: NASA

· NASA

Ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής στο χαμηλό του 2026

Στις 12 Σεπτεμβρίου ο αρκτικός πάγος μειώθηκε στα 4,6 εκατ. km², ισοβαθμώντας στο 10ο χαμηλότερο ελάχιστο από την έναρξη των δορυφορικών μετρήσεων το 1978. Τα 20 χαμηλότερα ελάχιστα είναι όλα μεταξύ 2007 και 2026· οι επιστήμονες μιλούν για «πλατό», πολύ κάτω από τα πρώτα χρόνια. Η δική μας ματιά: μόνο οι δορυφόροι μετρούν έναν ολόκληρο ωκεανό κάθε μέρα, και αυτή η σειρά είναι από τις πιο καθαρές προσφορές του διαστήματος.

4,6 M km²ελάχιστο 12 Σεπ.
10.χαμηλότερο από το 1978 (ισοβαθμία)
20/20ελάχιστα, όλα μετά το 2007

Πηγή: NASA

· European Spaceflight

Η πρώτη τροχιακή εκτόξευση από την ηπειρωτική Ευρώπη

Στις 5 Σεπτεμβρίου ο πύραυλος Spectrum της Isar Aerospace απογειώθηκε από την Άντεγια της Νορβηγίας και έθεσε σε τροχιά πέντε CubeSat: η πρώτη επιτυχημένη τροχιακή εκτόξευση από την ηπειρωτική Ευρώπη και η πρώτη ιδιωτικά χρηματοδοτούμενου ευρωπαϊκού πυραύλου. Ήρθε μετά από έναν χρόνο αναβολών, από βαλβίδα μέχρι σκάφος στη ζώνη απαγόρευσης. Η δική μας ματιά: με το Ariane 6 σε καθυστέρηση, ένας δεύτερος ευρωπαϊκός δρόμος προς την τροχιά έρχεται την κατάλληλη στιγμή.

Πηγή: European Spaceflight

Η χώρα σου

Επιλέχθηκε από την τοποθεσία σου. Διάλεξε άλλη χώρα:

Τουρκία

· Anadolu Ajansı / Milliyet

Αστροναύτες εγκαινιάζουν «αρειανό» κέντρο επιστήμης στη λίμνη Σάλντα

Ο υπουργός Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ εγκαινίασε στις 8 Οκτωβρίου το Κέντρο Επιστήμης Σάλντα στο Μπουρντούρ, μαζί με τους Τούρκους αστροναύτες Αλπέρ Γκεζεράβτζι, Τούβα Τζιχανγκίρ Αταζεβέρ και Γκιοκχάν Ερντέμ και περίπου 20 αστροναύτες που βρίσκονταν στην Τουρκία για το IAC 2026. Είναι το 45ο κέντρο επιστήμης της χώρας και χρηματοδοτήθηκε από το TÜBİTAK με 30 εκατομμύρια λίρες. Εκθέτει πέντε πυραύλους από διαστημικές αποστολές, χώρο για τον Άρη με δείγμα αρειανού πετρώματος, προσομοίωση διαστημικής στολής και ένα «Πλανητάριο του Άρη» για τη διατροφή των αστροναυτών και την καλλιέργεια φυτών στο διάστημα. Οι λευκές ανθρακικές όχθες της Σάλντα συγκρίνονται συχνά με τον κρατήρα Τζεζέρο, όπου προσεδαφίστηκε το Perseverance της NASA. Η δική μας ματιά: έξυπνη ιδέα να γίνει ένα διάσημο ανάλογο του Άρη τάξη, αρκεί να προστατευτούν οι ευαίσθητες όχθες της λίμνης.

45κέντρα επιστήμης στην Τουρκία
30M ₺χρηματοδότηση TÜBİTAK

Πηγή: Anadolu Ajansı / Milliyet

· Anadolu Ajansı

Η τουρκική διαστημική υπηρεσία υπογράφει με τουρκογενή κράτη και Βρετανία

Η Τουρκική Διαστημική Υπηρεσία (TUA) υπέγραψε δύο κείμενα συνεργασίας τις δύο πρώτες ημέρες του 77ου Διεθνούς Αστροναυτικού Συνεδρίου, που άνοιξε στις 5 Οκτωβρίου στο NEST Congress Center της Αττάλειας. Το πρώτο είναι συμφωνία-πλαίσιο με τις διαστημικές υπηρεσίες των άλλων μελών του Οργανισμού Τουρκογενών Κρατών και συνεχίζει το κοινό πρόγραμμα CubeSat που συντονίζει ο οργανισμός. Το δεύτερο είναι δήλωση προθέσεων με τη Βρετανική Διαστημική Υπηρεσία για κοινά έργα. Δεν ανακοινώθηκαν υπογράφοντες, προϋπολογισμός ή χρονοδιάγραμμα. Η δική μας ματιά: αξίζει να παρακολουθήσουμε το κοινό CubeSat, γιατί ένας δορυφόρος που χτίζεται από κοινού είναι το καθαρότερο τεστ για το αν τέτοιες συμφωνίες γίνονται πραγματικό υλικό.

Πηγή: Anadolu Ajansı

· Daily Sabah / Anadolu

Ερντογάν στο IAC 2026: χτίζεται τουρκικό διαστημοδρόμιο στη Σομαλία

Εγκαινιάζοντας στις 5 Οκτωβρίου στην Αττάλεια το 77ο Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο, το πρώτο που φιλοξενεί η Τουρκία, με αντιπροσώπους από 111 χώρες, ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε η κατασκευή του τουρκικού διαστημοδρομίου στη Σομαλία. Πρόσθεσε ότι το σεληνιακό σκάφος του Προγράμματος Σεληνιακής Έρευνας, περίπου 3,5 τόνων και με εγχώρια συμμετοχή άνω του 80%, έχει ολοκληρώσει παραγωγή, συναρμολόγηση και ενοποίηση και περνά πλέον περιβαλλοντικές δοκιμές σε επίπεδο συστήματος. Χαρακτήρισε «εξαιρετικά λανθασμένη» τη στρατιωτικοποίηση του διαστήματος και τη μετατροπή του σε πεδίο κούρσας εξοπλισμών. Μετά την τελετή δέχθηκε στελέχη της SpaceX μαζί με τους υπουργούς Κατσίρ και Ουράλογλου· για τη συνάντηση δεν εκδόθηκε ανακοίνωση. Η δική μας ματιά: ένα δικό της πεδίο εκτόξευσης θα ήταν το μεγαλύτερο βήμα της Τουρκίας προς ανεξάρτητη πρόσβαση στο διάστημα, όμως χρονοδιάγραμμα και πύραυλος δεν έχουν ανακοινωθεί.

3.5 tμάζα σεληνιακού σκάφους
>80%εγχώρια συμμετοχή

Πηγή: Daily Sabah / Anadolu

· IAC 2026

IAC 2026: ημέρα κοινού στην Αττάλεια την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου

Το Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο ανοίγει τις πόρτες του σε όλους την τελευταία μέρα, Παρασκευή 9 Οκτωβρίου, στο NEST Convention Center στο Μπελέκ (Σερίκ, Αττάλεια). Η είσοδος είναι δωρεάν με προηγούμενη ηλεκτρονική εγγραφή· το αναλυτικό πρόγραμμα δεν έχει ανακοινωθεί. Αναμένονται εκθεσιακοί χώροι υπηρεσιών και εταιρειών, ομιλίες και δράσεις για μαθητές. Η δική μας ματιά: σπάνια ευκαιρία να δεις από κοντά τη διεθνή διαστημική βιομηχανία.

9.10Παρασκευή, ημέρα κοινού
0 ₺είσοδος, με εγγραφή

Πηγή: IAC 2026

· Bengütürk

Διακήρυξη της Αττάλειας: 21 χώρες υπογράφουν για ειρηνικό διάστημα

Στις 4 Οκτωβρίου, παραμονή του IAC, η συνάντηση υπουργών και βουλευτών στην Αττάλεια υιοθέτησε τη «Διακήρυξη της Αττάλειας – Διάστημα για την Ειρήνη», με 32 υπογραφές από 21 χώρες. Καλύπτει ειρηνική έρευνα, διαστημικό δίκαιο, βιώσιμη διαστημική οικονομία και ένταξη αναπτυσσόμενων χωρών. Ο υπουργός Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ μίλησε για πρωτιά. Η δική μας ματιά: συμβολική, αλλά χρήσιμη διπλωματική κάρτα για τη διοργανώτρια.

21χώρες υπογραφής
32υπογράφοντες

Πηγή: Bengütürk

· TÜBİTAK

Οι πρώτοι αστροναύτες της Τουρκίας συναντούν το κοινό στο TEKNOFEST στις 3 Οκτωβρίου

Η TÜBİTAK και το τμήμα Επιστήμης και Κοινωνίας ανακοίνωσαν ότι ο Tuva Cihangir Atasever (09:30) και ο Alper Gezeravcı (11:00) θα συναντήσουν τους επισκέπτες το Σάββατο 3 Οκτωβρίου στη σκηνή των Κέντρων Επιστήμης της TÜBİTAK στο TEKNOFEST Güneydoğu, που διαρκεί στο αεροδρόμιο GAP της Şanlıurfa έως τις 4 Οκτωβρίου. Η είσοδος είναι δωρεάν με διαδικτυακή εγγραφή. Η δική μας ματιά: μετά την πτήση του 2024, οι δύο άνδρες είναι το πρόσωπο της τουρκικής διαστημικής προσπάθειας, και ένα πρωινό σε μια επιστημονική σκηνή είναι το πιο κοντά που θα φτάσουν τα περισσότερα παιδιά.

  1. 09:30Tuva Cihangir Atasever
  2. 11:00Alper Gezeravcı
  3. 4.10λήξη του φεστιβάλ

Πηγή: TÜBİTAK

· TÜBİTAK Bilim Genç

Ο διαστημικός κόσμος συναντιέται στην Αττάλεια την επόμενη εβδομάδα

Το 77ο Διεθνές Αστροναυτικό Συνέδριο γίνεται 5–9 Οκτωβρίου στο Antalya Nest Convention Center, με οικοδεσπότη την Τουρκική Υπηρεσία Διαστήματος και πάνω από 10.000 αναμενόμενους συμμετέχοντες. Η δική μας ματιά: για μία εβδομάδα το διάστημα έρχεται στην Τουρκία, ευκαιρία να γίνει ένα νέο πρόγραμμα συνεργασίες.

5–9.10ημερομηνίες
10 000+αναμενόμενοι σύνεδροι
77.διοργάνωση του IAC

Πηγή: TÜBİTAK Bilim Genç

· Anadolu Ajansı

Η Roketsan παρουσιάζει τους πυραύλους της για αυτόνομη πρόσβαση στο διάστημα

Πριν από το συνέδριο της Αττάλειας, ο γενικός διευθυντής της Roketsan Murat İkinci είπε ότι ο Şimşek 1 στοχεύει να θέσει φορτίο 400 κιλών σε τροχιά 500 χλμ., ενώ ο Şimşek 2, που ανατέθηκε πέρυσι, σχεδιάζεται για 1,5 τόνο σε τροχιές έως 700 χλμ. και για εμπορική χρήση. Η Roketsan πετά πυραύλους βολιδοσκόπησης από το 2016. Η δική μας ματιά: ο εθνικός εκτοξευτής κάνει την κατασκευή δορυφόρων πλήρες διαστημικό πρόγραμμα· η ημερομηνία της πρώτης τροχιακής πτήσης είναι αυτή που μετρά.

φορτίο Şimşek 1400 kg
φορτίο Şimşek 21 500 kg

Πηγή: Anadolu Ajansı

· Türkiye Uzay Ajansı

Το πρώτο τουρκικό σεληνιακό σκάφος περνά σε περιβαλλοντικές δοκιμές

Το σκάφος των 3,5 τόνων, με πάνω από 80% εγχώρια εξαρτήματα, συναρμολογήθηκε και βρίσκεται στο κέντρο δοκιμών της TUSAŞ, όπου θα δονηθεί και θα θερμανθεί όπως στην εκτόξευση. Στόχος η εκτόξευση από το Κένεντι αρχές 2027, ταξίδι δύο μηνών και πολική τροχιά 100 χλμ. γύρω από τη Σελήνη για ηλιακό άνεμο, σχηματισμό νερού και ακτινοβολία. Η δική μας ματιά: στις δοκιμές ένα χρονοδιάγραμμα κρατά ή γλιστρά.

3,5 tμάζα σκάφους
100 kmπολική σεληνιακή τροχιά
%80+εγχώρια εξαρτήματα

Πηγή: Türkiye Uzay Ajansı

Προηγούμενες ειδήσεις (3)

· Türkiye Uzay Ajansı

Το Astro Hackathon της TUA ανέδειξε τους Τούρκους φιναλίστ στην Άγκυρα

Η Τουρκική Υπηρεσία Διαστήματος διοργάνωσε στις 10 Σεπτεμβρίου στην Άγκυρα τον εθνικό τελικό του Astro Hackathon, όπου φοιτητικές ομάδες φτιάχνουν διαστημικές ιδέες λογισμικού και υλικού ενάντια στο ρολόι. Η δική μας ματιά: οι πύραυλοι γράφουν τίτλους, αλλά ένα πρόγραμμα ζει από τους μηχανικούς που μεγαλώνει.

Πηγή: Türkiye Uzay Ajansı

· Türkiye Uzay Ajansı

Η Τουρκία υπογράφει τις Συμφωνίες Άρτεμις ως 71η χώρα

Ο υπουργός Βιομηχανίας και Τεχνολογίας Μεχμέτ Φατίχ Κατσίρ υπέγραψε στις 31 Αυγούστου στην έδρα της NASA στην Ουάσιγκτον. Οι συμφωνίες δεσμεύουν σε ειρηνική, διαφανή εξερεύνηση της Σελήνης και ανοίγουν τον δρόμο για τουρκικά όργανα σε μελλοντικές αποστολές. Η δική μας ματιά: μια υπογραφή δεν πετά, αλλά φέρνει την Τουρκία στο τραπέζι όπου μοιράζονται τα ταξίδια στη Σελήνη.

Πηγή: Türkiye Uzay Ajansı

· Türkiye Uzay Ajansı

Το πρώτο τουρκικό ατομικό ρολόι χτυπά σε τροχιά

Το ρολόι ρουβιδίου του Εθνικού Ινστιτούτου Μετρολογίας της TÜBİTAK εκτοξεύτηκε στις 7 Ιουλίου με το Transporter-17 της SpaceX και έστειλε το πρώτο του σήμα στις 15. Θα δοκιμαστεί τουλάχιστον έναν χρόνο ως δομικό στοιχείο ενός περιφερειακού συστήματος θέσης και χρόνου. Η δική μας ματιά: κάθε δορυφόρος πλοήγησης είναι στην ουσία ένα ιπτάμενο ρολόι, και αυτό το κομμάτι οι χώρες συνήθως το αγοράζουν.

Πηγή: Türkiye Uzay Ajansı

ΗΠΑ

· NASA

Τρία νέα επιστημονικά φορτία για τη σεληνιακή βάση της NASA

Η NASA επέλεξε τρεις έρευνες που θα ταξιδέψουν με εμπορικά σκάφη προσεδάφισης: σταθμό μακροχρόνιας παρακολούθησης περιβάλλοντος στον νότιο πόλο της Σελήνης, αναζήτηση υπόγειων σωλήνων λάβας στον κρατήρα-πηγάδι των λόφων Marius και μετρήσεις αποθεμάτων πάγου και συνθηκών επιφάνειας. Η δική μας ματιά: οι σωλήνες λάβας μπορεί να είναι έτοιμα καταφύγια από ακτινοβολία και διακυμάνσεις θερμοκρασίας.

3νέες έρευνες

Πηγή: NASA

· NASA

Η NASA παραγγέλνει δίκτυο 5G για τη Σελήνη

Η Modulate Space Corporation κέρδισε σύμβαση περίπου 38 εκατ. δολαρίων, με επίβλεψη από το κέντρο Glenn της NASA στο Κλίβελαντ, για να συνδυάσει 5G και Wi-Fi 6 στις επιφανειακές εργασίες της σχεδιαζόμενης σεληνιακής βάσης: πρώτα ένα «δίκτυο σε κουτί» στο εργαστήριο, έπειτα σεληνιακό δίκτυο και δοκιμή πτήσης έως το τέλος του 2028. Η δική μας ματιά: αστροναύτες, οχήματα και όργανα θα πρέπει να μιλούν μεταξύ τους στην επιφάνεια, όχι μόνο με τη Γη.

$38Mαξία σύμβασης
2028δοκιμή πτήσης έως τέλος

Πηγή: NASA

· NASA Science

Ο στεμματογράφος του Roman ρίχνει την πρώτη του ματιά

Μετά τις δοκιμές καθοδήγησης στις 15–21 Σεπτεμβρίου, το διαστημικό τηλεσκόπιο Roman της NASA έστρεψε τον στεμματογράφο του σε ένα αμυδρό άστρο του Μεγάλου Νέφους του Μαγγελάνου στις 22 Σεπτεμβρίου και ξανά στις 27 με ψυχθέντες ανιχνευτές. Η σκόπευση έμεινε σταθερότερη από ένα εκατοντάκις χιλιοστό της μοίρας για έως οκτώ ώρες. Η δική μας ματιά: αυτή η σταθερότητα θα επιτρέψει στο Roman να κρύψει τη λάμψη ενός άστρου για να δει τους πλανήτες δίπλα του.

  1. 15–21.09δοκιμές καθοδήγησης
  2. 22.09πρώτο φως στεμματογράφου
  3. 27.09δεύτερη ματιά, ψυχροί ανιχνευτές

Πηγή: NASA Science

· NASA

Το πλήρωμα του Artemis II στο Χιούστον στις 30 Σεπτεμβρίου

Οι Ριντ Γουάισμαν, Βίκτορ Γκλόβερ, Κριστίνα Κοχ και ο Καναδός Τζέρεμι Χάνσεν, που γύρισαν γύρω από τη Σελήνη 1–10 Απριλίου και απομακρύνθηκαν 406.772 χλμ. από τη Γη, ρεκόρ για άνθρωπο, συμμετέχουν σε δωρεάν δημόσια εκδήλωση στο Πανεπιστήμιο του Χιούστον. Θα τιμηθούν για το ρεκόρ απόστασης του Apollo 13. Η δική μας ματιά: το επόμενο πλήρωμα που θα φτάσει τόσο μακριά πρέπει να προσεδαφιστεί.

406 772 kmμέγιστη απόσταση από τη Γη
10μέρες, 1–10 Απριλίου

Πηγή: NASA

· Spaceflight Now

Falcon 9 μεταφέρει απόρρητη αποστολή της Space Force από την Καλιφόρνια

Η SpaceX προγραμμάτισε την αποστολή USSF-385 για τη Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ από το Βάντενμπεργκ, στη δυτική ακτή, μία από τις ολοένα περισσότερες πτήσεις εθνικής ασφάλειας με εμπορικούς πυραύλους. Το φορτίο είναι απόρρητο. Η δική μας ματιά: από το έδαφος μοιάζει με κάθε άλλη εκτόξευση, και ο πίνακας εκτοξεύσεών μας δείχνει πόσο συνηθισμένες έγιναν.

Πηγή: Spaceflight Now

· NASA

Δορυφόρος ραντάρ ΗΠΑ–Ινδίας καταγράφει ηφαίστειο που ξυπνά

Το NISAR, από το JPL της NASA (ραντάρ ζώνης L) και την ινδική ISRO (ζώνη S), μετέτρεψε τις εικόνες του Κρασενίνικοφ στην Καμτσάτκα, που εκρήγνυται για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 500 χρόνια, σε time-lapse από τον Δεκέμβριο 2025 ως τον Αύγουστο 2026. Βλέπει μέσα από σύννεφα και σκοτάδι και ξαναπερνά κάθε 12 μέρες. Η δική μας ματιά: το ραντάρ δείχνει πώς κινείται το έδαφος εκεί που κανείς δεν μπορεί να σταθεί.

Πηγή: NASA

· NASA

Τι θα τρώμε στον Άρη: η NASA ανακοινώνει τους νικητές

Ο διαγωνισμός Deep Space Food ζήτησε πλήρες σύστημα διατροφής για 15 άτομα επί 500 αρειανές ημέρες. Το πρώτο βραβείο (300.000 δολάρια) πήγε στην Τσινιέρε Ουκέτζε από τη Φιλαδέλφεια, για συνδυασμό καλλιέργειας, ζύμωσης και μυκήτων που παράγει επιτόπου το μισό φαγητό. Η δική μας ματιά: ο Άρης είναι τόσο θέμα κουζίνας όσο και πυραύλων.

$650 000συνολικά βραβεία
113συμμετοχές από 33 χώρες
15 × 500πλήρωμα × ημέρες Άρη

Πηγή: NASA

· NASASpaceflight

Ένας «Otter» στο μέγεθος φούρνου θα επιθεωρεί νεκρούς δορυφόρους για τη NASA

Ο πρώτος πλήρους μεγέθους Otter της Starfish Space, σκάφος υπηρεσιών με ηλεκτρική πρόωση που πιάνει επίπεδες επιφάνειες χωρίς ειδικό μηχανισμό πρόσδεσης, πετά όχι νωρίτερα από τον Οκτώβριο με το Transporter-18 της SpaceX. Από το 2027 θα πλησιάζει ανενεργούς αμερικανικούς δορυφόρους για την αποστολή SSPICY της NASA, αξίας 15 εκατ. δολαρίων, την πρώτη πληρωμένη εμπορική επιθεώρηση συντριμμιών. Η δική μας ματιά: πριν καθαρίσεις τα σκουπίδια του διαστήματος, πρέπει να ξέρεις πώς περιστρέφονται.

Πηγή: NASASpaceflight

Γερμανία

· European Spaceflight

Η The Exploration Company θα δοκιμάσει το σεληνιακό «άλτη» ONEIROS το 2027

Η εταιρεία The Exploration Company με έδρα το Μόναχο σχεδιάζει να δοκιμάσει το 2027, στην έρημο των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, το ONEIROS, έναν ιδιωτικά χρηματοδοτούμενο επιδεικτή σεληνιακού «άλτη». Το όχημα του ενός τόνου διαθέτει κινητήρα μεθανίου με ρυθμιζόμενη ώση, αυτόνομη πλοήγηση και συστήματα αποφυγής εμποδίων, δηλαδή τα βασικά συστατικά μιας ομαλής προσσελήνωσης. Σύμφωνα με περίληψη εργασίας που παρουσιάστηκε στο IAC της Αττάλειας, οι εργασίες ξεκίνησαν νωρίτερα μέσα στο 2026 και έχουν ήδη κατασκευαστεί αρκετά εργαστηριακά πρότυπα για μείωση του τεχνικού ρίσκου. Η επιλογή του χώρου βασίζεται σε μνημόνιο συνεννόησης με τη διαστημική υπηρεσία των Εμιράτων, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη δεσμευτική συμφωνία. Μετά το ONEIROS έρχονται ο επιδεικτής ακριβούς προσγείωσης Hilal και το πλήρους κλίμακας σεληνάκατο Nyx. Η δική μας ματιά: τα άλματα στη Γη πριν από την προσσελήνωση είναι ο φθηνότερος τρόπος μάθησης, και μια ιδιωτική ευρωπαϊκή εταιρεία το κάνει με δικά της χρήματα.

1 tμάζα επιδεικτή
2027δοκιμές αναπηδήσεων στα ΗΑΕ

Πηγή: European Spaceflight

· European Spaceflight

Η HyImpulse μεταθέτει για το 2027 τη δεύτερη πτήση του πυραύλου SR75

Η γερμανική νεοφυής εταιρεία εκτοξεύσεων HyImpulse μετέθεσε για την άνοιξη του 2027, όχι νωρίτερα από τον Μάρτιο, τη δεύτερη πτήση του υποτροχιακού πυραύλου SR75 από το SaxaVord της Σκωτίας. Ακόμη και στις 2 Σεπτεμβρίου στόχευε στο τέλος του 2026, ενώ είχαν εκδοθεί ειδοποιήσεις για παράθυρο εκτόξευσης από 5 έως 18 Οκτωβρίου. Την 1η Οκτωβρίου η HyImpulse έλαβε από τη βρετανική Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας άδεια φορέα που επιτρέπει μία πτήση SR75 ανά 12 μήνες, όμως πριν από την εκτόξευση πρέπει να καλυφθούν όροι για ασφάλιση, ζώνες ασφαλείας και ανταλλαγή δεδομένων. Η εταιρεία αποδίδει την καθυστέρηση στις εκκρεμείς διαδικασίες αδειοδότησης και στον φθινοπωρινό και χειμερινό καιρό στο SaxaVord, όχι στον πύραυλο. Θα είναι η πρώτη εμπορική αποστολή του SR75, μετά τη δοκιμαστική πτήση στη Νότια Αυστραλία στις 3 Μαΐου 2024. Η δική μας ματιά: οι νέοι ευρωπαϊκοί πύραυλοι μαθαίνουν ότι η γραφειοκρατία και ο καιρός της Βόρειας Θάλασσας είναι εξίσου δύσκολα με τη μηχανική.

Πηγή: European Spaceflight

· Aktuelle Technik

Ο πύραυλος MAPHEUS-17 του DLR έφτασε σχεδόν τα 300 km

Ο ερευνητικός πύραυλος του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής εκτοξεύτηκε από το Esrange της βόρειας Σουηδίας την 1η Οκτωβρίου στις 06:51 UTC, έφτασε σχεδόν τα 300 km και πρόσφερε περίπου επτά λεπτά έλλειψης βαρύτητας. Το φορτίο των 360+ kg μελέτησε στερεοποίηση κραμάτων, κύτταρα και βιοφίλμ, θερμοηλεκτρικές γεννήτριες και τέσσερα μαθητικά πειράματα. Η δική μας ματιά: τέτοιες φθηνές, γρήγορες πτήσεις κρατούν ζωντανή την έρευνα.

~300 kmμέγιστο ύψος
~7 minέλλειψη βαρύτητας
360+ kgπειράματα

Πηγή: Aktuelle Technik

· ESA

Airbus και OHB ηγούνται των ευρωπαϊκών μελετών για μετά τον ISS

Και οι δύο βιομηχανικές ομάδες που επέλεξε η ESA για ευρωπαϊκό τροχιακό σταθμό έχουν επικεφαλής εταιρείες με μεγάλες εγκαταστάσεις στη Γερμανία, την Airbus Defence and Space και την OHB της Βρέμης, η καθεμία με έξι ακόμη εταίρους, για εννέα μήνες. Η δική μας ματιά: όποιος σχεδιάζει την ιδέα συνήθως φτιάχνει και το υλικό, μια ήσυχη αλλά μεγάλη στιγμή για τη γερμανική βιομηχανία.

Πηγή: ESA

· DLR

Το DLR παρουσιάζει τις διαστημικές τεχνοβλαστούς του στο Μόναχο

Στο Bits & Pretzels (28–30 Σεπτεμβρίου, πάνω από 7.500 ιδρυτές, επενδυτές και φορείς) το DLR παρουσίασε επτά τεχνοβλαστούς, ανάμεσά τους την Adpera, με ιστούς άνθρακα που ξεδιπλώνονται σε αρκετά μέτρα σε τροχιά, και την Terranetik, που αναλύει με ΤΝ δεδομένα δορυφόρων ραντάρ για να εντοπίζει ζημιές σε υποδομές πριν γίνουν ορατές. Η δική μας ματιά: έτσι μεγαλώνει το γερμανικό διαστημικό οικοσύστημα, από το εργαστήριο στην εταιρεία.

7τεχνοβλαστοί του DLR
7 500+επισκέπτες φεστιβάλ

Πηγή: DLR

· European Spaceflight

Το Callisto, το ευρωπαϊκό δοκιμαστικό επαναχρησιμοποιούμενου πυραύλου, παίρνει μορφή

Το DLR ολοκλήρωσε τις δοκιμές του ρύγχους του Callisto και το στέλνει στο CNES. Ο γερμανο-γαλλο-ιαπωνικός επιδείκτης θα κάνει από το 2027, σε περίπου οκτώ μήνες, οκτώ ολοένα δυσκολότερα άλματα και δύο τελικές πτήσεις στη Γαλλική Γουιάνα. Η δική μας ματιά: η προσγείωση πυραύλων δεν είναι πια εξωτική, αλλά η Ευρώπη πρέπει να τη μάθει μόνη της.

8 + 2πτήσεις δοκιμής και επίδειξης
~8μήνες αλμάτων
2027πρώτο άλμα

Πηγή: European Spaceflight

· ESA

Η ESA δίνει νέα ώθηση στη Rocket Factory Augsburg

Το πρόγραμμα Boost! της ESA προσθέτει 2,7 εκατ. ευρώ, με ίσο ποσό από τη RFA, για την προετοιμασία των δύο πρώτων δοκιμαστικών πτήσεων και της πρώτης πλήρους δοκιμής ανάφλεξης του RFA One στην εξέδρα του SaxaVord στα Σέτλαντ. Ο τριώροφος πύραυλος των 30 μέτρων σχεδιάζεται να θέτει έως 500 κιλά σε ηλιοσύγχρονη τροχιά 500 χλμ. Η δική μας ματιά: μετά τη δοκιμή που ακυρώθηκε τον Ιούλιο, χρήματα για δοκιμές στην εξέδρα είναι ό,τι χρειάζεται η RFA.

€2,7Mνέα χρηματοδότηση Boost!
500 kgσε ηλιοσύγχρονη τροχιά
30 mύψος του RFA One

Πηγή: ESA

· European Spaceflight

Ο ερευνητικός πύραυλος MAPHEUS-17 του DLR ίσως πετάξει την 1η Οκτωβρίου

Η υποτροχιακή αποστολή MAPHEUS-17 του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής μπορεί να εκτοξευτεί από την 1η Οκτωβρίου. Τέτοιοι πύραυλοι δίνουν στα πειράματα λίγα λεπτά έλλειψης βαρύτητας με ένα κλάσμα του κόστους μιας τροχιακής πτήσης. Η δική μας ματιά: πολλή από την επιστήμη που πάει μετά στον σταθμό δοκιμάζεται πρώτα έτσι.

Πηγή: European Spaceflight

· European Spaceflight

Η νεοφυής Project-S από το Μόναχο βγαίνει στο φως για να παρακολουθεί την τροχιά

Η Project-S του Μονάχου, που ασχολείται με την επίγνωση της διαστημικής κατάστασης, δηλαδή τι βρίσκεται πού σε τροχιά και πώς συμπεριφέρεται, εμφανίστηκε δημόσια στις 4 Σεπτεμβρίου. Η δική μας ματιά: με δεκάδες χιλιάδες αντικείμενα σε τροχιά, το να ξέρεις πού είναι το καθένα γίνεται κλάδος από μόνο του.

Πηγή: European Spaceflight

· European Spaceflight

Η HyImpulse προσθέτει 50 εκατ. ευρώ στον γύρο χρηματοδότησης

Η γερμανική νεοφυής εταιρεία, που φτιάχνει πυραύλους παραφίνης και υγρού οξυγόνου, διεύρυνε στις 2 Σεπτεμβρίου τον γύρο Series A κατά 50 εκατ. ευρώ, λίγες μέρες πριν η Isar Aerospace αποδείξει ότι γερμανικός πύραυλος φτάνει σε τροχιά. Η δική μας ματιά: οι επενδυτές ποντάρουν ότι η Ευρώπη χωρά περισσότερους μικρούς εκτοξευτές.

Πηγή: European Spaceflight

Ισπανία

· Infoespacial / TEDAE–PwC

Η διαστημική βιομηχανία της Ισπανίας έφτασε τα 1,416 δισ. € το 2025

Μελέτη επιπτώσεων της PwC για την TEDAE, την ένωση των ισπανικών βιομηχανιών άμυνας, ασφάλειας, αεροναυπηγικής και διαστήματος, που δημοσιοποιήθηκε στις 6 Οκτωβρίου, υπολογίζει τον ενοποιημένο κύκλο εργασιών της ισπανικής διαστημικής βιομηχανίας σε 1.416 εκατ. ευρώ το 2025, αυξημένο κατά 9,5% σε σχέση με το 2024. Το πολιτικό διάστημα συνεισέφερε 1.241 εκατ. και το αμυντικό 175 εκατ., με το δεύτερο να αναπτύσσεται ταχύτερα, κατά 16,6%. Οι εξαγωγές έφτασαν τα 1.167 εκατ., δηλαδή το 82,4% των πωλήσεων, ενώ ο κλάδος στηρίζει συνολικά 25.068 θέσεις εργασίας, εκ των οποίων 8.553 άμεσες. Η Ε&Α απορρόφησε 402 εκατ., περίπου το 15,7% του τζίρου, και μόνο η Μαδρίτη συγκεντρώνει το 74% της δραστηριότητας. Η δική μας ματιά: ένας κλάδος που πουλά στο εξωτερικό τέσσερα στα πέντε ευρώ είναι γνήσια εξαγωγική βιομηχανία· το επόμενο τεστ είναι να γίνει αυτό αποστολές με ισπανικούς πυραύλους, ξεκινώντας από τον Miura 5.

€1,416Mτζίρος 2025, +9,5%
82.4%των πωλήσεων σε εξαγωγές
25,068θέσεις εργασίας συνολικά

Πηγή: Infoespacial / TEDAE–PwC

· Instituto de Astrofísica de Canarias

Το ηλιακό τηλεσκόπιο EST στη Λα Πάλμα αποκτά καθεστώς Landmark του ESFRI

Το Ευρωπαϊκό Ηλιακό Τηλεσκόπιο (EST), που σχεδιάζεται στο Αστεροσκοπείο Roque de los Muchachos στη Λα Πάλμα, έλαβε το καθεστώς Landmark από το ESFRI, το ευρωπαϊκό στρατηγικό φόρουμ για τις ερευνητικές υποδομές, στην 97η σύνοδό του στο Κορκ στις 23–24 Σεπτεμβρίου· το Instituto de Astrofísica de Canarias (IAC) το ανακοίνωσε στις 5 Οκτωβρίου. Η διάκριση φέρνει το EST, που βρίσκεται στον οδικό χάρτη του ESFRI από το 2016, στην ίδια κατηγορία με τα CTAO, ELT και SKAO. Η Ισπανία ηγείται του έργου, με συντονισμό του IAC και συμμετοχή του CSIC, ενώ η επένδυση εκτιμάται σε 274 εκατ. ευρώ. Όταν κατασκευαστεί, το EST αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 65 άμεσες θέσεις εργασίας και να δαπανά γύρω στα 8,1 εκατ. ευρώ τον χρόνο στις Κανάριες Νήσους, με επιστημονική λειτουργία τουλάχιστον 30 ετών. Η δική μας ματιά: το Landmark είναι πολιτική σφραγίδα, όχι χρήματα· το πραγματικό ορόσημο θα είναι οι εθνικές συνεισφορές που θα επιτρέψουν να ξεκινήσει η κατασκευή.

€274Mεκτιμώμενη επένδυση
30+χρόνια επιστημονικής λειτουργίας

Πηγή: Instituto de Astrofísica de Canarias

· IAC

Τηλεσκόπιο στη Λα Πάλμα μετρά τον μεγαλύτερο γνωστό γαλαξία: 1,7 εκατ. έτη φωτός

Ομάδα του IAC με επικεφαλής τον Carlos Marrero-de la Rosa χρησιμοποίησε εξαιρετικά βαθιές εικόνες του τηλεσκοπίου Isaac Newton στη Λα Πάλμα για να μετρήσει τον IC 1101 στο σμήνος Abell 2029, περίπου ένα δισεκατομμύριο έτη φωτός μακριά. Το κύριο σώμα του φτάνει τα 1,7 εκατ. έτη φωτός, δεκαπλάσιο του Γαλαξία μας, με 3,4 τρισ. ηλιακές μάζες αστέρων. Η δική μας ματιά: ένα μέτριο τηλεσκόπιο και υπομονή σπάνε ακόμη ρεκόρ.

1,7 Mέτη φωτός διάμετρος
3,4 tnηλιακές μάζες αστέρων
~1 bnέτη φωτός μακριά

Πηγή: IAC

· Infoespacial

Σύνθετα υλικά από τη Βαλένθια σε τροχιά με το Transporter-18

Η Lofith Composites από την Paterna (Βαλένθια) έστειλε θερμοπλαστικά σύνθετα υλικά σε τροχιά την 1η Οκτωβρίου με την κοινή αποστολή Transporter-18 της SpaceX, ενσωματωμένα σε πάνελ δορυφόρου με αισθητήρες που παρακολουθούν τη γήρανσή τους. Την ενσωμάτωση έκανε η Hydra Space· το έργο πέρασε από το πρόγραμμα Technology Broker της ESA με στήριξη της Ισπανικής Διαστημικής Υπηρεσίας. Η δική μας ματιά: έτσι μεγαλώνει μια εθνική αλυσίδα εφοδιασμού.

Πηγή: Infoespacial

· IAC

Πρώτος εντοπισμός ρίζας μεθυλίου γύρω από άστρο που πεθαίνει

Με το όργανο MIRI του JWST, ομάδα του IAC με επικεφαλής την Jialu Li εντόπισε τη ρίζα μεθυλίου (CH₃) γύρω από το SMP LMC 011, ένα πλούσιο σε άνθρακα άστρο που πεθαίνει στο Μεγάλο Νέφος του Μαγγελάνου – ο πρώτος βέβαιος εντοπισμός σε τέτοιο άστρο, και σε μεγαλύτερη ποσότητα από την αναμενόμενη. Πιθανή πηγή η διάβρωση σκόνης άνθρακα από υπεριώδες φως ή κρουστικά κύματα. Η δική μας ματιά: τα άστρα που πεθαίνουν σπέρνουν τους γαλαξίες με τη χημεία του άνθρακα που θα φτιάξει νέους πλανήτες.

Πηγή: IAC

· IAC

Σουπερνόβα που έφτασε στο μέγιστο σε μία εβδομάδα, μάλλον από μάγναστρο

Ομάδα με επικεφαλής τον Frédéric Poidevin στο IAC μελέτησε τον SN 2021lwz, περίπου 900 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά, που έφτασε στη μέγιστη λαμπρότητα σε μόλις 7 ημέρες και εκτίναξε περίπου 0,24 ηλιακές μάζες. Ένα ταχέως περιστρεφόμενο, ισχυρά μαγνητισμένο άστρο νετρονίων τον εξηγεί καλύτερα από το ραδιενεργό νικέλιο· ο γαλαξίας του είναι νάνος με το ένα εκατομμυριοστό της μάζας του Γαλαξία μας. Η δική μας ματιά: τέτοιες γρήγορες εκρήξεις δείχνουν πώς ένα νεογέννητο άστρο νετρονίων μπορεί να τις τροφοδοτεί.

7ημέρες ως το μέγιστο
900Mέτη φωτός
0,24ηλιακές μάζες εκτινάχθηκαν

Πηγή: IAC

· IAC

Δορυφόρος από τα Κανάρια εντοπίζει πετρελαιοκηλίδα από την τροχιά

Στις 22 Σεπτεμβρίου ο μικρός δορυφόρος ALISIO-1 του IAC απεικόνισε πετρέλαιο από το δεξαμενόπλοιο Caroline Bezengi κοντά στα νησιά Al Hallaniyat του Ομάν, κηλίδα που τον Αύγουστο εκτιμήθηκε περίπου σε 400 τ.χλμ. Η υπέρυθρη κάμερα DRAGO-2 βλέπει στα 1.100 και 1.600 nm, όπου το μείγμα πετρελαίου-νερού ξεχωρίζει. Η δική μας ματιά: ένας δορυφόρος φτιαγμένος στην Τενερίφη που κάνει πραγματική περιβαλλοντική παρακολούθηση είναι ό,τι υπόσχονται τέτοια προγράμματα.

~400 km²εκτιμώμενη κηλίδα
50 mανά εικονοστοιχείο
2023εκτόξευση

Πηγή: IAC

· ESA

Ματιά πίσω στην ολική έκλειψη πάνω από την Ισπανία

Στις 12 Αυγούστου η Ευρώπη είδε την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου μετά από πάνω από δύο δεκαετίες· η ζώνη ολικότητας πέρασε τη βόρεια Ισπανία μετά τη Γροιλανδία και την Ισλανδία, και η ESA μετέδωσε ζωντανά από το αστεροσκοπείο Javalambre στην Τερουέλ. Η δική μας ματιά: η επόμενη ολική έκλειψη πάνω από την Ισπανία είναι στις 2 Αυγούστου 2027.

Πηγή: ESA

· European Spaceflight

Η Ισπανία βάζει 1 δισ. ευρώ για γιγάντιο τηλεσκόπιο στη Λα Πάλμα

Η Ισπανία πρόσφερε έως 1 δισ. ευρώ για να μεταφέρει το Τηλεσκόπιο Τριάντα Μέτρων από το Μάουνα Κέα της Χαβάης, μπλοκαρισμένο από διαμαρτυρίες από το 2014, στη Λα Πάλμα των Καναρίων, εναλλακτική θέση από το 2016. Το αμερικανικό ίδρυμα επιστημών έχει γείρει προς το αντίπαλο Giant Magellan. Η δική μας ματιά: αν γίνει, τα Κανάρια θα φιλοξενούν ένα από τα πιο οξυδερκή μάτια του ουρανού για δεκαετίες.

Υπουργείο Επιστήμης400 M€
Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων300 M€
ICO (πιθανό)300 M€

Πηγή: European Spaceflight

· SpaceNews

Η Ισπανία δεσμεύει έως 2 δισ. ευρώ για στρατιωτικές δορυφορικές ζεύξεις στο IRIS²

Η Ισπανία θα διαθέσει 1,6 έως 2 δισ. ευρώ για εθνικές στρατιωτικές επικοινωνίες στο πλαίσιο του IRIS², του σχεδιαζόμενου ασφαλούς αστερισμού της ΕΕ. Λίγο αργότερα Airbus και Thales πήραν παραγγελία για αντικαταστάτη του SpainSat. Η δική μας ματιά: οι ασφαλείς ζεύξεις από τροχιά έγιναν από ευχή γραμμή προϋπολογισμού.

Πηγή: SpaceNews

Προηγούμενες ειδήσεις (2)

· Spaceflight Now

Πυρκαγιές ανάγκασαν σε εκκένωση τις κεραίες βαθέος διαστήματος της NASA κοντά στη Μαδρίτη

Τον Ιούλιο φωτιές κοντά στη Μαδρίτη άδειασαν το Συγκρότημα Επικοινωνιών Βαθέος Διαστήματος της Μαδρίτης, ένα από τα μόλις τρία στον κόσμο που μιλούν με τα μακρινά σκάφη της NASA· απειλήθηκε και σταθμός της ESA στην Ισπανία. Και τα δύο επέστρεψαν χωρίς σοβαρές ζημιές. Η δική μας ματιά: κάθε σήμα από τον Άρη ή το Juice περνά από λίγα πιάτα στο έδαφος, και αυτό το καλοκαίρι έδειξε πόσο εκτεθειμένα είναι.

Πηγή: Spaceflight Now

· European Spaceflight

Ισπανικό σκάφος προσεδάφισης με το όνομα Δον Κιχώτης θα «καβαλήσει» αστεροειδή

Η ESA επέλεξε την ισπανική EMXYS για το σκάφος των 10 εκατ. ευρώ, που θα προσπαθήσει να κατέβει στον αστεροειδή Απόφις τον Απρίλιο του 2029, όταν θα περάσει μόλις 32.000 χλμ. από τη Γη, πιο κοντά από πολλούς δορυφόρους. Τρία όργανα θα μετρούν βαρύτητα, μαγνητισμό και σεισμούς καθώς η Γη τραβά τον βράχο. Η δική μας ματιά: ένα σπάνιο δωρεάν πείραμα, προσφορά της ουράνιας μηχανικής.

  1. 2028εκτόξευση Ramses
  2. 04/2029Apophis 32.000 χλμ. από τη Γη

Πηγή: European Spaceflight

Γαλλία

· European Spaceflight

Ο επαναχρησιμοποιήσιμος πύραυλος Themis περνά δεύτερη δοκιμή ανεφοδιασμού

Η ArianeGroup και η SSC Space ολοκλήρωσαν στις 29 Σεπτεμβρίου, στο Esrange της Σουηδίας, δεύτερη γενική δοκιμή ανεφοδιασμού του Themis, του ευρωπαϊκού επιδεικτή επαναχρησιμοποιήσιμου πυραύλου· η ESA το ανακοίνωσε στις 7 Οκτωβρίου. Όπως και στην πρώτη δοκιμή τον Ιούλιο, οι δεξαμενές γέμισαν με υγρό άζωτο περίπου −200 °C αντί για προωθητικά, ώστε να αναπαραχθούν κρυογονικές θερμοκρασίες και πιέσεις χωρίς τους κινδύνους πραγματικού καυσίμου. Δοκιμάστηκαν επίσης τα αυτοματοποιημένα επίγεια συστήματα που θα εντοπίζουν το όχημα μετά την προσγείωση, θα συνδέονται μαζί του και θα αδειάζουν τα υπόλοιπα προωθητικά, με το προσωπικό σε ασφαλή απόσταση. Το πρώτο άλμα θα φτάσει έως τα 100 μέτρα πριν από απόπειρα κάθετης προσγείωσης, με χρηματοδότηση από το ευρωπαϊκό έργο SALTO των 42,8 εκατ. ευρώ, του οποίου η λήξη μόλις παρατάθηκε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Η δική μας ματιά: σταθερή πρόοδος, αλλά το Themis χρειάζεται ακόμη πραγματική δοκιμή μεθανίου-οξυγόνου και πυροδότηση κινητήρα πριν σηκωθεί από το έδαφος.

−200 °Cυγρό άζωτο στις δεξαμενές
100 mπρώτο άλμα, μέγιστο ύψος

Πηγή: European Spaceflight

· CNES

Ο Χάρτης καταστροφών του CNES κερδίζει το IAF World Space Award 2026

Ο Διεθνής Χάρτης «Διάστημα και Μεγάλες Καταστροφές», που ιδρύθηκε το 2000 από τη γαλλική διαστημική υπηρεσία CNES και την ESA, έλαβε στις 5 Οκτωβρίου, στην τελετή έναρξης του IAC στην Αττάλεια, το World Space Award 2026 της Διεθνούς Αστροναυτικής Ομοσπονδίας. Ο πρόεδρος του CNES François Jacq και η Emilie Bronner από την εκτελεστική γραμματεία του Χάρτη παρέλαβαν το ομαδικό βραβείο μαζί με τις υπόλοιπες υπηρεσίες-μέλη. Ο Χάρτης έχει ενεργοποιηθεί πάνω από 1.052 φορές και έχει βοηθήσει περισσότερες από 146 χώρες, παρέχοντας δωρεάν δορυφορικές εικόνες και χάρτες σε ομάδες διάσωσης και πολιτικής προστασίας μετά από πλημμύρες, σεισμούς και καταιγίδες. Στους εταίρους του περιλαμβάνονται τα UNOOSA, UNOSAT και Sentinel Asia. Η δική μας ματιά: σπάνια διάκριση για κάτι που δουλεύει αθόρυβα — δωρεάν δορυφορικά δεδομένα μέσα σε λίγες ώρες, όταν χτυπά μια καταστροφή.

1,052+ενεργοποιήσεις από το 2000
146+χώρες που βοηθήθηκαν

Πηγή: CNES

· CNES

Το CNES δοκιμάζει υπέρυθρους αισθητήρες νανοκρυστάλλων ανθεκτικούς στην ακτινοβολία

Στο CNES της Τουλούζης, ο υποψήφιος διδάκτορας Alexandre Neyret δοκιμάζει υπέρυθρους ανιχνευτές με επίστρωση κολλοειδών νανοκρυστάλλων, φθηνότερη εναλλακτική των κλασικών αισθητήρων. Στις δοκιμές ακτινοβολίας το φιλμ άντεξε πολύ καλύτερα από το κύκλωμα ανάγνωσης, και ζημιά εμφανίστηκε μόνο σε δόσεις πολύ πάνω από μιας πραγματικής αποστολής. Συνεργάζονται ISAE-SUPAERO και Thales Alenia Space. Η δική μας ματιά: φθηνά υπέρυθρα «μάτια» ανοίγουν δρόμο σε μικρές αποστολές.

Πηγή: CNES

· European Spaceflight

Το CNES ζητά νέους αυτόματους ιχνηλάτες για το ευρωπαϊκό διαστημοδρόμιο

Η γαλλική διαστημική υπηρεσία προκήρυξε αυτοματοποιημένους οπτικούς πύργους παρακολούθησης για το Διαστημικό Κέντρο της Γουιάνας, τις κάμερες που ακολουθούν τους πυραύλους μετά την απογείωση. Η δική μας ματιά: με Callisto, Vega C, Ariane 6 και νέες εταιρείες να κατευθύνονται στο Κουρού, το διαστημοδρόμιο ετοιμάζεται για πολύ περισσότερη κίνηση.

Πηγή: European Spaceflight

· ESA

Η Sophie Adenot επιστρέφει μετά από ρεκόρ παραμονής για την Ευρώπη

Η Γαλλίδα αστροναύτισσα της ESA, που εκτοξεύτηκε στις 13 Φεβρουαρίου με το Crew-12, ολοκληρώνει αποστολή σχεδόν οκτώ μηνών – τη μεγαλύτερη μεμονωμένη πτήση Ευρωπαίου – με τρεις διαστημικούς περιπάτους συνολικά 19 ωρών και 42 λεπτών. Αναμένεται στην Κολωνία στις 7–8 Οκτωβρίου για αποκατάσταση στο κέντρο αστροναυτών της ESA και στο :envihab του DLR. Η δική μας ματιά: τέτοιες παραμονές μηνών είναι η πρόβα για τη ζωή σε μελλοντικούς σταθμούς.

  1. 13.02εκτόξευση με Crew-12
  2. 03.09200 ημέρες στο διάστημα
  3. 7–8.10άφιξη στην Κολωνία

Πηγή: ESA

· CNES

Η Γαλλία κατασκευάζει την κάμερα του τηλεσκοπίου PRIMA της NASA

Το CNES συντονίζει τη συμμετοχή της Ευρώπης στο PRIMA, το σκάφος μακρινού υπερύθρου που επέλεξε η NASA για εκτόξευση το 2033. Το κύριο γαλλικό κομμάτι είναι το PRIMAger, κάμερα ψυγμένη στους περίπου −272 °C, που κατασκευάζουν το CEA και το εργαστήριο LAM με εταίρους σε Ολλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο. Η δική μας ματιά: το μακρινό υπέρυθρο δείχνει γεννήσεις άστρων κρυμμένες στη σκόνη, που ούτε το JWST φτάνει – και το μάτι θα είναι γαλλικό.

−272 °Cθερμοκρασία λειτουργίας PRIMAger
2033προγραμματισμένη εκτόξευση

Πηγή: CNES

· European Spaceflight

Πρόβλημα στροβιλοαντλίας επιβραδύνει το Ariane 6

Μια ανωμαλία στροβιλοαντλίας σε επίγειες δοκιμές τον Αύγουστο αφήνει μόνο μία ή δύο ακόμη εκτοξεύσεις Ariane 6 φέτος αντί για τρεις ή τέσσερις, επιβεβαίωσε η ESA στις 21 Σεπτεμβρίου· η ArianeGroup ελέγχει τη γραμμή παραγωγής. Ο στόχος 9–10 πτήσεων τον χρόνο από το 2027 παραμένει. Η δική μας ματιά: ο βαρύς ευρωπαϊκός πύραυλος δουλεύει, αλλά το αδύνατο σημείο του είναι ο ρυθμός, ακριβώς όταν οι πελάτες ψάχνουν εναλλακτικές στη SpaceX.

3–4επιπλέον εκτοξεύσεις που σχεδιάζονταν το 2026
1–2πλέον αναμένονται
9–10τον χρόνο, στόχος από το 2027

Πηγή: European Spaceflight

· ESA

Το Παρίσι από την τροχιά, στον φακό της Σοφί Αντενό

Η ESA δημοσίευσε λήψη της γαλλικής πρωτεύουσας από το διάστημα, τραβηγμένη από τη Γαλλίδα αστροναύτη της ESA Σοφί Αντενό, με τον Σηκουάνα να ελίσσεται μέσα στην πόλη. Η δική μας ματιά: οι φωτογραφίες αστροναυτών είναι κάτι παραπάνω από καρτ ποστάλ· δείχνουν σε μια χώρα τη θέση της στον πλανήτη.

Πηγή: ESA

· European Spaceflight

Η γαλλική νεοφυής Sirius Space πυροδοτεί τον πλήρη κινητήρα STAR-1

Η Sirius Space Services πυροδότησε για πρώτη φορά πλήρες πρωτότυπο του πυραυλοκινητήρα STAR-1. Την ίδια εβδομάδα η γαλλική HyPrSpace μετέθεσε για το 2027 την πρώτη πτήση του πυραύλου Baguette One. Η δική μας ματιά: η γαλλική σκηνή μικρών εκτοξευτών ωριμάζει, με μια δοκιμή και μια αναβολή τη φορά.

Πηγή: European Spaceflight

· ESA

Το Ariane 6 ολοκληρώνει την ευρωπαϊκή τριάδα μετεωρολογικών δορυφόρων

Ο δεύτερος απεικονιστής τρίτης γενιάς Meteosat, MTG-I2, εκτοξεύτηκε με την πτήση VA270 του Ariane 6 από το Κουρού, ολοκληρώνοντας τη νεότερη ευρωπαϊκή τριάδα γεωστατικών μετεωρολογικών δορυφόρων. Η δική μας ματιά: η πρόγνωση στο κινητό σου ξεκινά 36.000 χλμ. ψηλά, και η ευρωπαϊκή εκτοξεύεται σε μεγάλο βαθμό από τη Γαλλική Γουιάνα.

Πηγή: ESA

Πορτογαλία & Βραζιλία

· ESERO Portugal / Ciência Viva

Οι «διαστημικοί εκπαιδευτικοί» της Πορτογαλίας στη Λισαβόνα στις 9–10 Οκτωβρίου

Το 13ο συνέδριο εκπαιδευτικών EspAciais του ESERO Πορτογαλίας (Ciência Viva και ESA) γίνεται στις 9–10 Οκτωβρίου στο Pavilhão do Conhecimento της Λισαβόνας, με θέμα «Διάστημα για βιώσιμες πόλεις». Την πρώτη μέρα μιλούν επιστήμονες και μηχανικοί, μεταξύ τους ο James Carpenter της ESA· τη δεύτερη ακολουθούν πρακτικές δραστηριότητες για την τάξη. Οι εγγραφές έκλεισαν, αλλά ίσως ανοίξουν θέσεις. Η δική μας ματιά: η έμπνευση των δασκάλων πολλαπλασιάζει τις διαστημικές καριέρες.

Πηγή: ESERO Portugal / Ciência Viva

· Mais Ribatejo

Ο Νιλ ντε Γκρας Τάισον εγκαινιάζει τον φοιτητικό διαγωνισμό πυραύλων EuRoC

Ο Αμερικανός αστροφυσικός Νιλ ντε Γκρας Τάισον θα είναι ο ειδικός προσκεκλημένος στην έναρξη του 7ου European Rocketry Challenge (EuRoC) στις 16 Οκτωβρίου, στις 11:00, στην Κονστάνσια της Πορτογαλίας, όπως μετέδωσε στις 7 Οκτωβρίου το περιφερειακό μέσο Mais Ribatejo. Ο διαγωνισμός, που διοργανώνει η Πορτογαλική Διαστημική Υπηρεσία, διαρκεί από 15 έως 21 Οκτωβρίου και συγκεντρώνει περίπου 600 φοιτητές σε 21 πανεπιστημιακές ομάδες από όλη την Ευρώπη. Οι ομάδες ολοκληρώνουν τους πυραύλους τους στο δημοτικό κλειστό γυμναστήριο της Κονστάνσια και οι εκτοξεύσεις ξεκινούν στις 17 Οκτωβρίου στο στρατιωτικό πεδίο Santa Margarida. Τον Ιούνιο, τρεις πορτογαλικές ομάδες, η RED (Instituto Superior Técnico), η North Space και η πρωτοεμφανιζόμενη MAST (Πανεπιστήμιο του Μίνιο), ήταν ανάμεσα σε όσες επιλέχθηκαν από ρεκόρ 61 έγκυρων αιτήσεων. Η δική μας ματιά: ένα διάσημο όνομα σε φοιτητική διοργάνωση είναι έξυπνος τρόπος να φωτιστεί η αναπτυσσόμενη πορτογαλική «δεξαμενή» ταλέντων στους πυραύλους.

~600φοιτητές
21πανεπιστημιακές ομάδες
15–21.10εβδομάδα διαγωνισμού

Πηγή: Mais Ribatejo

· ECO

Η Open Cosmos, με μονάδα στην Πορτογαλία, σχεδιάζει δίκτυο 192 δορυφόρων

Η Open Cosmos, κατασκευάστρια δορυφόρων που μετρά την Πορτογαλία ανάμεσα στις τέσσερις βασικές της έδρες, θα θέσει σε τροχιά τουλάχιστον 192 δορυφόρους για το δίκτυο χαμηλής τροχιάς ConnectedCosmos έως το 2030, όπως μετέδωσε στις 5 Οκτωβρίου η πορτογαλική οικονομική εφημερίδα ECO. Οι πρώτες εκτοξεύσεις αναμένονται έως τα τέλη του 2026 και πάνω από 96 δορυφόροι θα βρίσκονται σε τροχιά στα τέλη του 2028, με πελάτες κυβερνήσεις, φορείς και εταιρείες που χρειάζονται ασφαλή και ανθεκτική συνδεσιμότητα. Το σχέδιο ακολουθεί γύρο χρηματοδότησης 300 εκατ. ευρώ· τα τέσσερα εργοστάσια σε Ηνωμένο Βασίλειο, Ελλάδα, Ισπανία και Πορτογαλία απασχολούν περίπου 400 άτομα και μπορούν να βγάζουν έναν δορυφόρο την ημέρα. Στην Πορτογαλία η εταιρεία έχει περίπου 50 εργαζόμενους, ενσωματώνει δορυφόρους στην Κοΐμπρα και σχεδιάζει επενδύσεις 50 εκατ. ευρώ και διπλασιασμό της τοπικής ομάδας σε περίπου 100. Η δική μας ματιά: η Πορτογαλία —και η Ελλάδα— έχουν πραγματικό μερίδιο σε αυτόν τον υποψήφιο ευρωπαϊκό αντίπαλο της Starlink· μένει να φανεί πόσοι από τους 192 θα βγουν από την Κοΐμπρα.

192δορυφόροι έως το 2030
1/dayπαραγωγή ανά ημέρα
€50Mσχεδιαζόμενη επένδυση στην Πορτογαλία

Πηγή: ECO

· European Spaceflight

Η πορτογαλική Omnidea αγοράζει την Orbex και σχεδιάζει τον πύραυλο PrimeNEO

Στις 30 Σεπτεμβρίου η πορτογαλική Omnidea ολοκλήρωσε την αγορά στοιχείων της σκωτσέζικης Orbex, που είχε τεθεί υπό διαχείριση τον Φεβρουάριο: δύο κτίρια στο Forres, εξοπλισμό, πνευματική ιδιοκτησία και το σήμα. Δεσμεύει πάνω από 10 εκατ. € και θα αναπτύξει τον PrimeNEO, εξέλιξη του Prime, με πιθανές βάσεις εκτόξευσης τις Αζόρες ή τη Σκωτία. Η δική μας ματιά: η Πορτογαλία μπαίνει ξαφνικά στην κούρσα των μικρών πυραύλων.

€10 M+δεσμεύει η Omnidea
30.09ολοκλήρωση συμφωνίας

Πηγή: European Spaceflight

· TELETIME

Η διαστημική υπηρεσία της Βραζιλίας ετοιμάζει νέο δεκαετές σχέδιο

Η AEB αναμένει να δημοσιεύσει το Εθνικό Πρόγραμμα Διαστημικών Δραστηριοτήτων 2027–2036 έως το τέλος του 2026, είπε η αναλύτρια Mônica Oliveira στις 30 Σεπτεμβρίου στο Λατινοαμερικανικό Συνέδριο Δορυφόρων στο Ρίο ντε Τζανέιρο. Μια μικρή αναθεώρηση του σχεδίου 2022–2031 έγινε εντελώς νέο πρόγραμμα. Η δική μας ματιά: ένα νέο σχέδιο είναι ευκαιρία να χρηματοδοτηθούν έργα εκτοξευτών και δορυφόρων που περιμένουν χρόνια· θα φανεί στον προϋπολογισμό.

  1. 2021εγκρίθηκε το ισχύον σχέδιο
  2. 30.09ανακοίνωση νέου σχεδίου
  3. 2027–36περίοδος κάλυψης

Πηγή: TELETIME

· Agência Espacial Portuguesa

Η Πορτογαλία εντάσσεται στην ευρωπαϊκή σύμπραξη AgData

Η Πορτογαλία εντάχθηκε στην AgData, ευρωπαϊκή σύμπραξη που θέλει να βάλει τα δεδομένα, και τις δορυφορικές παρατηρήσεις, στην υπηρεσία της γεωργίας. Η δική μας ματιά: για μια χώρα με αμπέλια, οπωρώνες και ολοένα πιο ξερά καλοκαίρια, η υγρασία του εδάφους από την τροχιά δεν είναι θεωρία, είναι η επόμενη σοδειά.

Πηγή: Agência Espacial Portuguesa

· Agência Espacial Portuguesa

Η Πορτογαλία έχει 25 νέους «Αστροναύτες για μια μέρα»

Στις 20 Σεπτεμβρίου 35 νέοι, 25 από την Πορτογαλία και 10 από την Εσθονία, έκαναν 15 παραβολές με το Airbus A310 της Novespace, με περίπου 20 δευτερόλεπτα έλλειψης βάρους η καθεμία· το 60% ήταν κορίτσια. Το πορτογαλικό σύνολο φτάνει τους 146 από το 2022. Η δική μας ματιά: φθηνό, χαρούμενο και αξέχαστο, το είδος δράσης που δέκα χρόνια μετά γίνεται μηχανικοί.

35νέοι (25 PT + 10 EE)
15 × 20 sπαραβολές × δευτερόλεπτα έλλειψης βάρους
60%κορίτσια

Πηγή: Agência Espacial Portuguesa

· Observador

Η Πορτογαλία αρχίζει να κατασκευάζει δορυφόρους στην Αλβέρκα αυτό το φθινόπωρο

Σύμφωνα με τον στρατηγό João Cartaxo Alves, αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, το εργοστάσιο δορυφόρων στο Alverca Space Hub θα ανοίξει τον Οκτώβριο ή τον Νοέμβριο, θα κατασκευάζει δορυφόρους άνω των 600 κιλών και θα προσλάβει έως 50 μηχανικούς. Ο Ατλαντικός Αστερισμός με την Ισπανία έχει ήδη δύο δορυφόρους ραντάρ σε τροχιά και άλλους δύο φέτος· η βάση εκτόξευσης Santa Maria στις Αζόρες παίρνει περίπου 15 εκατ. ευρώ. Η δική μας ματιά: η κατασκευή, όχι μόνο η αγορά, δορυφόρων κρατά τη γνώση στη χώρα.

600+ kgδορυφόροι προς κατασκευή
50νέοι μηχανικοί
~€15Mγια τη βάση Santa Maria

Πηγή: Observador

· Agência Espacial Brasileira

Η Βραζιλία ανασύρει από τη θάλασσα φορτίο μικροβαρύτητας

Η φάση 2 της επιχείρησης Potiguar εκτόξευσε πύραυλο βολιδοσκόπησης VS-30 από το κέντρο Barreira do Inferno, που έφτασε τα 92 χλμ. σε πτήση περίπου 12,5 λεπτών με τέσσερα πειράματα, ανάμεσά τους μικροοργανισμούς σε μικροβαρύτητα και νέα μπαταρία λιθίου. Η αεροπορία ανέσυρε το φορτίο από τη θάλασσα, πιστοποιώντας την υποτροχιακή πλατφόρμα PSM-R. Η δική μας ματιά: η ανάκτηση πειραμάτων μετά από λεπτά έλλειψης βαρύτητας δίνει στα βραζιλιάνικα εργαστήρια φθηνό, δικό τους δρόμο.

92 kmαπόγειο
~12,5 minπτήση
4πειράματα

Πηγή: Agência Espacial Brasileira

· ECO

Πέντε πορτογαλικά διαστημικά έργα μοιράζονται 600.000 ευρώ

Το πρόγραμμα PROSSE της πορτογαλικής διαστημικής υπηρεσίας χρηματοδοτεί πέντε έργα, από οξυγόνο από το CO₂ του Άρη μέχρι ένα κλιμακοστάσιο στη Λισαβόνα που γίνεται πύργος ελεύθερης πτώσης 2,5 δευτερολέπτων. Υποβλήθηκαν 16 προτάσεις, ενώ το 2025 χρηματοδοτήθηκαν μόνο δύο. Η δική μας ματιά: μικρές επιχορηγήσεις, μεγάλες ιδέες.

ARES: οξυγόνο από CO₂ του Άρη150 k€
Ocean2Orbit: μόρια ψαριών σε μικροβαρύτητα150 k€
FingertipSpace: τσιπ υγείας100 k€
MARSEP: ηλιακά σωματίδια στον Άρη100 k€
TOWER: πύργος πτώσης 2 5 δ.100 k€

Πηγή: ECO

Προηγούμενες ειδήσεις (2)

· Agência Espacial Portuguesa

Το διάστημα πρόσθεσε 1,2 δισ. ευρώ στην πορτογαλική οικονομία σε έξι χρόνια

Μελέτη της Novaspace για την πορτογαλική διαστημική υπηρεσία βρήκε ότι ο κλάδος συνεισέφερε 1,2 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ το 2019–2024, περίπου 4.500 θέσεις εργασίας τον χρόνο και 2,17 ευρώ αξίας ανά επενδυμένο ευρώ. Νέες εταιρείες ιδρύονται πλέον με ρυθμό 4,8 τον χρόνο, από 1,9. Η δική μας ματιά: ακόμη περίπου 0,1% του ΑΕΠ, αλλά ανεβαίνει από πολύ μικρή βάση.

€1,2 mldσυμβολή στο ΑΕΠ, 2019–2024
2,17€ αξίας ανά € επένδυσης
4 500θέσεις εργασίας τον χρόνο

Πηγή: Agência Espacial Portuguesa

· European Spaceflight

Ο βραζιλιάνικος Amazonia-1B θα πετάξει με ευρωπαϊκό Vega C

Το βραζιλιάνικο ινστιτούτο διαστημικής έρευνας INPE ανέθεσε την εκτόξευση του δορυφόρου παρατήρησης Amazonia-1B σε Vega C, τον ίδιο πύραυλο που αυτόν τον μήνα μετέφερε δύο κλιματικούς δορυφόρους. Η δική μας ματιά: ο Αμαζόνιος είναι από τα μέρη όπου η παρατήρηση από τροχιά μετρά περισσότερο.

Πηγή: European Spaceflight

Ελλάδα

· newmoney.gr

Η Open Cosmos σχεδιάζει έως έναν δορυφόρο την ημέρα στην Ελλάδα

Η Open Cosmos παρουσίασε στις 8 Οκτωβρίου στην Αθήνα το σχέδιό της για μαζική παραγωγή τηλεπικοινωνιακών δορυφόρων στην Ελλάδα, με ρυθμό έως έναν την ημέρα. Η ελληνική θυγατρική Open Cosmos Aegean μεταφέρεται σε εγκαταστάσεις 4.000 τ.μ. με αρχικό καθαρό χώρο 600 τ.μ. και στοχεύει να αυξήσει το προσωπικό από σχεδόν 40 σε πάνω από 300 άτομα έως το 2030. Οι δορυφόροι προορίζονται για το ConnectedCosmos, δίκτυο χαμηλής τροχιάς που ανακοινώθηκε στις 5 Οκτωβρίου, με πυρήνα 192 δορυφόρων, από τους οποίους πάνω από 96 θα βρίσκονται σε τροχιά έως το τέλος του 2028. Η εταιρεία κατασκευάζει επίσης επτά δορυφόρους για το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων: ο Hyperion GR-1 εκτοξεύθηκε τον Ιούλιο και οι άλλοι έξι είναι έτοιμοι ή σε τελική συναρμολόγηση. Η δική μας ματιά: με την ICEYE να σχεδιάζει κι αυτή μονάδα, η Ελλάδα περνά από αγοραστής σε κατασκευαστής δορυφόρων· το δύσκολο είναι να πιαστούν αυτοί οι ρυθμοί.

4,000 m²νέες εγκαταστάσεις στην Ελλάδα
192δορυφόροι πυρήνα ConnectedCosmos

Πηγή: newmoney.gr

· AMNA / Greek City Times

Libre Space Foundation: οκτώ μίνι δορυφόροι από την Αθήνα σε λειτουργία

Ο αθηναϊκός μη κερδοσκοπικός οργανισμός Libre Space Foundation ανακοίνωσε ότι λειτουργούν και οι οκτώ πικοδορυφόροι με τεχνολογία του που εκτοξεύθηκαν με την αποστολή Transporter-18 της SpaceX από το Βάντενμπεργκ την 1η Οκτωβρίου. Οι τέσσερις είναι δικά του PocketQube SIDLOC, με ελληνική νηολόγηση, που δοκιμάζουν ένα ανοιχτό πρότυπο ώστε οι μικροί δορυφόροι να αυτοπροσδιορίζονται και να εντοπίζονται από το έδαφος. Τρεις κατασκευάστηκαν για την AMSAT Deutschland με βάση τα ανοιχτά σχέδιά του. Ο όγδοος είναι ένας κύβος 5 εκ. για μαθητές σχολείου Nazarbayev Intellectual School στην Αστανά, μετά από αίτημα της διαστημικής υπηρεσίας του Καζακστάν. Το δίκτυο SatNOGS, με πάνω από 400 επίγειους σταθμούς σε περισσότερες από 50 χώρες, τους παρακολουθεί όλους. Η δική μας ματιά: μια μικρή ελληνική ομάδα που εξάγει ανοιχτό υλικό είναι ένα αθόρυβο αλλά εντυπωσιακό πρότυπο, τώρα που η χαμηλή τροχιά γεμίζει.

8πικοδορυφόροι σε λειτουργία
5 cmακμή κύβου

Πηγή: AMNA / Greek City Times

· Business Daily

Η Ελλάδα ποντάρει σε εργοστάσια δορυφόρων: η ICEYE σχεδιάζει 150 τον χρόνο

Η Ελλάδα συνδυάζει το HELLAS-SPACE 2.0 των 350 εκατ. € με το εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων περίπου 200 εκατ. €, πάνω από 550 εκατ. € έως το 2030, σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου. Η φινλανδική ICEYE σχεδιάζει μονάδα για 150 δορυφόρους τον χρόνο και 100+ θέσεις εργασίας, ενώ η Open Cosmos δραστηριοποιείται ήδη στην Παλλήνη. Στόχος: τουλάχιστον οι μισές συμβάσεις σε ελληνικές εταιρείες. Η δική μας ματιά: τα εργοστάσια φτιάχνουν διαστημικό έθνος.

€550 M+δημόσιοι πόροι έως 2030
150δορυφόροι ICEYE/έτος

Πηγή: Business Daily

· Panhellenic Post

Το ΝΟΗΣΙΣ στη Θεσσαλονίκη γιορτάζει την Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος, 3–10 Οκτωβρίου

Το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών και Μουσείο Τεχνολογίας ΝΟΗΣΙΣ συμμετέχει για πέμπτη χρονιά στην Παγκόσμια Εβδομάδα Διαστήματος, με θέμα «Rocket Revolution». Στις 9 Οκτωβρίου δημοτικό σχολείο παρουσιάζει ζωντανά στο πλανητάριο την «Space Mission 301», στο πλαίσιο του ARISS που συνδέει τάξεις με τον ISS. Στις 10 Οκτωβρίου: παραστάσεις για οικογένειες, κουίζ, επιστημονικό καφέ για τη διαστημική κυκλοφορία και την πλανητική άμυνα απέναντι σε αστεροειδείς και πρεμιέρα νέας ταινίας πλανηταρίου. Η δική μας ματιά: ωραία οικογενειακή έξοδος στη βόρεια Ελλάδα.

  1. 3.10εργαστήριο στο ΑΠΘ
  2. 9.10σύνδεση σχολείου με ISS
  3. 10.10οικογενειακή μέρα, νέα ταινία

Πηγή: Panhellenic Post

· Hellenic Space Center

Ημέρα ενημέρωσης HELLAS-SPACE 2.0 στις 9 Οκτωβρίου

Το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος διοργανώνει στις 9 Οκτωβρίου ημέρα ενημέρωσης για εταιρείες και ερευνητές που θέλουν να συμμετάσχουν στο νέο εθνικό διαστημικό πρόγραμμα. Η δική μας ματιά: τα χρήματα ανακοινώθηκαν· τώρα τα ελληνικά εργαστήρια και οι νεοφυείς μαθαίνουν πώς θα πάρουν το μερίδιό τους.

Πηγή: Hellenic Space Center

· ΑΠΕ-ΜΠΕ / eMakedonia

Η Ελλάδα ετοιμάζει την επιστήμη για τον πρώτο της αστροναύτη

Ο Αδριανός Γκολέμης αναμένεται να πετάξει στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό με την αποστολή PAM-6 όχι νωρίτερα από τον Ιούλιο του 2027, με κυβερνήτη τον Thomas Pesquet. Έλληνες επιστήμονες έχουν προτείνει πειράματα σε βιοϊατρική, κυτταρική βιολογία, υλικά, παρατήρηση της Γης, τεχνολογία τροφίμων και εκπαίδευση, με συντονίστρια την πλανητική επιστήμονα Ανεζίνα Σολομωνίδου του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος. Η δική μας ματιά: τα πειράματα που θα επιλεγούν τώρα θα μετρούν πολύ περισσότερο από την ίδια την πτήση.

  1. 09.09.26συμφωνία ESA–Vast
  2. 07.2027νωρίτερη εκτόξευση

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / eMakedonia

· Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Η Βραδιά του Ερευνητή άνοιξε το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

Στις 25 Σεπτεμβρίου το Αστεροσκοπείο άνοιξε από τις 17:00 τους χώρους του στο Θησείο και στην Πεντέλη για πειράματα, παιδικά εργαστήρια, ομιλίες και παρατήρηση κάτω από τον ουρανό της Αθήνας, με θέματα από τον Ήλιο, τη Σελήνη και τις μαύρες τρύπες έως σεισμούς, τσουνάμι και το κλίμα από το διάστημα. Η δική μας ματιά: σε τέτοιες βραδιές ξεκινούν οι αυριανοί αστρονόμοι· τις επόμενες κοντά σου θα τις βρεις στη σελίδα εκδηλώσεων.

2χώροι ανοιχτοί

Πηγή: Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών

· Hellenic Space Center

Η Ελλάδα ξεκινά το HELLAS-SPACE 2.0, εθνικό διαστημικό πρόγραμμα 350 εκατ. ευρώ

Χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης «Ελλάδα 2.0» και σχεδιάστηκε με την ESA· πληρώνει δορυφόρους παρατήρησης πολύ υψηλής ανάλυσης, θερμικές κάμερες για τον εντοπισμό πυρκαγιών, ασφαλείς δορυφορικές ζεύξεις, επιτήρηση του διαστήματος και στήριξη πανεπιστημίων και νεοφυών. Η δική μας ματιά: μετά από καλοκαίρια φωτιών, δορυφόροι που βλέπουν τη θερμότητα από ψηλά είναι από τις πιο πρακτικές αγορές ενός διαστημικού προϋπολογισμού.

€350 Mεθνικό διαστημικό πρόγραμμα

Πηγή: Hellenic Space Center

· Hellenic Space Center

Μελέτη με ελληνική ηγεσία επιλέγει κρυοηφαίστεια στον Γανυμήδη για το Juice

Η Δρ Ανεζίνα Σολομωνίδου του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος ηγήθηκε διεθνούς ομάδας που εντόπισε τέσσερα βυθίσματα στον Γανυμήδη που ίσως είναι ηφαίστεια πάγου, απ’ όπου ξεπήδησε κάποτε υλικό πλούσιο σε νερό. Το φασματόμετρο MAJIS και η κάμερα JANUS του Juice θα τα εξετάσουν μετά το 2031. Η δική μας ματιά: το πέρασμα από τη Γη αυτή την εβδομάδα έφερε το Juice ένα βήμα πιο κοντά στους στόχους που διάλεξαν Έλληνες επιστήμονες.

Πηγή: Hellenic Space Center

· ESA

Δεκατρείς ευρωπαϊκοί δορυφόροι σε έναν πύραυλο ενισχύουν την ελληνική παρακολούθηση

Τον Μάιο δεκατρείς ευρωπαϊκοί δορυφόροι έφτασαν σε τροχιά με μία κοινή εκτόξευση, προσθέτοντας δυνατότητες στα ιταλικά και ελληνικά προγράμματα παρακολούθησης. Η δική μας ματιά: οι κοινές εκτοξεύσεις είναι ο οικονομικός δρόμος των μικρότερων διαστημικών χωρών, και η Ελλάδα τον αξιοποιεί.

Πηγή: ESA

Προηγούμενες ειδήσεις (1)

· ESA

Οι μικροδορυφόροι της Ελλάδας: από την πρώτη επαφή σε ένα γεμάτο 2026

Η ESA ανέφερε τον Φεβρουάριο ότι οι ομάδες των ελληνικών δορυφόρων MICE-1 και PHASMA είχαν επικοινωνία με όλα τα σκάφη και τα έθεταν σε λειτουργία. Το εθνικό πρόγραμμα μικροδορυφόρων έχει επτά αποστολές, με τα ERMIS, OptiSat, PeakSat και Hellenic Space Dawn προγραμματισμένα για το 2026. Η δική μας ματιά: επτά μικρές αποστολές εκπαιδεύουν περισσότερους μηχανικούς από μία μεγάλη.

7αποστολές του προγράμματος
4CubeSat για το 2026

Πηγή: ESA

Ιταλία

· ASI

Η ιταλική κβαντική μαγνητομετρία συναντιέται στο κέντρο της ASI στη Ματέρα

Η Ιταλική Διαστημική Υπηρεσία φιλοξενεί στις 8 και 9 Οκτωβρίου, στο Διαστημικό Κέντρο «Giuseppe Colombo» στη Ματέρα, το εθνικό συνέδριο ACDC_Q 2026 για μαγνητόμετρα στο διάστημα. Δεκαέξι ομιλίες σε έξι θεματικές ενότητες, από 14 φορείς, καλύπτουν αισθητήρες διαμαντιού με κέντρα NV, SQUID, μαγνητόμετρα οπτικής άντλησης, σπιντρονικές διατάξεις και MEMS. Η συνάντηση εντάσσεται στο ACDC_Q, ένα 48μηνο έργο του Horizon Europe με συντονιστή το βελγικό IMEC και περίπου 5 εκατ. ευρώ ενωσιακής χρηματοδότησης, που ξεκίνησε την 1η Ιανουαρίου 2025. Στόχος είναι μικρότεροι, ανθεκτικότεροι και ευαισθητότεροι κβαντικοί αισθητήρες διαμαντιού, με τη διαστημική μαγνητομετρία ανάμεσα στις τρεις εφαρμογές. Η ASI ορίζει τις απαιτήσεις αποστολής και βελτιστοποιεί τα δείγματα διαμαντιού ακτινοβολώντας τα με παλμικές δέσμες ηλεκτρονίων. Η δική μας ματιά: οι κβαντικοί αισθητήρες βγαίνουν από το εργαστήριο, και η μέτρηση μαγνητικών πεδίων στο διάστημα μπορεί να είναι μία από τις πρώτες πραγματικές δουλειές τους.

16ομιλίες σε δύο ημέρες
€5Mχρηματοδότηση ΕΕ για ACDC_Q

Πηγή: ASI

· Formiche

Leonardo και Telespazio συνεργάζονται με την ιαπωνική ispace για τη Σελήνη

Στο IAC της Αττάλειας, η ιταλική Leonardo και η κοινοπραξία της Telespazio (67% Leonardo, 33% Thales) υπέγραψαν μνημόνιο συνεννόησης με την ιαπωνική ispace και την ευρωπαϊκή θυγατρική της. Η συμφωνία διευρύνει μια συνεργασία Telespazio–ispace που ξεκίνησε το 2025 και εντάσσει τη Διαστημική Μονάδα της Leonardo, με έμφαση στις σεληνιακές επικοινωνίες, τον εντοπισμό θέσης, την πλοήγηση και τον χρονισμό, καθώς και στη μεταφορά σε σεληνιακή τροχιά. Πρώτος στόχος είναι το δίκτυο Moonlight της ESA, με βιομηχανικό επικεφαλής την Telespazio: οι εταίροι θα εξετάσουν τη χρήση του οχήματος τροχιακής μεταφοράς της ispace για να φτάσουν οι δορυφόροι του Moonlight σε σεληνιακή τροχιά. Σε ξεχωριστή συμφωνία, η Leonardo ανανέωσε τη συνεργασία της με τη σουηδική Unibap για βελτιωμένο υπολογιστή iX20 στον αστερισμό γεωπαρατήρησης Space Guardian. Οικονομικοί όροι δεν ανακοινώθηκαν. Η δική μας ματιά: το Moonlight είναι το εισιτήριο της Ευρώπης για τη σεληνιακή οικονομία, και η Ιταλία θέλει να ελέγχει και το δίκτυο και τη μεταφορά.

Πηγή: Formiche

· ASI

Η Ιταλία θέλει οξυγόνο από σεληνιακή σκόνη έως το 2029

Στο Aerospace Festival της Όλβια στη Σαρδηνία, η ASI, η ESA, βουλευτές, πανεπιστήμια και βιομηχανία συζήτησαν στις 2 Οκτωβρίου την αξιοποίηση σεληνιακών πόρων: ρεγόλιθο, πάγο νερού, οξυγόνο, καύσιμα, κατασκευές με 3D εκτύπωση και ρομποτική. Ο επιστημονικός διευθυντής της ASI Mario Cosmo ανέφερε το πείραμα Oracle, προγραμματισμένο για τον Σεπτέμβριο του 2029, που θα εξάγει οξυγόνο από σεληνιακό έδαφος. Η δική μας ματιά: η τοπική παραγωγή φέρνει σεληνιακή οικονομία.

  1. 2.10.2026συνάντηση ISRU στην Όλβια
  2. 09.2029Oracle: οξυγόνο στη Σελήνη

Πηγή: ASI

· ASI

Η Ιταλία ολοκληρώνει το Eaglet II: το IRIDE έχει πλέον 39 δορυφόρους

Οκτώ δορυφόροι 25 kg της OHB Italia πέταξαν την 1η Οκτωβρίου με το Transporter-18 της SpaceX από το Vandenberg, ολοκληρώνοντας σε λιγότερο από χρόνο τον αστερισμό Eaglet II των 24 δορυφόρων. Μαζί με άλλους 15, το ιταλικό πρόγραμμα παρατήρησης IRIDE, υπό την ASI με την ESA και χρηματοδότηση από το σχέδιο ανάκαμψης, έχει πια 39 σε τροχιά, με κάμερες και δέκτες AIS για πλοία. Η δική μας ματιά: η Ιταλία έχει δικό της μάτι σε πλημμύρες, φωτιές και ακτές.

8δορυφόροι εκτοξεύθηκαν
24Eaglet II σε τροχιά
39δορυφόροι IRIDE συνολικά

Πηγή: ASI

· European Spaceflight

Η Ιταλία πληρώνει ένα σπίτι στη Σελήνη και παίρνει δύο αστροναύτες στην επιφάνεια

Η Ιταλία δέσμευσε πάνω από 5 δισ. δολάρια για το Multi-Purpose Habitat, μια συμπιεσμένη μονάδα 15 τόνων και 6 μέτρων της Thales Alenia Space για τη σεληνιακή βάση της NASA, με αντάλλαγμα δύο θέσεις για Ιταλούς αστροναύτες σε μελλοντικές προσεληνώσεις. Πέρασε την αναθεώρηση απαιτήσεων τον Μάιο και στοχεύει σε εκτόξευση το 2033. Η δική μας ματιά: ο πιο άμεσος δρόμος που βρήκε ευρωπαϊκή χώρα για να πατήσουν πολίτες της στη Σελήνη.

$5 mld+ιταλική δέσμευση
2θέσεις για Ιταλούς αστροναύτες
15 tμάζα ενδιαιτήματος

Πηγή: European Spaceflight

· ASI

Η Ιταλία επικεφαλής της επιτροπής του ΟΗΕ για το διάστημα

Ο πρέσβης Mario Cospito, έκτακτος επίτροπος της ASI, θα προεδρεύσει το 2026–2027 της Επιτροπής του ΟΗΕ για τις Ειρηνικές Χρήσεις του Διαστήματος· η θέση είχε προταθεί αρχικά για τον πρόεδρο της ASI Teodoro Valente, που στο μεταξύ πέθανε. Η Ιταλία ήταν ιδρυτικό μέλος της COPUOS το 1959· σήμερα έχει 110 μέλη. Η δική μας ματιά: εκεί γράφονται οι κανόνες κυκλοφορίας για τις πολυσύχναστες τροχιές – χρήσιμη θέση.

1959ίδρυση COPUOS
110κράτη μέλη
2026–27ιταλική προεδρία

Πηγή: ASI

· European Spaceflight

Η Avio λέει ότι το γεμάτο πρόγραμμα της SpaceX της φέρνει πελάτες

Στην παρουσίαση αποτελεσμάτων της Avio, ο διευθύνων σύμβουλος Giulio Ranzo είπε ότι πελάτες που απορρίπτει η SpaceX –η οποία σταμάτησε να δέχεται ορισμένες κρατήσεις Falcon 9 μετά το 2028– έρχονται στην Avio. Ο Vega C μπορεί σήμερα να πετά τέσσερις φορές τον χρόνο και θα μπορούσε έξι με περισσότερες επενδύσεις και στήριξη της ESA. Η δική μας ματιά: οι μικρότεροι ευρωπαϊκοί πύραυλοι κερδίζουν όταν ο ηγέτης είναι γεμάτος, αρκεί να πετούν αρκετά συχνά.

πτήσεις Vega C ετησίως σήμερα4
εφικτό με επένδυση6

Πηγή: European Spaceflight

· Spaceflight Now

Ο Vega C σηκώνει δύο κλιματικούς δορυφόρους, και η Avio το κάνει μόνη

Η πτήση VV30 από το Κουρού μετέφερε το FLEX της ESA, που μετρά την αμυδρή λάμψη των φυτών κατά τη φωτοσύνθεση, και το Copernicus Sentinel-3C για ωκεανούς και ξηρά. Ήταν η δεύτερη εκτόξευση Vega C που διαχειρίστηκε εξ ολοκλήρου η ιταλική Avio. Η δική μας ματιά: ο μικρός ευρωπαϊκός πύραυλος βρίσκει ρυθμό, ενώ ο μεγάλος Ariane 6 σκοντάφτει.

Πηγή: Spaceflight Now

· European Spaceflight

Η Avio ολοκληρώνει τη συναρμολόγηση του επιδείκτη FD1

Η Avio ολοκλήρωσε την ενσωμάτωση του FD1, πτητικού επιδείκτη που θα δοκιμάσει τεχνολογία για μελλοντικούς πυραύλους σε υποτροχιακό άλμα από τη Σαρδηνία, σύμφωνα με περιβαλλοντικά έγγραφα. Η δική μας ματιά: μετά από χρόνια με πυραύλους σχεδιασμένους για την ESA, η Avio δοκιμάζει τώρα υλικό με δικούς της όρους.

Πηγή: European Spaceflight

· European Spaceflight

Διπλωμάτης αναλαμβάνει προσωρινά την Ιταλική Υπηρεσία Διαστήματος

Μετά την παραίτηση τριών μελών και τη διάλυση του διοικητικού συμβουλίου, ο διπλωμάτης καριέρας Μάριο Κόσπιτο διορίστηκε έκτακτος επίτροπος της ASI. Η δική μας ματιά: η στιγμή είναι λεπτή, με την Ιταλία να χρηματοδοτεί σεληνιακό ενδιαίτημα και να πετά τον Vega C· η σταθερότητα στην υπηρεσία μετρά όσο οι πύραυλοι.

Πηγή: European Spaceflight

Προηγούμενες ειδήσεις (1)

· European Spaceflight

Ο Λούκα Παρμιτάνο παίρνει την πρώτη ευρωπαϊκή θέση στο Artemis

Η ESA έδωσε στον Ιταλό Λούκα Παρμιτάνο την πρώτη της θέση σε πλήρωμα Artemis, παρεκκλίνοντας από τη σειρά του Νοεμβρίου 2025, λόγω της εμπειρίας του ως δοκιμαστή πιλότου. Η δική μας ματιά: μαζί με τη συμφωνία για το ενδιαίτημα, η Ιταλία κρατά τα καλύτερα ευρωπαϊκά χαρτιά για τη Σελήνη.

Πηγή: European Spaceflight

Πώς φτιάχνουμε αυτή τη σελίδα

Παρακολουθούμε τις διαστημικές υπηρεσίες και τον εξειδικευμένο Τύπο, επιλέγουμε τις ειδήσεις και γράφουμε δικό μας τίτλο και σύντομο σχόλιο. Δεν αντιγράφουμε άρθρα: κάθε είδηση παραπέμπει στο πρωτότυπο. Οι αριθμοί στα γραφήματα προέρχονται από την πηγή.